• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Κ. Μαραγκουδάκης: «Ιστόρημα-προσφορά στον Ελληνικό λαό, για μια περίοδο που ο ίδιος ο συγγραφέας έζησε, με μύριους κινδύνους…»

Η ομιλία του Κώστα Μαραγκουδάκη, προέδρου του Ιδρύματος Περίθαλψης Ηλικιωμένων «Το Σπίτι του Αγωνιστή», στην παρουσίαση του βιβλίου του Χρήστου Νταβαντζή «Όσα επέζησαν στη μνήμη… Οδοιπορικό μιας ζωής». Την εκδήλωση οργάνωσε το περιοδικό ΑΤΕΧΝΩΣ (αναλυτικό ρεπορτάζ μπορείτε να δείτε εδώ), την Κυριακή 9 Οκτώβρη 2016 στον κινηματογράφο “Αλκυονίς”.

Με πολύ ενδιαφέρον, μελέτησα αγαπητοί φίλοι – φίλες, συναγωνιστές – συναγωνίστριες, σύντροφοι – συντρόφισσες, το από 186 σελίδες βιβλίο που μας πρόσφερε – ακούραστα – ο σύντροφος και φίλος Χρήστος Νταβαντζής, αγωνιστής ο ίδιος της αθάνατης ΕΑΜικής Αντίστασης, του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) και των κατοπινών αγώνων, πάντοτε στις γραμμές του Κόμματος της εργατικής τάξης, του ΚΚΕ, ως τώρα και στο μέλλον.

Είναι πάρα πολύ θετικό ότι – σε συνέχεια – ακολουθούν άλλες 74 σελίδες, φωτογραφικού κυρίως υλικού. Ο σύντροφός μας τιμά το χωριό του, τους συντοπίτες του, τους γονείς και τα αδέλφια του, Γιώργο, Λευτέρη, Κώστα. Ακολουθεί πλούσιο άλμπουμ φωτογραφιών που, απαθανατίζουν τη μεγάλη συμβολή στους απελευθερωτικούς και κοινωνικούς αγώνες του λαού μας.

Ανάμεσα στους παραπάνω, πρώτ’ απ’ όλους, τον αρχικαπετάνιο του ΕΛΑΣ  σύντροφό μας Άρη Βελουχιώτη, τον διοικητή της 8ης Μεραρχίας ΕΛΑΣ  Ηπείρου, υποστράτηγο Παναγιώτη Νάση, τον ακούραστο φωτογράφο της Εθνικής Αντίστασης Κώστα Μπαλάφα κι άλλους αγωνιστές.

Ο συγγραφέας μας ενημερώνει και για το έγκλημα των ΜΑΥδων να τον ρίξουν για εξόντωση σε χαράδρα βάθους 300 μέτρων. Ο Χρήστος διασώθηκε – κι απ’ αυτή τη δοκιμασία – γαντζωμένος, στο κατρακύλισμά του, απ’ ένα πουρνάρι…

Περηφάνια κι’ αγαλλίαση δημιουργεί η ομορφιά και ταυτόχρονα η διάθεση για πατριωτικό και κοινωνικό αγώνα δεκάδων αγωνιστριών της υποδειγματικής 8ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ περιοχής Άρτας που, ο Χρήστος, ονοματίζει τιμητικά, γράφοντας για τα κατορθώματα, την παλικαριά και τις νίκες τους με κορυφή τη μάχη στις Μελάτες  ενάντια στους Χιτλερικούς φασίστες. Οι ΕΛΑΣίτισες αγωνίστριες κατατρόπωσαν τους Χιτλερικούς που έφτασαν στις Μελάτες και τους υποχρέωσαν σε υποχώρηση. Η απήχηση της λαμπρής αυτής νίκης είχε γενικότερες θετικές συνέπειες. Κουρέλιασε το δήθεν αήττητο των Χιτλερικών και στην περιοχή αυτή.

Ο συγγραφέας γράφει με τιμή και σεβασμό, για τα ηρωικά αδέλφια της οικογένειας Δ. Πουρναρά, τον Κώστα (Μπόση) και τον Βελισσάρη (Μπέη) και τους γονείς τους, στην Κυψέλη.

