Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Ένοπλος Αη Βασίλης

Αφήγημα του Φίλιππα Μαυρογιώργη //

Ήταν Δεκέμβρης του 1948. Ο εμφύλιος στο φόρτε του. Όλες οι ομάδες του Δημοκρατικού Στρατού είχαμε συγκεντρωθεί στ’ Αρμούδια, ελέγχοντας το δημόσιο δρόμο Ραχών-Αγίου Κηρύκου. Είμαστε περίπου διακόσιοι αντάρτες από όλη την Ικαρία. Είχαμε συγκεντρωθεί εκεί ν’ αποφασίσουμε την παραπ΄’ερα πορεία μας. Δηλαδή να μείνουμε συγκεντρωμένοι ή να χωρίσουμε σε μικρές ομάδες κατά τόπους καταγωγής. Η παρουσία μας στ’ Αρμούδια ήταν εμφανής κι ασκούσαμε και έλεγχο στους περαστικούς προς τον Άγιο Κήρυκο. Όμως, γρήγορα τα πράγματα άλλαξαν.

dse1Αλλά πριν θα αναφερθώ σ’ ένα περιστατικό, πολύ ζωντανό στη μνήμη μου. Η ατμόσφαιρα της εποχής ήταν ακόμη ελπιδοφόρα, γιατί δεν είχαμε γενικότερη πληροφόρηση. Έτσι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1948 μια ομάδα, που πήρα μέρος κι εγώ, πήρε εντολή να πάμε στον Μαγγανίτη, ένα συντηριτικό χωριό-καραβοκύρηδες- να πούμε τον Αη Βασίλη και να τους μιλήσουμε για τον αγώνα μας και την συμφιλίωση του Ελληνικού λαού. Είμαστε επιφυλακτικοί για το πώς θα μας δέχονταν.Μας δέχτηκαν με μεγάλη αγάπη. Κι εμείς τους την ανταποδώσαμε με τον Άη Βασίλη και με έκκληση για ειρήνη και συμφιλίωση, όπως ήταν το σύνθημα του Δημοκρατικού Στρατού. Τα καλούδια έπεφταν βροχή στα φυλάκια μας από κάθε σπίτι, μαζί με τις ευχές τους. Λουκουμάδες, φοινίκια, ξεροτήγανα, μπακλαβάδες, που είχαν φτιάξει με μεράκι οι νοικοκυρές. Όταν φύγαμε, αφού γυρίσαμε όλα τα σπίτια, ένας καραβοκύρης, ο Τριαντάφυλλος Κουτούφαρης, μας ξεπροβόδησε έξω από το χωριό, προτείνοντας μας να μας φέρνουν οι χωριανοί τα τρόφιμα. Τον ευχαριστήσαμε και φύγαμε ευχαριστημένοι για τυην υποδοχή που μας έγινε και για τα καλούδια που μας έδωσαν. Όταν μπήκαμε στο χωριό, για ευνόητους λόγους, πήγαμε στο τηλεφωνείο και κόψαμε τα σύρματα.

Όταν γυρίσαμε στην βάση μας, μετά την χαρά που πήραμε από τγην επίσκεψη μας στο Μαγγανίτη, μάθαμε ότι ισχυρή δύναμη καταδιωκτικών αποσπασμάτων είχε φτάσει στηνΝικαριά. Καταλάβαμε ότι η κατάσταση θα χειροτέρευε. Το ίδιο βράδυ η ομάδα μου αναχώρησε για τον Δρούτσουλα. Μείναμε το βράδυ κάτω από το χωριό σε μια ανοιχτή καμάρα, με θέα προς το λιμάνι του Ευδήλου. Έκανε τρομερό κρύο και δεμν μπορούσαμε να κοιμηθούμε. Έτσι ακούσαμε τις απελπισμένες φωνές των ναυτικών που καλούσαν σε βοήθεια. Το πρωί είδαμε ή μάλλον δεν είδαμε κανένα καΐκι στο λιμάνι. Τα βούλιαξε όλα η τρικυμία. Το βράδυ αναχωρήσαμε για την σωτήρια σπηλιά του Κεραμέ.

