Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Ένα ακόμη περιβαλλοντοκτόνο χωροταξικό Ν|Σ σε βάρος των λαϊκών αναγκών

Κατατέθηκε με τυμπανοκρουσίες στη Βουλή το νομοσχέδιο του ΥπΠε&Εν «για τον εκσυγχρονισμό της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας» που σύμφωνα με τον υπουργό Κωστή Χατζηδάκη, αφορά τη «μεγάλη μεταρρύθμιση για το περιβάλλον, για την ιδιοκτησία, για την ανάπτυξη».
(ΣΣ |> όπου ακούς ανάπτυξη κράτα μικρό καλάθι)

Αθήνα 1860

Όπως τόνισε ο υπουργός, «επιχειρούμε να αντιμετωπίσουμε στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό κακοδαιμονίες πολλών ετών. – Απλοποιούμε το καθεστώς των χρήσεων γης για να το κάνουμε φιλικότερο στις επενδύσεις…

  • Δίνουμε κίνητρα στην οργανωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα για να προστατεύσουμε την ελληνική φύση από την ανεξέλεγκτη χωροθέτηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων
  • Απαλλάσσοντας από την ομηρία των «αιώνιων» ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων πολλούς ιδιοκτήτες σε όλη την Ελλάδα.
  • Παράλληλα αντιμετωπίζουμε, λαμβάνοντας υπόψη και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, το μεγάλο θέμα της εκτός σχεδίου δόμησης, που αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία».

info Ατέχνως

Το «Ατέχνως» και ενώ το Ν|Σ βρισκόταν σε “δημόσια διαβούλευση” δημοσίευσε -όχι τυχαία, δύο άρθρα με θέμα «Η Αθήνα ως Πρωτεύουσα: σχεδιασμός, εξέλιξη ταξική συγκρότηση» <|1|>& <|2|>
Εξετάζοντας, από μαρξιστική σκοπιά, την κατοικίααναπόσπαστο κομμάτι της πόλης «polis», ως χώρο όπου γίνονται οι περισσότερες κοινωνικές και οικονομικές διεργασίες σε κάθε συγκεκριμένο κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό, εύκολα οδηγούμαστε να την εντάξουμε στα βασικά εργαλεία του εποικοδομήματος.
Πολύ γρήγορα ο σχεδιασμός ξεπερνάει την έννοια (να το πούμε σχηματικά) του «απλού εποικοδομήματος» με την «παραδοσιακή» του μορφή δηλ. των πολύμορφων κοινωνικών σχέσεων, ιδεών και θεσμών του συμπλέγματος που ονομάζουμε «κοινωνικο-οικονομικό σχηματισμό» και μετατρέπεται πλέον σε «έκφραση του κοινωνικοοικονομικού συστήματος στο χώρο» ως βασικό οικονομικό και όχι μόνο στοιχείο του σύγχρονου οικονομικο-πολιτικού συστήματος (του καπιταλιστικού εν προκειμένω).

Επομένως αντιληφθήκαμε από την πρώτη στιγμή τι σήμαιναν τα λόγια του υπουργού κ. Χατζηδάκη «προχωρούμε μετρημένα, αλλά και αποφασιστικά, καθώς η Ελλάδα πρέπει να γίνει Ευρώπη και στο συγκεκριμένο ζήτημα»…
Βασικό μας εργαλείο είναι η εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων για τα οποία θα οριστεί ειδικός συντονιστής,
(…)
Με το δικό μας φιλόδοξο σχέδιο, που εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης, όλη η Ελλάδα θα έχει Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια μέχρι το 2028 και πάντως μέχρι το 2023 θα έχουν Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια όλες οι τουριστικές περιοχές της Ελλάδας.
Με τις ρυθμίσεις αυτού του νομοσχεδίου οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να αξιοποιούν την περιουσία τους, αλλά με κανόνες που θα προστατεύουν το περιβάλλον.
Και η προστασία του περιβάλλοντος αυξάνει τελικά την αξία της ιδιοκτησίας (κλπ)

Αθήνα 1924 σχέδιο Επιτροπής Καλλιγά 1940 σχέδιο Π ΚαραντινούΑριστερά: το σχέδιο της Επιτροπής Καλλιγά, 1924 πηγή |> Λεύκωμα του ΥΔΕ
Ο Βενιζελικός εκσυγχρονισμός στα τελευταία του βήματα, μετά από αυτόν την πολεοδομία την πήραν στα χέρια τους οι επιχειρηματίες της αστικής γης (νόμος περί οριζοντίου ιδιοκτησίας και ΓΟΚ του 1929). Το σχέδιο καταργήθηκε από την δικτατορία του Πάγκαλου
έπειτα από κινητοποιήσεις μικροϊδιοκτητών που θιγόταν από την επέκταση της Γ Σεπτεμβρίου.
Δεξιά: διανοίξεις της Ανωτάτης Πολεοδομικής Επιτροπής, σχέδιο του Π. Καραντινού 1940 πηγή |> «Εισήγησις προς το Ανώτατον Πολεοδομικόν Συμβούλιον, Αθήναι 1940.
Προσπάθειες ενός αρχιτέκτονα να σχεδιάσει πολεοδομία, χωρίς ενιαία αντίληψη του χώρου
και με εμμονή σε μικρολεπτομέρειες αλλά και σε διεθνή εργαλεία της εποχής, όπως οι διανοίξεις.