Θα τιμήσει τα ηρωικά αδέλφια της οικογένειας Φλούδα από την Πολιάνα Κυψέλης: τον Δημήτρη, υπογραμμίζοντας την άνανδρη δολοφονία του από Ζερβικές δυνάμεις. Οι σύντροφοι του Δημήτρη συνέθεσαν και τραγούδησαν – γι’ αυτόν – ειδικό παινετικό τραγούδι.

Αξίζει η παράθεση στο βιβλίο, όσων μ ε θ ό δ ε υ σ ε,  με κίνδυνο της ζωής του, ο ΕΛΑΣίτης δάσκαλος Βασίλης Τόσκας, προκειμένου να συλλάβει οπωσδήποτε τον προδότη Τάχο, ακόμα και μέσα στο κρατητήριο της χωροφυλακής. Είναι τιμητικό για τον συγγραφέα, τον Χρήστο μας, ότι δε διστάζει να επαινέσει ακόμα και την πατριωτική δράση οπλιτών της Χωροφυλακής, που νοιώσανε τον πατριωτικό και φιλολαϊκό χαρακτήρα της ΕΑΜικής Αντίστασης και συνέβαλαν στην παράδοση του προδότη, στη Λαϊκή Δικαιοσύνη, για την αναπόφευκτη τιμωρία του.

Ο συγγραφέας σε κάθε περίπτωση δεν ξεχνά να μνημονεύσει μορφές πατριωτών που διακρίθηκαν στην Εθνική Αντίσταση και στους αγώνες που ακολούθησαν. Χαρακτηριστικό είναι ότι πολλοί από αυτούς ήταν δάσκαλοι, τέκνα της προηγούμενης, προ της 4ης Αυγούστου 1936, της περιόδου Δημήτρη Γληνού εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης…

Ξεχωριστή θέση στην παράθεση αγωνιστών της ηρωικής εκείνης εποχής, παίρνει, δικαιωματικά, στο βιβλίο του σ. Χρήστου, ο μόνιμος αξιωματικός του στρατού, αγωνιστής του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ Θόδωρος Ζαλοκώστας με το τιμημένο ψευδώνυμο Παλιούρας, πολεμιστής στο Αλβανικό μέτωπο, – σε συνέχεια  – στην αθάνατη ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση και στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας.

Ο Χρήστος, δίνει στοιχεία για την ηρωική πάλη του Παλιούρα, σε όλους αυτούς τους αγώνες και το δραματικό – ηρωικό τέλος του, με αυτοκτονία, όταν έμεινε μόνος του στη διάθεση των ΜΑΥδων, με τελειωμένα τα πυρομαχικά του… Ο σ. μετά τη δημιουργία του Δημοκρατικού Στρατού, είχε αναλάβει το τμήμα του ΔΣΕ, – από 160 αντάρτες,- στα Τζουμέρκα.

Ακολουθούν, άλλοι 15ήρωες αγωνιστές που ο συγγραφέας αναφέρει, τιμητικά, τη δράση και τη θ υ σ ί α τους.

Ο σύντροφός μας θα τιμήσει κάθε συμπατριώτη που πήρε μέρος στον αγώνα, τόσο στην Εθνική Αντίσταση, όσο και στον εμφύλιο. Αντί της τελευταίας αυτής λέξης, θα ’ταν πιο ταιριαστό να γίνεται αναφορά στην αγγλοαμερικάνικη ιμπεριαλιστική επέμβαση στην Ελλάδα, χωρίς την οποία, κανένας αντίπαλος του ΕΑΜ δεν θ’ αποτολμούσε όσα, με τη βοήθεια των ξένων, ακολούθησαν στη χώρα μας.

Σ’ αυτά τα πλαίσια γίνεται – στο βιβλίο – αναφορά, στα ηρωικά αδέλφια Μπαρτζώκα, στελέχη του ΕΑΜ Αθήνας, που πέσανε ηρωικά, τον Δεκέμβρη 1944, σε μάχες στην πρωτεύουσα.

Ο συγγραφέας δεν παραλείπει να τιμήσει στο βιβλίο του τέσσερις ηρωίδες συμπατριώτισσες και συγγενείς του, που πρόσφεραν και υπόμεναν στους  αγώνες τα πάνδεινα.

