• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Ανδρέα Ονουφρίου «Η μάντρα»

Γράφει η Μαργαρίτα Φρονιμάδη – Ματάτση* //

Σε συνεδρίαση του Δ.Σ. της Ετ.Ε.Λ με θέμα την απονομή του Βραβείου «ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΓΕΡΗΣ» 2014,  αποφασίστηκε  ομόφωνα να απονεμηθεί τούτο για πρώτη φορά, φέτος,  σε  Κύπριο πεζογράφο, τον αξιόλογο συγγραφέα  Ανδρέα Ονουφρίου που είναι μέλος της ΕΕΛ από το έτος 1976.

onoufriou8Ο Ανδρέας Ονουφρίου τιμήθηκε από την ΕΕΛ για το έργο του  «Η ΜΑΝΤΡΑ», ένα σπουδαίο κοινωνικο-πολιτικό μυθιστόρημα  που γράφτηκε αρχικά το 1968 στην Αμμόχωστο, αλλά χάθηκε μέσα στη λαίλαπα της επιδρομής του Αττίλα το 1974 μαζί με άλλα κείμενα του συγγραφέα. Το 2006 άρχισε να «δευτερογράφεται» από τον ίδιο, βασισμένο στην  αμυδρή ανάμνηση του πρωτολείου του  και  κυκλοφόρησε στη Λευκωσία από τις εκδόσεις «ΠΑΡΓΑ», το 2012.

Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα της εποχής της νεότητας του συγγραφέα, όπως ο ίδιος προλογίζει, «με τους οραματισμούς και τις ιδέες που αναζητούσαν το ιδανικό και το αληθινό», συμπληρωμένο   και εμπλουτισμένο με τη σκληρή εμπειρία  της διχοτόμησης του νησιού, της επιβολής της γραμμής του Αττίλα και της προσφυγιάς. Κεντρικός ήρωας του έργου ο παπα-Λαμπριανός, ένας προοδευτικός, οραματιστής ιερέας που αναλαμβάνει να ποιμάνει μία «μάντρα» (ενορία) διαλυμένη και σπαρασσόμενη από άγριους λύκους, όχι εκείνους τους γνωστούς Τούρκους «γκρίζους» Λύκους, αλλά τους ντόπιους που λυμαίνονταν με την ίδια και μεγαλύτερη όρεξη τον τόπο  και που, μετά τη διχοτόμηση βρήκαν κι άλλη εύκολη λεία να κατασπαράξουν, τους Ελληνοκύπριους πρόσφυγες, τους κυνηγημένους από τις εστίες και τα πατρογονικά της κατεχόμενης, Κυπριακής γης. Με τους «λύκους» αυτούς έρχεται σε σύγκρουση ο παπα-Λαμπριανός προκειμένου να σώσει από το άδικο δυστυχισμένους συνανθρώπους του και βρίσκεται ο ίδιος μπλεγμένος στα δίχτυα μιας καλοστημένης πλεκτάνης. Ίντριγκες, συνομωσίες και τρικλοποδιές ανατρέπονται τελικά, όταν την υπόθεση παίρνει στα χέρια του το ίδιο το κοπάδι , το εκλεκτό ποίμνιο του παπα-Λαμπριανού.

Με ύφος απλό και λιτό ο συγγραφέας, λόγο καθάριο και λαγαρό και δομή καλοστημένη και στιβαρή, ξετυλίγει το κουβάρι του μύθου του με τρόπο που συγκινεί, τέρπει και προκαλεί σε αφάνταστο βαθμό το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε σημείο που να το ρουφάει απνευστί και παραχρήμα. Οι 236 σελίδες του βιβλίου διατρέχονται με ταχύτητα και χωρίς ανάσα.

Το μυθιστόρημα αυτό ο συγγραφέας το αφιερώνει της Ντίνας, της αγαπημένης του συζύγου, το γένος Ψαρρού, Κορινθιακής καταγωγής, που στέκει δίπλα του βράχος ακλόνητος και που πάντα, μέχρι σήμερα,  τον έχει στηρίξει,  αποτελεσματικά,  στις επιλογές και τις αποφάσεις του.

Το Σωσίβιο «το σώμα της Αγάπης»

Από τις εκδόσεις «ΤΑΜΑΣΟΣ»  της Κύπρου  κυκλοφόρησε και ένα δεύτερο βιβλίο του Ανδρέα Ονουφρίου που φέρει τον τίτλο : το Σωσίβιο «το Σώμα της Αγάπης» και που πρόσφατα, με αφορμή τη βράβευσή του από την ΕΕΛ, βρέθηκε στα χέρια μας. Πρόκειται για ένα ακόμα μυθιστόρημα κοινωνικού χαρακτήρα που ευαισθητοποιεί τον αναγνώστη σε ζητήματα σχέσεων, ταξικών και πνευματικών διαφορών, ήθους, περιθωριακών επιλογών και ισότιμης μεταχείρισης και αποδοχής ατόμων με ειδικές ανάγκες που δεν θα μπορούσε και δεν θα έπρεπε να περάσει απαρατήρητο.

Στις 336 ευανάγνωστες και καλογραμμένες σελίδες του βιβλίου  ξετυλίγεται κινηματογραφικά το παράλληλο δράμα δυο οικογενειών που ενώ η ζωή τις οδηγεί στη συνεργασία και την Αλληλεγγύη, η διαφορετική ιδεολογία και η ταξική διαφορά τους φέρνουν σε σύγκρουση μετωπική έως την τελική επικράτηση του ορθού και του δίκαιου. Είναι τόσο καλογραμμένο το μυθιστόρημα, παρουσιάζουν τέτοιο ενδιαφέρον οι χαρακτήρες του, οι ήρωές του, η πλοκή του που κυριολεκτικά συναρπάζει τον αναγνώστη.

Από την αρχή έως το τέλος διατηρείται αμείωτη η προσοχή του, ώσπου η απροσδόκητη τροπή των γεγονότων τον αποζημιώνει με μια «κάθαρση» ευπρόσδεκτη κι καλοδεχούμενη.

Της Ντίνας αφιερωμένο και αυτό , της συζύγου του, αλλά και του Άντρου και της Αμαλίας που υπήρξαν και υπάρχουν ως τα  σωσίβια του συγγραφέα γιατί είναι αυτοί που, επίσης, τον στηρίζουν στη ζωή και στις επιλογές του.

 

* Η Μαργαρίτα Φρονιμάδη – Ματάτση είναι αντιπρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών