• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Σκέψεις  για το μέλλον της Αριστεράς και των κοινωνικών αγώνων (Μέρος Α’)

Γράφει ο Περικλής Παυλίδης* //

Η (για πολλοστή φορά) χρεοκοπία του αριστερού ρεφορμισμού 

Το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα ρεφορμιστικό κόμμα που επιδιώκει τη διαχείριση του ελληνικού καπιταλισμού δεν είναι κάτι που προέκυψε αίφνης. Ήταν εμφανές από γεννήσεως αυτού του μορφώματος. Το γεγονός ότι στην ΕΕ άλλα κατ’ ουσίαν και στο μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου κεφαλαιοκρατικού συστήματος δεν υπάρχουν περιθώρια ρεφορμιστικών πολιτικών, ότι το κεφάλαιο διαμέσου της νεοφιλελεύθερης στρατηγικής του προωθεί παγκοσμίως με εξαιρετική αδιαλλαξία  την κατάργηση του αστικού «κοινωνικού κράτους» και των κεϋνσιανών μορφών ρύθμισης της οικονομίας ήταν και είναι επίσης ευρέως γνωστό. Το ότι η υπόσχεση του ΣΥΡΙΖΑ να καταργήσει τα μνημόνια και τις πολιτικές λιτότητας εντός της ζώνης του ΕΥΡΩ και της ΕΕ είναι εγγενώς καταδικασμένη σε χρεοκοπία ήταν   επίσης κάτι εξ αρχής εξόχως προβλέψιμο.

Δέον να τονιστεί  ότι η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ προς το 3ο μνημόνιο ήταν εν πολλοίς προδιαγεγραμμένη, δεδομένης της προσήλωσής του στη συμμετοχή της χώρας στη ζώνη του ΕΥΡΩ και στην  ΕΕ, της αποδοχής εκ μέρους του των πλαισίων διαπραγμάτευσης που έθεσαν οι «εταίροι», της παραίτησής του από μονομερείς ενέργειες, της αναγνώρισης «υποχρεώσεων» ενώπιον των δανειστών κλπ. Ήταν προδιαγεγραμμένη  και προβλέψιμη αυτή η πορεία διότι ήταν γνωστό τοις πάσι ότι ΕΕ/ΟΝΕ σημαίνει θεσμοθετημένη διαρκή λιτότητα για τους εργαζόμενους, διαρκή επιδίωξη μείωσης του κόστους εργασίας,  επιθετική ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών, ανυπαρξία δυνατοτήτων εθνικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, κατάργηση των περιθωρίων κεϋνσιανής – ρεφορμιστικής διαχείρισης της οικονομίας, και συνεπώς, για την Ελλάδα σημαίνει  διαρκές μνημόνιο (όπως σημαίνει άτυπο μνημόνιο δημοσιονομικών προσαρμογών και για τις άλλες χώρες της ΕΕ).

Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε παταγωδώς όχι εξαιτίας εσφαλμένων τεχνικών χειρισμών του και κακών προθέσεων των «εταίρων» (κάποιοι μάλιστα μίλησαν για πραξικόπημα, αποφεύγοντας να κάνουν λόγο για θεσμοθετημένες πρακτικές ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας),   αλλά γιατί εξ αρχής ήταν αδύνατο να επιτύχει αυτό που με ακραία πολιτικάντικο τρόπο υποσχόταν: να πείσει τις ηγεμονικές δυνάμεις της ΕΕ για το αδιέξοδο της εφαρμοζόμενης στην Ελλάδα πολιτικής και να αποσπάσει τη συναίνεσή τους για διαγραφή μέρους του χρέους και εφαρμογή κεϋνσιανών  μέτρων αναθέρμανσης της οικονομίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε τη φαινομενικά εύκολη αλλά στην πραγματικότητα ανύπαρκτη οδό αντιμετώπισης της βαθύτατης κρίσης του ελληνικού καπιταλισμού προς όφελος των εργαζομένων εντός των θεσμικών πλαισίων και βάσει των κανόνων λειτουργίας του συστήματος,  χωρίς σύγκρουση με το εγχώριο κεφάλαιο και την ιμπεριαλιστική ΕΕ, χωρίς ανατροπή της εξουσίας τους.