▪️ ▪️ ▪️ ▪️ ▪️ ▪️

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα

Θα έλεγε κανείς ότι η κλασική Πολεοδομία «τελείωσε» στην χώρα μας, μια και οι σημαντικότερες παρεμβάσεις στον χώρο τα τελευταία χρόνια –παρά το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο έγιναν με μη πολεοδομικούς νόμους και σχέδια, σε κατεύθυνση απροκάλυπτα ταξική, στραγγαλίζοντας κυριολεκτικά τη λαϊκή οικογένεια.

Στην ίδια κατεύθυνση και το νέο νομοσχέδιο που επιβάλλει άξονες (τέσσερις κύριους) για την διεύρυνση της ατομικής ιδιοκτησίας στη γη –σε βάρος του δημόσιου χώρου και με προκλητική διευκόλυνση της μεγάλης ιδιοκτησίας, επιτάχυνση της εμπορευματοποίησης της απομένουσας μετά τα συνεχή ξεπουλήματα «κρατικής» γης, την κατάργηση των όποιων περιορισμών υπήρχαν στις αλλαγές χρήσης με προτεραιότητα –φυσικά στην περιβόητη «πράσινη ανάπτυξη» σε στεριά και θάλασσα – στον κλάδο του χερσαίου αλλά και του θαλάσσιου τουρισμού και την επιτάχυνση των επενδύσεων – «του επενδυτικού κλίματος στο οποίο στοχεύει στρατηγικά η ελληνική κυβέρνηση»

Το λεγόμενο «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και ανθεκτικότητας» είναι η εφαρμογή των κανονισμών πολεοδομικού σχεδιασμού στο 80% της χώρας, με συγκέντρωση – συγκεντροποίηση της γης σε βάρος των μικροϊδιοκτητών επιδιώκοντας «συσχέτιση του χωροταξικού σχεδιασμού με τα αναπτυξιακά σχέδια των επενδυτών» και νομιμοποιώντας καταπατήσεις

Μπίρης 1945 Κ Δοξιάδης 1947Αριστερά: σχέδιο για την Αθήνα Κ.Μπίρη, 1945 –
Ο Κώστας Μπίρης, ως Διευθυντής της Πολεοδομικής Υπηρεσίας του Δήμου, ασχολήθηκε κατ’ αρχήν με το κέντρο των Αθηνών
Δεξιά: σχέδιο Υφυπουργείου Ανοικοδομήσεως, Κ.Δοξιάδης 1947 (Λεύκωμα του ΥΔΕ)
Από τα πρώτα μεταπολεμικά σχέδια ολικής θεώρησης του Λεκανοπεδίου, πολλές από
τις προτάσεις του εφαρμόστηκαν μετά 40 έτη (Αττική οδός κά)
Φαίνεται ανάγλυφα και τι απέμεινε από τις χρήσεις γης…


Τα παραπάνω αποτελούν «επικαιροποίηση» του πολεοδομικού σχεδιασμού των Ρυθμιστικών Σχεδίων (ΡΣ) στην Ελλάδα μετά το 1980, με τις μεταβολές στην οικονομική δομή της Αθήνας, να εκφράζονται πλέον με νόμους και όρους ΡΣ, με πρώτη και σημαντικότερη η οποία σήμανε και την έναρξη μιας νέας εποχής, την αναθεώρηση του Νόμου 1515/85 από τον Νόμο 2052/1992 «Μέτρα για την αντιμετώπιση του νέφους και πολεοδομικές ρυθμίσεις» (τότε ΥπΔΈ ήταν ο Αχιλλέας Καραμανλής).
Η αναθεώρηση αυτή (άρθρο 11), έγκειται στην κατάργηση της διασποράς των τοπικών κέντρων σε επίπεδο δήμου που είχε θεσπίσει ο 1515/85 με το σκεπτικό να είναι ο πολίτης σε απόσταση πεζού από τις κεντρικές λειτουργίες του τόπου του, και την θεσμοθέτηση τεσσάρων μεγάλων κέντρων, τα οποία ονόμασαν «δευτερεύοντα κέντρα χωροταξικής υποενότητας Λεκανοπεδίου» με το σκεπτικό της αποσυμφόρησης του κέντρου των Αθηνών και του Πειραιά.
Το σκεπτικό αυτό (της αποσυμφόρησης) είχε χρησιμοποιηθεί και στον ΑΝ395/68 ο οποίος απλά μετέφερε την οικοδόμηση στην περιφέρεια ικανοποιώντας αίτημα των κατασκευαστών εκείνης της εποχής που έβλεπαν την οικοδομική δραστηριότητα στο κέντρο να φθίνει λόγω των απαράδεκτων συνθηκών διαβίωσης και υπολόγιζαν σε μια νέα οικοδομική έκρηξη και πολυκατοικιοποίηση στα προάστια, πράγμα το οποίο και έγινε

