• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Αναμνήσεις ενός δυτικού στην ανατολική πλευρά της Γερμανίας

Γράφει ο Παναγιώτης Μανιάτης //

Η Γερμανία είναι διαφορετική από την Ελλάδα. Το κατάλαβα από την πρώτη στιγμή, παρατηρώντας τη δόμηση των βερολινέζικων σπιτιών από το παράθυρο του αεροπλάνου. Στο αεροδρόμιο, με δερμάτινο, μακριά μαλλιά και μούσια, ήταν σίγουρο πως πήγαινα για εξακρίβωση. Ο μπατσοασφαλίτης, που φορούσε μπλούζα Rammstein, μου έκανε νόημα. Αστικοδημοκρατικός κατά τα άλλα.

Φτάνοντας επιτέλους στο Chekpoint Charlie δραπέτευσα για τους μαρξότοπους της Ανατολικής Γερμανίας. Χαιρέτισα τον σοβιετικό στρατιώτη και περπάτησα τη λεωφόρο Καρλ Μαρξ φωτογραφίζοντας εργατικές πολυκατοικίες. Τα περισσότερα κτίρια φανέρωναν κάτι που υπήρχε κάποτε αλλά πλέον έχει χαθεί. Κατέβηκα σε μια στάση που είχε φωτογραφίες απ’ την περίοδο της σταλινικής οικοδόμησης. Ανέβηκα στις εγκαταστάσεις του Μπαουχάους.

Στην Αλεξάντερπλατς συνάντησα πλανόδιους Πακιστανούς πωλητές και αγόρασα το γούνινο καπέλο με το σφυροδρέπανο. Έπιασα κουβέντα με έναν απ’ αυτούς και μου είπε ότι είχε περάσει από τα ελληνικά νησιά. Το βράδυ πήγα στον Πύργο Τηλεπικοινωνιών όπου είδα το περιστρεφόμενο Βερολίνο από ύψος 203 μέτρων. Πίστευα πως θα εντυπωσιαστώ, αλλά δε συνέβη. Ίσως δε μ’ άρεσε ο φωτισμός του τη νύχτα ή το ότι πηγαίναμε με μικρή ταχύτητα.

Σε μια πόλη όπου πατούσα σε πολλούς κόσμους, μίλησα με μια γυναίκα που διατηρούσε μαγαζί με σουβενίρ. Μου είπε ότι πήγαινε στις κομμουνιστικές κατασκηνώσεις μικρή και ότι ο πατέρας της ήταν στο Κόμμα. Ωραίος τύπος πρέπει να ‘ταν σκέφτηκα. Από τον τόνο της φωνής της κατάλαβα ότι γοητεύτηκε από το american dream. Δεν την είδα όμως πολύ χαρούμενη. Όταν έχεις μικρομάγαζο δεν πας πουθενά. Το μονοπώλιο θα επιβιώσει.

Κατευθύνθηκα προς την πύλη του Βραδεμβούργου για να βρω το μνημείο για τον Σοβιετικό Στρατιώτη. Η κορυφή της πύλης δε μ’ άρεσε καθόλου. Μου θύμισε ναζισμό. Εξάλλου το πραγματικό μνημείο είναι το σοσιαλιστικό. Είχα προσπαθήσει να το βρω την προηγούμενη νύχτα αλλά με φάγανε τα σκοτάδια της καπιταλιστικής απόκρυψης. Αυτή τη φορά ρώτησα τους φολκλόρ στρατιώτες της πύλης. Ο Μογγόλος που κρατούσε τη σημαία της ΕΣΣΔ δεν ήξερε. Ο Γερμανός με την αμερικάνικη μου είπε. Ήταν λίγα μέτρα πιο πέρα. Όταν είδα τα τανκς είπα φτάσαμε. Από τα καλύτερα δείγματα σοσιαλιστικού ρεαλισμού αν και θα προτιμούσα ο στρατιώτης να ‘ταν λίγο μεγαλύτερος. Ο κόσμος λίγος και λογικά δικοί μας. Συγκινήθηκα με τα λουλούδια που ήταν αφημένα στους τάφους. Πήγα απέναντι να τραβήξω μια φωτογραφία. Ένα περιπολικό σταμάτησε λίγο πιο πέρα. Όταν έφυγα, έφυγε.

Στο προάστιο Βάνζεε επισκέφτηκα το κτίριο όπου ναζί αξιωματούχοι συζήτησαν για την υλοποίηση της Τελικής Λύσης. Ένα ρίγος με διαπέρασε καθώς περνούσα την πόρτα. Πώς μπόρεσαν να συμβούν αυτά στον κόσμο; Τι κτήνη πήραν μια τέτοια απόφαση;

Το κτίριο το είχαν μετατρέψει σε μουσείο στη λογική του δεν ξεχνάμε. Είχε ονόματα εκτελεσμένων Εβραίων, στοιχεία για τα στελέχη που έλαβαν μέρος και προπαγάνδα εποχής. Ακόμα μου προκαλεί ανατριχίλα το ναζιστικό παρελθόν. Σε τωρινό πολιτικό χρόνο το γερμανικό κράτος διαχειρίζεται το ζήτημα καθαρά αστικά όπως συμπέρανα από εκπομπές στην τηλεόραση. Οι αναλύσεις τους δε φτάνουν στον πυρήνα του προβλήματος και βολεύονται με την άποψη περί κακού και παρανοϊκού Χίτλερ.

Στο Πότσδαμ συνάντησα μουντό καιρό. Περνώντας μέσα από τα δάση κατάλαβα τις βαριές δημιουργίες ορισμένων Γερμανών καλλιτεχνών. Ακόμα και κάποιους μυστικιστές. Πήγα σε κάτι ανάκτορα. Αυτό που κράτησα ήταν οι τεράστιοι κήποι στη φύση. Τα μέρη αυτά θα μπορούσαν άνετα να γίνουν χώροι αναψυχής για τους εργάτες. Δεκάρα δε δίνω για τον Φρειδερίκο και τα χρυσά του. Τα άφησα για να πάω στο μέρος όπου διεξήχθη η περίφημη Διάσκεψη. Στάθηκα για αρκετή ώρα στο κτίριο που φιλοξενούσε τη σοβιετική αντιπροσωπεία. Είχαν φιλοτεχνήσει τον κήπο με ένα αστέρι. Δυστυχώς δεν ήταν ανθισμένο όπως δεν είναι και το κίνημα στη Γερμανία.

Στο γυρισμό πήγα στο μουσείο DDR. Η σοσιαλιστική ζωή ως εμπόρευμα. Μπήκα σ’ ένα Λάντα και έφτασα στο κρατικό μου διαμέρισμα. Χαλάρωσα και είδα Μπόλεκ και Λόλεκ.