Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

«Άδολες συνεντεύξεις σε δόλιους καιρούς»: Πέτρος Σκυθιώτης

 Ο Χρήστος Δημούλας, μίλησε με τον Πέτρο Σκυθιώτη, στη στήλη του Ατέχνως για νέους δημιουργούς, «Άδολες συνεντεύξεις σε δόλιους καιρούς».

Γεννήθηκε το 1992 στην Λάρισα.Δάσκαλος.Υποψήφιος Διδάκτορας στο Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας στην Φλώρινα.Έχει εκδώσει στις εκδόσεις Θράκα”τις ποιητικές συλλογές :”Συνθήκη ισορροπίας” το 2014 και το 2018 τις”Ακαδημαϊκές σημειώσεις του Ίαν Μάρκετζις”.

Το 2015 συμμετείχε στο 2ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών στο πλαίσιο της 12ης ΔΕΒΘ&στην ανθολογία”News Voices of Greece ” που εκδόθηκε απ’το Ελληνικό ίδρυμα Πολιτισμού&η οποία παρουσιάστηκε στην διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης.

***

— Πέτρο πριν από καιρό έλεγες πως η γραφή είναι όπλο γι’αυτούς πού ξέρουν να διαβάζουν.Ξέρει όμως να στοχεύει καλά ο σημερινός λογοτέχνης με το όπλο της γραφής του;

Ο «σημερινός λογοτέχνης» είναι κάτι το πολύ γενικό.Υπάρχει μια ισχυρή τάση,που έχει ή αρχίζει να έχει όλο και περισσότερο κοινωνική στόχευση.Σε συνδυασμό με την ποιότητα της γραφής,αυτό είναι πολύ αισιόδοξο γι’ αυτά που θα διαβάσουμε τα επόμενα χρόνια.Το θέμα όμως δεν είναι εκεί.Γιατί και να ξέρει να στοχεύει ο «σημερινός λογοτέχνης»,ποιος θα βρεθεί να τον ακούσει,ποιος θα πάρει το βιβλίο του να το διαβάσει;Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι.Η λογοτεχνία – ποίηση σήμερα είναι η μορφή τέχνης που έχει την μικρότερη επιρροή.Σε κλίμακα κοινωνίας,δεν ενδιαφέρει παρά ελάχιστους οι οποίοι κινούνται στον χώρο έχοντας κι οι ίδιοι συνήθως κάποια απασχόληση σ’ αυτόν.Γιατί, ειδικά η ποίηση,όσο κι αν μας αρέσει,όσο κι αν δέχεται στήριξη από φορείς, την εκπαίδευση κ.λπ.,παραμένει μια μορφή τέχνης σε σχετικά στενό κύκλο κι οπωσδήποτε εκτός αγοράς αν τη συγκρίνουμε με άλλες.Λόγω του ότι παραμένει εκτός μαζικής εμπορικής εκμετάλλευσης διαθέτει πολύ μεγάλα περιθώρια ελευθερίας και πειραματισμών σε μορφή και περιεχόμενο, κάτι το οποίο πρέπει να αξιοποιείται.Για ν’ απαντήσω στην ερώτηση,όσοι πιστοί παλεύουν με σφεντόνες.

— Είναι πολλά στις μέρες μας ”τα σκοτωμένα παιδιά που χωρίς πολλά-πολλά σιδερώνονται από την μάνα τους κι ετοιμάζονται για τον δείπνο” ή μειώνονται σιγά-σιγά;

Αν η «μάνα» εδώ συμβολίζει το καπιταλιστικό σύστημα μέσα στο οποίο κάποιος γεννιέται και μεγαλώνοντας μαθαίνει να το αποδέχεται και να το υπερασπίζεται,νομίζω ότι πολλά πολλά «παιδιά» ετοιμάζονται να γίνουν πρόθυμα για αυτό το δείπνο των ιμπεριαλιστών πριν βαρέσει οριστικά μεσάνυχτα για την ανθρωπότητα. Ήδη αυτή η δεκαετία της κρίσης το έδειξε και έπονται ακόμα χειρότερα.Σ’ εμάς απομένει ν’ αντιστραφεί, όμως,αυτό το «χωρίς πολλά πολλά» που λέει ο στίχος.Γιατί τα «παιδιά» είμαστε εμείς και δεν είμαστε πλέον παιδιά.Μεγαλώσαμε και γνωρίζουμε πως μπορούμε να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας. Θα το δείξει το κοντινό μας μέλλον.Πόσο πρόθυμα και χωρίς αντιρρήσεις θα χειραγωγηθεί αυτή η πορεία από το παιδικό δωμάτιο προς το οικογενειακό τραπέζι.

— Είσαι δάσκαλος. Η λογοτεχνία στις σχολικές αίθουσες προοδεύει τους μαθητές μας;

Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στο σχολείο μπορεί να συμβάλλει στην ενσυναίσθηση του μαθητή.Να δώσει την αφορμή να συζητήσει για θέματα που συμπυκνώνονται σε λογοτεχνικούς ήρωες, σε ποιήματα, σε στίχους.Το έναυσμα να εκφραστεί κι ο ίδιος με πρωτότυπη σκέψη γραπτά ή προφορικά. Να ενθαρρυνθεί η δημιουργικότητα κι η φαντασία του στο πεδίο του λόγου. Ανάλογα, βέβαια, και με τα περιεχόμενα αυτής της λογοτεχνίας και του αναλυτικού προγράμματος, ανάλογα και με τον διδακτικό χειρισμό του δασκάλου. Όμως, όλα αυτά φοβάμαι πως μπορούν να συμβούν μόνο σε τάξεις που απέχουν αρκετά χρονικά από τις πανελλήνιες και άρα υπάρχει το όποιο «περιθώριο». Γιατί η λογοτεχνία ως εξεταζόμενο στις πανελλήνιες μάθημα αντιμετωπίζεται με αποστήθιση. Από την άλλη, αν δεν ήταν εξεταζόμενο μάθημα, δεν θα της έδινε και κανείς σημασία.

— Η Φλώρινα στην οποία εργάζεσαι τι έχει να δείξει από καλλιτεχνικής πλευράς;

Αποκαλείται ως η «πόλη των καλλιτεχνών» λόγω μεγάλης καλλιτεχνικής παράδοσης αλλά δυστυχώς απέχει αρκετά βήματα απ’ το να δικαιολογεί αυτόν τον τίτλο στη σημερινή καθημερινότητά της.Είναι κρίμα γιατί σε μια πόλη με λίγο πληθυσμό, υπάρχει τόσο πολύ αναξιοποίητο καλλιτεχνικό δυναμικό (πέρα από μεμονωμένους καλλιτέχνες υπάρχουν η σχολή Καλών Τεχνών, τα εργαστήρια δημιουργικής γραφής και το αντίστοιχο Π.Μ.Σ., οι φωτογραφικές, κινηματογραφικές, θεατρικές κ.λπ. ομάδες), το οποίο αν ενθαρρυνόταν να είναι ενεργό σε εκδηλώσεις και να παρουσιάζει συχνά δουλειές του, τότε θα έδινε άλλο χρώμα στην πόλη.Από κει και πέρα θα γινόταν κύκλος ανατροφοδότησης, συνήθεια στην καθημερινή πρακτική και θα πήγαινε ντόμινο. Η συνομιλία και συνεργασία μεταξύ των διαφόρων τεχνών στην ίδια μικρή πόλη και η συχνή πολιτιστική κίνηση θα ενθάρρυνε ακόμα περισσότερο κοινό και δημιουργούς να γίνουν μέρος αυτής της καθημερινότητας.Τα εμπόδια είναι πως από τη μία κυριαρχεί στους φοιτητές (σε όσους διαμένουν στη Φλώρινα γιατί μειώνονται) η λογική του περαστικού, ενώ από την άλλη οι φορείς της πόλης έχουν επιδείξει σ’ αυτό το θέμα αδράνεια, ίσως γιατί το όλο εγχείρημα δεν μπορεί να αξιοποιηθεί τουριστικά. Παρ’ όλα αυτά, μια ομάδα καλλιτεχνών θέλουμε να γίνει πραγματικότητα, βρισκόμαστε σε διεργασίες και αισιοδοξούμε συγκρατημένα βέβαια για το κοντινό μέλλον.

— Είσαι γεννημένος στην Λάρισα.Πως κι έχει αναπτυχθεί έτσι τα τελευταία χρόνια η ποιητική πλευρά της με τα φεστιβάλ ποίησης και αρκετές άλλες ανάλογες κινήσεις;

Αναφέρεσαι στο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης που εδώ και μερικά χρόνια έχει γίνει θεσμός για την Λάρισα. Το καλό είναι πως δεν παραμένει στάσιμο. Κάθε χρόνο αναπτύσσεται και γίνεται καλύτερο με περισσότερες μέρες, εκδηλώσεις και δρώμενα, περισσότερο ενδιαφέρον και κοινό,ποιητές από την Θεσσαλία και όλη την Ελλάδα,ενώ τα τελευταία χρόνια συμμετέχουν σ’ αυτό και ξένοι ποιητές.Η ευτυχής αφετηρία όλης αυτής της κίνησης ήταν να υπάρξει στη Λάρισα μια νέα φουρνιά ποιητών που σε συνομιλία με τους παλιότερους έφτιαξαν την μαγιά για ένα πολύ δυναμικό νέο ξεκίνημα αυτή τη δεκαετία στο χώρο της ποίησης, των εκδόσεων, των λογοτεχνικών περιοδικών, των εκδηλώσεων κ.λπ. Το Φεστιβάλ προχώρησε παράλληλα με την πορεία όσμωσης και ανάπτυξης αυτής της φουρνιάς Είναι μια πολύ ευτυχής συγκυρία και για μένα να συνυπάρχω σ’ αυτό το περιβάλλον.

— Τι έχεις να πείς για την εμπειρία σου να αποτελέσει για σένα ποιητικό αντικείμενο η εργασία φωτογραφικού εργαστηρίου;

Αναφέρεσαι στην «Παράσταση Δύο Διαστάσεων».Αντικείμενο της δικής μου ποιητικής εργασίας ήταν οι φωτογραφίες του εργαστηρίου του Πάνου Κεφαλά. Δηλαδή,πρώτα υπήρξαν οι φωτογραφίες και με αφορμή αυτές έπρεπε να γράψω κάτι μικρό ποιητικό για την καθεμία.Μια νοηματοδότηση και σημασιοδότηση της εικόνας μέσω του ποιητικού μου λόγου.Κι αυτή η εμπειρία μου μπορώ να πω ότι ήταν πολύ δημιουργική κι ενδιαφέρουσα.Αρκετά διαφορετική από το να γράφεις πρωταρχικά εσύ.Γιατί σε αυτή την συνθήκη ο ποιητικός σου λόγος κάθε φορά καθορίζεται από την πρώτη ύλη του περιεχομένου της φωτογραφίας και καλείται να συνομιλήσει με αυτήν.Είναι μια διαδικασία ανάλογη με το να γράφεις στίχους πάνω σε ήδη έτοιμη μουσική.Καλείσαι δηλαδή να μπεις στη λογική και το σύμπαν του άλλου έργου τέχνης (μουσική, φωτογραφία) και να το διαθλάσεις στη δική σου τέχνη με τρόπο που να βγαίνει κάτι το ενιαίο ως αποτέλεσμα. Έτσι προέκυψε αυτή η όμορφη συνεργασία,η «Παράσταση Δύο Διαστάσεων» όπως την ονομάσαμε,η οποία παρουσιάστηκε στην Φλώρινα το καλοκαίρι του 2014 και έκτοτε δημοσιεύτηκε μόνο ένα πολύ μικρό της μέρος. Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να παρουσιαστεί φέτος ξανά, στην Κοζάνη αυτή τη φορά, και έπειτα να δημοσιευτεί ολόκληρη.

