• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Αθηνά Χατζηεσμέρ ετών 17

Γράφει ο Βασίλης Κρίτσας //

Τι μπορεί να σκέφτεται ένα 17χρονο κορίτσι στις τελευταίες του στιγμές στο κελί, λίγο πριν εκτελεστεί; Πώς καταλαβαίνει τον κόσμο και τον αγώνα για λευτεριά, εθνική και κοινωνική (κι ας τη θεωρούσαν Τουρκάλα κάποιοι συμμαθητές της); Τι έχει προλάβει να βιώσει και ποιες παραστάσεις κουβαλάει; Πόσες φορές και σε ποιους χρειάστηκε να απαντήσει στα ίδια ανακριτικά ερωτήματα: «ποια είσαι; Πώς σε λένε; Ποιοι είναι οι συνεργάτες σου;» Και πώς ενώνει μέσα της τον παρατατικό όσων έζησε και το μέλλοντα αυτών που δε θα προλάβει να κάνει, ενώ ακούει το αίμα και τη ζωή του να κυλάει στις φλέβες της για στερνή φορά;

Παιδί προσφύγων από την Ιωνία, η Αθηνά Χατζηεσμέρ ή Εσμερίδου γεννήθηκε το 1927 και έζησε στον Ταύρο. Έφηβη ακόμα, οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ και αγωνίστηκε μαζί με χιλιάδες νέους για μια ελεύθερη από τους φασίστες κατακτητές Ελλάδα και μια πιο δίκαιη κοινωνία. Στις 2 Οκτωβρίου 1944, στα 17 της χρόνια, και, αφού βασανίστηκε για να καταδώσει τους συναγωνιστές της, εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, λίγες μέρες πριν την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων  από την Αθήνα.

Το κείμενο του έργου είναι μυθοπλασία που βασίζεται στην πραγματική ζωή και της δράσης της Αθηνάς, με στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα των συντελεστών της παράστασης.
Η Αθηνά Χατζηεσμέρ είναι ένα προσφυγόπουλο, που διηγείται τα προσωπικά του βιώματα, τα βάσανα της οικογένειάς του, τα πρώτα σκιρτήματα και τη σύντομη διαδρομή του στην ΕΠΟΝ και το αντιστασιακό κίνημα. Ο μικρός χώρος της παράστασης φέρνει τους ακροατές πιο κοντά στην ηρωίδα, για να μετρήσουν μαζί της τις αυξομειώσεις ενός τοίχου δωματίου, που μεγαλώνει όταν πεθαίνει κάποιο μέλος της οικογένειας, αλλά αδυνατεί να χωρέσει τον καημό των υπόλοιπων, που ασφυκτιούν. Η Ηλιάνα Μαυρομάτη πρωταγωνιστεί και δίνει με τη δυνατή ερμηνεία της σάρκα και οστά στον παλμό και τις αγωνίες μιας έφηβης εκείνης της εποχής. Το κείμενο της Θαλασσιάς Αντωνοπούλου αποτυπώνει εξαιρετικά την αντίφαση μιας νεανικής ζωής που χάνεται μεν πρόωρα αλλά εξυψώνεται με το θάνατό της για ένα ανώτερο ιδανικό. Κι η μουσική του Ισίδωρου Πάτερου ντύνει με υποβλητική ατμόσφαιρα την πλοκή και δεν αφήνει το θεατή να κουραστεί από το μονόλογο.

Το έργο διαρκεί περίπου μια ώρα και κάτι, κι ανεβαίνει για λίγες ακόμα παραστάσεις στη σκηνή BlackBox στο θέατρο επί Κολωνώ, στην οδό Ναυπλίου 12. Οι πιο πολλοί αναγνώστες υποθέτω πως δεν περίμεναν να μάθουν από αυτό το κείμενο για την παράσταση και να την παρακολουθήσουν. Όσο για τους υπόλοιπους, ας σπεύσουν να κλείσουν εισιτήρια μία από τις επόμενες ημέρες, για τις λιγοστές παραστάσεις που απομένουν, κι ας μην εφησυχάσουν αν μάθουν πως δίνεται μικρή παράταση, ακριβώς λόγω της επιτυχίας του έργου.

«Αθηνά Χατζηεσμέρ, ετών 17» στο θέατρο Επί Κολωνώ.
Με την Ηλιάνα Μαυρομάτη και τον μουσικό Ισίδωρο Πάτερο μαζί της επί σκηνής. Κείμενο: Θαλασσιά Αντωνοπούλου. Σκηνοθεσία/Σύλληψη: όλη η ομάδα των συντελεστών. Κινησιολογία: Φαίδρα Σούτου. Σκηνική εγκατάσταση/Κοστούμια: Ηλίας Παπανικολάου. Μουσική: Ισίδωρος Πάτερος. Φωτογραφίες: Μυρτώ Κουτούλια.
Τελευταία παράσταση: Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2016