Τα «κέντρα» αυτά, ήταν: Μαρούσι (περιοχή από ΟΤΕ ως την γραμμή ΗΣΑΠ), Χαϊδάρι (στρατόπεδο), Μενίδι (δημόσιες εκτάσεις στην Αμυγδαλέζα), και Ελληνικό (στο πρώην αεροδρόμιο) και φάνηκε από την πρώτη στιγμή πού στόχευαν –παρεμπιπτόντως μόλις χτες ανακοινώθηκε από τη Lamda Development ότι «οι πρόδρομες εργασίες ολοκληρώθηκαν – Την άνοιξη του 2021 ξεκινούν τα έργα διαμόρφωσης και αξιοποίησης».

Αθήνα σχέδιο Κλεάνθη Σάουμπερτ

Το πρώτο σχέδιο πόλης της Αθήνας -Κλεάνθη – Σάουμπερτ

Ήταν απλά η πίεση του μεγάλου πλέον κεφαλαίου στο να βρει επενδυτικές περιοχές εκτός του πανάκριβου κέντρου -ήδη πολλά μικρής και μεσαίας κλίμακας «εμπορικά κέντρα» της δεκαετίας του ’80 είχαν αναπτυχθεί στους άξονες των ακριβών προαστίων (Λ. Κηφισίας, Λ. Ποσειδώνος κλπ) ακολουθώντας την πελατεία τους που είχε μετακινηθεί από το κέντρο στα προάστια μετά τον ΑΝ 395/1968.
Η δημιουργία αυτών των μεγάλων πολυλειτουργικών κέντρων (Malls) ήταν ήδη συνήθης πρακτική του μεγάλου κεφαλαίου στις ΗΠΑ από το 1970 και στην Ευρώπη λίγο αργότερα.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα «κέντρα» χωροθετήθηκαν σε ερημικές εν γένει περιοχές (ύπαρξη μεγάλων εκτάσεων) αλλά και ταυτόχρονα σε μεγάλους άξονες κυκλοφορίας ώστε να είναι εύκολη η πρόσβαση σ’ αυτά.

Παράλληλα νομιμοποίησαν και παλαιότερες παράνομες επεμβάσεις όπως το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, το Μέγαρο Μουσικής, με Νόμο ο οποίος καθιστούσε την Βουλή κοινό πολεοδομικό Γραφείο, η αντισυνταγματικότητα αυτού του Νόμου (που τουλάχιστον αντίκειται στην διάκριση των εξουσιών) ήταν επί χρόνια σε εκκρεμοδικία στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Αθήνα σχέδιο Κλεάνθη Σάουμπερτ 1

Στο διάστημα αυτό το ΥΠΕΧΩΔΕ έχασε τον έλεγχο, αμφιταλαντευόμενο σε μικρορρυθμίσεις ή σε «ασκήσεις επί χάρτου» ιδανικών λύσεων που ποτέ δεν εφαρμόστηκαν, και η μόνη του ουσιαστική δραστηριότητα ήταν η έγκριση επεκτάσεων του Σχεδίου Πόλης, όπως στις καμένες εκτάσεις της Πεντέλης που ξεφύτρωναν βίλλες την επομένη κάθε πυρκαγιάς.
Στον «σχεδιασμό» υπεισέρχεται ευκαιριακά και η Αττικό Μετρό ΑΕ η οποία για να λάβει από την ΕΕ δάνειο για επεκτάσεις του Μετρό, εκπόνησε μόνη της «ρυθμιστικό σχέδιο» επάνω στο οποίο στήριξε την Μελέτη Ανάπτυξης Μετρό (την γνωστή ΜΑΜ) –σήμερα προχωράει και στη Θεσσαλονίκη

Πρέπει να σημειωθεί ότι παράλληλα εμφανίστηκε και ένας ακόμη Νόμος που ουσιαστικά ασκεί παρέμβαση στον χώρο, ο Νόμος για τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), στην συνέχεια των «συμβάσεων παραχώρησης» της δεκαετίας του ’90 με βάση τις οποίες κατασκευάστηκαν η Αττική Οδός και ο Προαστιακός, η Περιφερειακή Υμηττού, κα.

▪️▪️  Θα επανέλθουμε  ▪️▪️ 


🔻  Η Αριστερή Ιδεολογία στην Πολεοδομία στην Ελλάδα, από το 1960 ως το 1990.
Του καθηγητή Γεωργίου Μ.Σαρηγιάννη «Άνοιξη του ’60»
|>Μέρος 1ο<| &1960 -1990 |>Μέρος 2ο<|

️  Δείτε και Δημόσια Διαβούλευση για το σχέδιο νόμου
«Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής νομοθεσίας»

🔳  Σχέδιο Νόμου Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής & Πολεοδομικής νομοθεσίας
🔳  Σχέδιο Νόμου Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής νομοθεσίας Αιτιολογική-έκθεση