— Έχεις επιδείξει κοινωνική ευαισθησία και πολιτική συνείδηση στα γραπτά σου αλλά και μέσω υπογραφών ενάντια σε διάφορες κοινωνικές αδικίες όπως η ακόμη μεγαλύτερη επέκταση του ΝΑΤΟ στην χώρα μας που δημιουργεί περαιτέρω κινδύνους πολεμικής μας εμπλοκής.Οι λογοτέχνες έχουν λόγο να στέκονται δίπλα στην πάλη για την επίλυση κοινωνικών προβλημάτων;

Και βέβαια έχουν λόγο και πρέπει να κάνουν τέτοιες ενέργειες, κατά τη γνώμη μου, και να μην περιορίζονται και παραμένουν σε έναν κούφιο γενικό κι αόριστο ανθρωπισμό, κάτι το οποίο συνηθίζεται. Ο ανθρωπισμός, τον οποίον κάθε καλλιτέχνης εκφράζει ως δημιουργικό ον σε κάποιον βαθμό, στις μέρες μας μπορεί να εκφραστεί και με τέτοιους συγκεκριμένους τρόπους. Όπως το να στεκόμαστε δίπλα στα προβλήματα της κοινωνίας, να είμαστε αντίθετοι στον εθνικισμό, τον ρατσισμό, τον φασισμό, τον πόλεμο, την κοινωνική ανέχεια και εξαθλίωση και το σύστημα που τους γεννάει. Η τέχνη μας και η στάση μας να φωτίζει την προοπτική ενοποίησης της ανθρωπότητας και να στέκεται κριτικά απέναντι στην κυρίαρχη ιδεολογία που ενοχοποιεί τα άτομα. Αυτή είναι και μια κατεύθυνση κοινωνικής γείωσης της ποίησης στην πραγματικότητα των καιρών μας και των καλλιτεχνών – ποιητών που υφίστανται τα κοινωνικά προβλήματα ως μέλη της κοινωνίας και δεν υπερίπτανται ιδεαλιστικά και αλαζονικά πάνω απ’ αυτήν.

— Ως τώρα “τι άφησες και τι κέρδισες,τι ξέμεινε στο υπόλοιπο απ’την βίαιη αφαίρεση και τι χάθηκε για να μην σε πάρει ο ύπνος’’ Πέτρο;

Υπαρξιστικοί στίχοι,κατά βάση,της συλλογής του 2014.Υπάρχουν στιγμές που γυρνάμε στο παρελθόν νοηματοδοτώντας τα γεγονότα με τα μάτια του παρόντος, κάνουμε απολογισμό και αυτοκριτική για να ξαναβρούμε και να ξαναορίσουμε την θέση του εαυτού μας στον χάρτη του παρόντος. Είναι μια δύσκολη ψυχολογικά διαδικασία και κάθε φορά που γίνεται λογίζεται ως μια πολύ βίαιη αφαίρεση, μια πολύ βίαιη άρνηση σε όρους διαλεκτικής. Υποβαθμίζονται πολλά πράγματα που θεωρούσαμε ίσως σημαντικά, αναδεικνύονται ως σημαντικά άλλα που πλέον χάθηκαν, ενώ μερικά παραμένουν και ανασημασιοδοτούνται σε μια «άρνηση της άρνησης» της σσχέσης του ατόμου με το παρελθόν του.Αν δεν γίνει αυτή η διαδικασία, «σε παίρνει ο ύπνος», υπό την έννοια του εγκλωβισμού σε μια πορεία άνευ νοήματος, άνευ ανάπτυξης, κινήτρων, στοχων και κατεύθυνσης.Η ίδια ιδέα νομίζω εκφράζεται πιο δηκτικά σε κάποιους νέους στίχους μου: ”Η πρωινή προσευχή είναι η γλώσσα της διαφήμισης. Η βραδινή η γλώσσα της AGB. Το ποσοστό πηγαίνει γι’ αύριο και σωρευτικά πηγαίνει πάντα για δημοψήφισμα.”