Η κοινοβουλευτική πορεία του  ΣΥΡΙΖΑ  προς την κυβερνητική εξουσία, με το λαό απλώς σε ρόλο παρατηρητή, την αστική τάξη καθόλα κυρίαρχη, το  κράτος καθόλα στην υπηρεσία της, και τους θεσμούς της ΕΕ/ΟΝΕ να ελέγχουν την οικονομία    δεν μπορούσε να επιφέρει την παραμικρή  κοινωνική ανατροπή.

Βέβαια η πορεία αυτή ήταν εγγεγραμμένη στον χαρακτήρα της ιδεολογίας του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελούσε συνειδητή επιλογή της ηγεσίας  και των στελεχών του, δεδομένου ότι ως  πολιτικό μόρφωμα του αριστερού ρεφορμισμού (με ισχυρά χαρακτηριστικά μεταμοντέρνας ιδεολογικής θολούρας),   εμφατικά αντίθετου στις θεωρητικές αρχές και επαναστατικές παραδόσεις του κομμουνιστικού κινήματος, εγκατέλειψε στις αναλύσεις και τον πολιτικό του λόγο τις έννοιες του ιμπεριαλισμού και του ταξικού χαρακτήρα  του κράτους. Γι’ αυτό και στην πολιτική πρακτική του έβλεπε μπροστά του ένα κυβερνητικό μηχανισμό στο οποίο η «Αριστερά» δύναται να συμμετέχει διαχειριστικά, και όχι ένα κρατικό θεσμό ταξικής εξουσίας τον οποίο η Αριστερά καλείται να ανατρέψει,  να καταστρέψει και να αλλάξει επαναστατικά, όπως έβλεπε  «ευρωπαίους εταίρους» με τους οποίους η «Αριστερά» θα πρέπει να διεξάγει διάλογο και διαπραγματεύσεις και όχι ιμπεριαλιστές με τους οποίους η Αριστερά καλείται να διεξάγει πόλεμο ανατροπής της κυριαρχίας τους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ απέφευγε να αναγνωρίσει και να αναδείξει τον ταξικό – ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της ΕΕ/ΟΝΕ  και να την αντιμετωπίσει ακριβώς βάσει αυτού του χαρακτήρα της. Αποτέλεσε παραδοσιακά (εκκινώντας από το κόμμα – πυρήνα  του, το Συνασπισμό) δύναμη ιδεολογικού εξωραϊσμού των ιμπεριαλιστικών θεσμών του ευρωπαϊκού κεφαλαίου  και  καλλιέργειας αυταπατών για τη δυνατότητα αλλαγής τους. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι συνυφασμένος με την απατηλή ιδέα της αριστερής μεταρρύθμισης της ΕΕ, όπως είναι  συνυφασμένος με την ιδέα της αριστερής διαχείρισης του αστικού κράτους και μεταρρύθμισης της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας.

Και  ας μη μας διαφεύγει ότι  υπεύθυνες   για τη στάση αυτή του ΣΥΡΙΖΑ είναι  όλες οι τάσεις και συνιστώσες του. Όλες συνέβαλλαν με τον τρόπο τους στην ιδεολογική εξαπάτηση του λαού, όσον αφορά το εφικτό ενός άλλου καλύτερου καπιταλισμού εντός τη ΕΕ και διαμέσου αριστερών μεταρρυθμιστικών πολιτικών.