Πολύ θετική η αναφορά στη δράση του μόνιμου αξιωματικού του στρατού, συντρόφου Γιάννη Παπανικολάου που πολέμησε στις γραμμές του ΕΛΑΣ και σε συνέχεια δραστηριοποιήθηκε άμεσα για τη νεοδημιούργητη ΕΔΑ, με τις ατέλειωτες δυσκολίες, επιτυχίες, αλλά και υπονομεύσεις, της ίδιας εποχής, που χρειάζονταν συνεχή αντιμετώπιση. Γνώρισα προσωπικά, εκείνη την εποχή, τον σύντροφο Γιάννη, και συμπορευτήκαμε στους ωραίους και αποδοτικούς αγώνες, κύρια στο ταξικό εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, ειδικότερα στους λογιστές, καθώς σαν επάγγελμα εντάσσονταν στον ιδιωτικό τομέα όπου, δεν ευδοκιμούσαν – στο επιθυμητό γι’ αυτούς όριο – οι πιέσεις των αστυνομικών και των κομμουνιστοφάγων…

Ενδιαφέρουσα η αναφορά για την κατοπινή δράση και πορεία του αγωνιστή αξιωματικού του ΕΛΑΣ – ΔΣΕ σ. Λάμπρου Κασελούρη. Τον είχε γνωρίσει – ο συγγραφέας – και στις παραμονές της μάχης, στην Καλεντίνη με τους Γερμανούς, όταν ο Χρήστος ως ταχυδρόμος του Άρη, μετέφερε μηνύματα – εντολές στον Κασελούρη. Ο Χρήστος μας πληροφορεί για το κατοπινό βιβλίο, του Κασελούρη, «Ανέκδοτα αντιστασιακών και εύθυμες ιστορίες» και το γεγονός ότι – και αυτός ο αγωνιστής – «επέλεξε» επίσης το επάγγελμα του λογιστή.

Ο συγγραφέας δεν παραλείπει να αναφερθεί στους Χωσεψίτες πολιτικούς εξόριστους σε Κύθηρα, Τρίκερι, Ικαρία.

Δεν ξεχνά, σε καμιά περίπτωση, την αντάρτισσα του ΔΣΕ σ. Χρυσούλα Λεβέντη, απ’ το Δόμιρο Σερρών, που πήρε μέρος, με τ’ όπλο στο χέρι, στους αγώνες. Θα τη δούμε – σε υπέροχη φωτογραφία – στην πρώτη συνδιάσκεψη ανταρτισσών του ΔΣΕ, στο Βίτσι, το Μάρτη 1949. Γνώρισα προσωπικά αυτή τη λεβέντισσα γυναίκα και αργότερα, την συναντήσαμε και πάλι, σε ειρηνική περίοδο, στα Λουτρά Σμοκόβου.

Πολύ ενδιαφέρουσα η αναφορά του Χρήστου στους ανείπωτους αυθαίρετους διωγμούς αγωνιστών στη μετεμφυλιακή περίοδο και τις δυσκολίες εξασφάλισης εργασίας, με όλες τις συνέπειες εκείνης της εποχής. Τις άθλιες, βρώμικες, παράνομες ασφαλίτικες μεθόδους για διαστροφή φρονήματος, με προγραμματισμένη δράση κρατικών οργάνων και της αντίστοιχης «νομοθεσίας».

Ο αναγνώστης του βιβλίου θα χαρεί ιδιαίτερα για την επαγγελματική επιλογή του σ. Χρήστου και την προσπάθεια να ανταποκριθεί στις αντίστοιχες υποχρεώσεις. Θα θαυμάσει τη συμπαράσταση σ’ αυτόν – σε συνθήκες διωγμών – της τυφλής θείας του και τις συνέπειες των γνωριμιών της και προς όφελος του Χρήστου.

Ο Χρήστος θα ρίξει στα σκουπίδια τις νουθεσίες – του τοπικού ασφαλίτη – και την πίεσή του να εξαγοράσει και να ανακόψει την αγωνιστική δράση του,   ακόμα και με προσφορές «προστασίας» και δωρεές εξοπλισμένου οδοντιατρείου.