— Γιατί υποστηρίζεις ότι οι κόκκοι άμμου ακόμη κι αν μετατραπούν σ’ανθρώπους η έρημος θα παραμείνει έρημος;

Στίχοι μου σε μικρή ηλικία από την «Συνθήκη Ισορροπίας» πάλι.Εκφράζουν νομίζω σκέψεις από την πρώτη μου εμπειρία διαμονής για αρκετό χρονικό διάστημα στην Αθήνα.Η σύγχρονη μητροπολιτική μεγαλούπολη μοιάζει με άγνωστη ατέλειωτη έρημο για το άτομο που θέλει να επικοινωνήσει,να μοιραστεί και να συνυπάρξει, ενώ οι κοινωνικές σχέσεις προβάλλουν στην σύγχρονη πραγματικότητά της ως εχθρικές, παροδικές στη βάση συμφερόντων και ανταγωνιστικής συνεργασίας. Έρημος για το άτομο είναι να μην δημιουργεί και να μην είναι ανοιχτό σε κοινωνικές σχέσεις παραμένοντας σε μια αντικοινωνική ανταγωνιστική εγωκεντρικότητα (άτομο εναντίον κοινωνίας)· έρημο όμως βρίσκει και προσπαθώντας να συνυπάρξει σε μια πολυπληθή κοινωνία που είναι απλώς άθροισμα άγνωστων ανταγωνιστικών μεταξύ τους ατόμων και συνεπώς εχθρική και αυτοαναφορική (άτομο εναντίον ατόμων). Νομίζω πως μέσα στην ποιητική υπερβολή του, ο στίχος στέκει εν πολλοίς και σήμερα. Αστειευόμενος θα ‘λεγα πως γι’ αυτό και ποτέ δεν επιδίωξα να μείνω στην Αθήνα, πως ίσως να μην μου ταιριάζει.

— Μας έδειξες την “συνθήκη ισορροπίας” σου και τις “ακαδημαϊκές σημειώσεις του ‘Ιαν Μάρκεζιτς”.Τι άλλο έπεται να μας δείξεις τώρα;

Πραγματικά, δεν ξέρω. Η πρώτη συλλογή ήρθε ως μάζεμα των καλύτερων, όπως έκρινα τότε, ποιημάτων μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή, ενώ η δεύτερη ήταν σύνθεση και είχε εξ αρχής σαφή ιδέα και κατεύθυνση γύρω από την οποία χτίστηκε κι αναπτύχθηκε. Τελείως διαφορετικές διαδικασίες. Δεν ξέρω σε ποια διαδικασία θα κλίνω αυτή την φορά. Μετά τις «ακαδημαϊκές σημειώσεις» που ήταν σε στυλ πεζοποιημάτων κι εκδόθηκαν το 2018 έχω γράψει ποιήματα με διαφορετική μορφή, θεματική και κατεύθυνση.Σαν πυρήνες και προοίμια, ίσως, ιδεών που μένει να αναπτυχθούν στο μέλλον.Μπορεί και να μην αναπτυχθούν ποτέ και να μαζευτούν απλώς σε μια ενιαία συλλογή.Τελευταία ξαναγράφω και στίχους με προοπτική να γίνουν τραγούδια, κάτι το οποίο θα με ενδιέφερε πάρα πολύ αυτή τη στιγμή. Το μέλλον θα δείξει πού θα κάτσει τελικά η μπίλια.

Να είσαι καλά,να δημιουργείς.Ποίηση&κοινωνικά προοδευτικούς μαθητές.Σ’ευχαριστώ Πέτρο για την συνέντευξη!

_______________________________________________________________________________

xristos dimoulas

Χρήστος Δημούλας: Εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες κι Ιστορία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο καθώς και Δημοσιογραφία στο Επαγγελματικό Εργαστήρι Δημοσιογραφίας. Συνδημιουργός του Φωτογραφικού Εργαστηρίου ”Φώτο-Προλετάριοι”. Έχει εκδώσει 3 ποιητικές συλλογές.”Με λάδι του παρόντος ανάβουν του μέλλοντος καντήλια”(2013),”Ο ι λαϊκατζήδες”(2014) και”Γιώργος Φαρσακίδης,ο ζωγράφος του Λαού”(2015).