Κρίνω αναγκαίο να υπογραμμίσω ότι όλες οι  πολιτικές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ φέρουν μεγάλη ευθύνη για την πολιτικάντικη διαδρομή του, ενώ η κραυγαλέα χρεωκοπία του ρεφορμιστικού του εγχειρήματος σηματοδοτεί και τη δική τους παταγώδη χρεωκοπία. Τα πολιτικά μορφώματα που τώρα προκύπτουν ως τρόπον τινά εξ αριστερών διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, ως έξοδος από αυτόν συνιστωσών του,  και διεκδικούν μιαν αυτόνομη  πολιτική  παρουσία (αναφέρομαι κυρίως στους ταγούς και τα στελέχη  αυτών των μορφωμάτων και όχι στους απλούς οπαδούς τους) είναι  εξόχως βεβαρυμμένα  από το παρελθόν τους και κατ’ ουσίαν  πολιτικά αναξιόπιστα.

Η  χρεωκοπία  των ευρωπαϊκών αυταπατών του ΣΥΡΙΖΑ αποκαλύπτει με τον πλέον οδυνηρό για τους εργαζόμενους τρόπο  ότι η ΕΕ δεν είναι η Ευρώπη των λαών, ότι   οι ηγεμονικές της δυνάμεις δεν είναι απλώς μια συμμαχία δογματικών του νεοφιλελευθερισμού, αλλά μαζί με τις ΗΠΑ αποτελούν τη συμμορία των ισχυρότερων ιμπεριαλιστικών χωρών του πλανήτη, οι οποίες εκμεταλλεύονται το μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπινων και φυσικών του πόρων και για τα συμφέροντά τους δε διστάζουν  να αιματοκυλίσουν  ολόκληρους λαούς, εμπλεκόμενες διαρκώς σε  ιμπεριαλιστικές  επεμβάσεις ανά τον κόσμο.

Και ας μη μας διαφεύγει ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ/ΟΝΕ και στο ΝΑΤΟ είναι εξαιρετικής γεωστρατηγικής σημασίας για τον ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό πόλο. Πιθανή αποδέσμευση της χώρας από αυτούς τους θεσμούς θα προκαλούσε ισχυρό πλήγμα στις οικονομικές-πολιτικές και στρατιωτικές δομές του, αλλάζοντας τις ισορροπίες σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή. Γι’ αυτό θα πρέπει να θεωρείται απολύτως βέβαιο ότι η οποιαδήποτε προσπάθεια αποδέσμευσης θα επέφερε την  άμεση αντίδραση   του ευρωατλαντικού ιμπεριαλισμού, με ό,τι μεθόδους και μορφές μπορεί κανείς να φανταστεί.

Η γρήγορη παταγώδης αποτυχία του ρεφορμιστικού εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ κατέδειξε και το γεγονός ότι η ελληνική αστική τάξη, κυρίως αυτή που αποτελεί το μεγάλο κεφάλαιο (τραπεζίτες-χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, εφοπλιστές, διεθνοποιημένα τμήματα  του παραγωγικού κεφαλαίου), είναι υπαρξιακά συνδεδεμένη με την συμμετοχή της Ελλάδας στην ζώνη του ΕΥΡΩ, στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, γιατί σε αυτή τη σχέση ιμπεριαλιστικής εξάρτησης βλέπει τη διασφάλιση της ηγεμονίας της στη χώρα, την  προστασία της από τον κίνδυνο μεταρρυθμιστικών αναδιανεμητικών πολιτικών, καθώς και τη δυνατότητα διεθνούς της παρουσίας,  ανάπτυξης υποϊμπεριαλιστικών δραστηριοτήτων σε περιφερειακό επίπεδο. Πιθανή προσπάθεια αποδέσμευσης  της χώρας από την ΕΕ/ΟΝΕ και το ΝΑΤΟ θα σήμαινε άμεση σύγκρουση με την ελληνική αστική τάξη και τους κοινωνικούς συμμάχους της.

ΑΥΡΙΟ η συνέχεια

*Επίκουρος καθηγητής ΠΤΔΕ ΑΠΘ

Το Β’ ΜΕΡΟΣ

Το Γ’ ΜΕΡΟΣ