Ο αναγνώστης του βιβλίου θα χαρεί ιδιαίτερα για την επαγγελματική επιλογή του σ. Χρήστου, στην Οδοντοτεχνική, τις μεγάλες σχετικές επιτυχίες του, στον ιδιωτικό τομέα, του οδοντοτεχνικού επαγγέλματος και την κατοπινή πορεία του Χρήστου μετά τη στράτευσή του. Οι ικανότητές του, κατέκτησαν εδώ, τα προηγούμενα αφεντικά οδοντίατρους, αλλά  και τους αξιωματικούς του στρατού γιατρούς όταν ήρθε η ώρα κατάταξής του στο στρατό. Εκείνοι, αξιοποίησαν, βοηθήθηκαν απ’ το επαγγελματικό ταλέντο του Χρήστου ως οδοντοτεχνίτη και ο Χρήστος τις δυνατότητες που εξασφάλισε για συνέχιση του αγώνα.

Το βιβλίο τιμά την αγωνιστική δράση του συμπατριώτη του δάσκαλου Γιάννη Βαγενά, την πολυήμερη ειδική μάχη που έδωσε ξαπλωμένος – μέρα νύχτα- στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου, στην αντίστοιχη οδό και για πολλές μέρες, στην Αθήνα.

Ο συγγραφέας, σε άλλη σελίδα, στιγματίζει και καταγγέλλει την άνανδρη δολοφονία του Χωσεψίτη αγωνιστή Κώστα Καραμπούλα, χημικού  μηχανικού, στο Ιάσιο Ρουμανίας το 1982.

Συμμερίζομαι τη χαρά του συγγραφέα, για τη συσπείρωση συμπατριωτών του Χωσεψιτών τόσο στην Άρτα όσο και στην Αθήνα. Στην Αθήνα ιδιαίτερα βοήθησε στην ίδρυση του σωματείου και από τη θέση του Διοικητικού Συμβουλίου. Το ίδιο και στην Άρτα.

Ο Χρήστος με τη σύντροφό του Έφη, – αξιώθηκαν, αργότερα, να επισκεφτούν – κατά περιόδους – διάφορες χώρες όπως την Ουκρανία, Βουλγαρία, Ρωσία κ. ά.

Θεωρώ ιδιαίτερα τιμητική την αναφορά και τη δημοσίευση φωτογραφίας του παλαίμαχου αγωνιστή σ. Γιάννη Λίπα.

Τη συμμετοχή του συγγραφέα, σε περίοδο εθνικών εορτών, σε σχολικές εκδηλώσεις για να μάθουν τα νεαρά παιδιά τι ήταν ο θρύλος της Εθνικής Αντίστασης.

Αξέχαστη θα μας μείνει η 17ήμερη αγωνιστική δράση του Χρήστου, ως αγγελιαφόρου του αρχηγού του ΕΛΑΣ σ. Άρη Βελουχιώτη όταν εκείνος, βρέθηκε στη Χώσεψη, προετοιμάζοντας – μεθοδικά – τη διάλυση δυνάμεων του πατριδοκάπηλου αρχηγού του ΕΔΕΣ Ναπολέοντα Ζέρβα, μισθοφόρου εγχώριων και ξένων δυνάμεων.

Ο Άρης «βάφτισε» τον Χρήστο χ ε λ ι δ ό ν ι για την επιτυχή και ταχύτατη διεκπεραίωση του καθήκοντος αγγελιαφόρου, δίνοντάς του μια ακόμα ηθική παρότρυνση στο υπεύθυνο έργο του.

Σε ειρηνικές συνθήκες, βρίσκουμε τον σ. Χ. Νταβαντζή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, μέλος της αντιπροσωπείας ΠΕΑΕΑ που συναντήθηκε με τη FIR, Διεθνή Ομοσπονδία Αντιστασιακών.

Το βιβλίο του Χ. Νταβαντζή στο οποίο ήδη αναφερθήκαμε, πιστεύω ότι θα εξασφαλίσει με τη πλήρη εξάντλησή του την πλατύτερη δυνατή διάδοση με τη βοήθεια όλων μας.

Θα ’θελα να κλείσω την ομιλία μου με το θαυμάσιο επίμετρο του σ. Νίκου Πουρναρά, που με τις τέσσερις μόνο σελίδες του και τις 23 μόνο αράδες του, συνόψισε το πρόσωπο του συγγραφέα με δώδεκα μόνο λέξεις: «Μια ζωή σκληρή, καθαρή, τίμια και γι’ αυτό δύσκολη, μα τόσο όμορφη».

Ευχαριστώ για την προσοχή σας. Γεια σας.

Καλή μελέτη και διάδοση του όμορφου βιβλίου.