protoxroniaΌμως οι φωνές των ναυτικών που πνίγονταν στον Εύδηλο από τα άγρια στοιχεία της φύσης , ίσως ήταν μια προειδοποίηση για την πολιτική και κοινωνική καταστροφή , που ερχόταν.Κι εμείς από εκείνη τη νύχτα της πρωτοχρονιάς, που είπαμε τον Άη Βασίλη στους ανθρώπους του Μαγγανίτη ένοπλοι, κάτι που ύστερα μας φαινόταν σαν παραμύθι κι’ όλο γύριζε ο νούς μας σ’ εκείνη τη βραδιά, που αναγάλιασε η ψυχή μας και πήραμε αγάπη και δύναμη για τον αγώνα μας. Γιατί είχαμε βρεθεί εκείνη την εποχή μέσα σε μια φοβερή κοινωνική θύελλα, που υποδαύλιζε ο ιμπεριαλισμός. Κι έπρεπε να είμαστε σκληροί, χωρίς να χάνουμε την ανθρωπιά μας. Κι εκείνη τη νύχτα την ξαναβρήκαμε στους ανθρώπους του Μαγγανίτη.

«Ελάτε να τα πείτε και σε μας, Καλή Χρονιά».

Εκείνο το παραμυθένιο βράδυ , η αγάπη των απλών ανθρώπων, που μας τύλιξε και μας ζέσταινε, μας λύτρωσε προσωρινά από τους φόβους μας για το dse2ειρηνικό μέλλον του λαού μας. Οι καταραμένοι ξένοι μας είχαν βάλει στο στόχαστρο. Όμως δεν τα κατάφεραν. Εκείνο το βράδυ το κατάλαβα. Όπως το κατάλαβα λίγα χρόνια αργότερα , αφού είχε λήξει ο Εμφύλιος, στις μεγάλες διαδηλώσεις για την Κύπρο. Κατάλαβα ότι ο Ελληνικός λαός δεν υποτάσσεται. Εκείνο το βράδυ, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς κι ενώ μαίνονταν ο Εμφύλιος, ο απλός λαός μου έδωσε τη λύση. Όσο κι αν οι ανθρωποφάγες δυνάμεις του κέρδους θέλουν να υποδουλώσουν τους λαούς, δεν θα τα καταφέρουν. Γιατί η ειρήνη είναι πιο δυνατή από τον Άρη. Γιατί η αγάπη πάντα νικάει το μίσος.

Σημ: Νικαριά= Ικαρία.

Φίλιππος Μαυρογιώργης: Γεννήθηκε το 1924 στο μικρό χωριό Δρούτσουλας της επαρχίας Ευδήλου Ικαρίας. Σπούδαασε Νομικές και Πολιτικές Επιστήμες καθώς και σκηνοθεσία κινηματογράφου. Δικηγόρος. Εκδότης της εφημερίδας Νέα Ικαρία. Συγγραφέας και ποιητής πολυγραφότατος και πολυβραβευμένος. Το 1979 καθώς και το 1984 απέσπασε τιμητική διάκριση του βραβείου Ειρήνης Ιπεκσί.

epon 1

Μαχητής της Εθνικής Αντίστασης και αντιστασιακός συγγραφέας ο Φ.Μ. υπήρξε μέλος της ΕΕΛ. Κι όπως σημειώνει ο ίδιος στο αυτοβιογραφικό του σημείωμα με τίτλο: Πως βγήκα στο βουνό…
… Είχαν προηγηθεί άλλοι σε μικρές ομάδες όπως και στην άλλη Ελλάδα. Εκεί για να αποφύγουν τους παρακρατικούς, στη Νικαριά για να μην πάνε στο Στρατό. Η δική μου ομάδα βγήκε το Νοέμβρη του 1947. Είμαστε στο σπίτι ενός φίλου που γιόρταζε –του Γεράσιμου-ήρτε ένας χωροφύλακας και μας είπε ότι έπρεπε να πάμε στο αστυνομικό τμήμα. Αυτό σήμαινε εξορία. Εμείς προτιμήσαμε το βουνό. Την ομάδα μας εκτός από μένα αποτελούσαν ο Παντελής Τ. πολιτικός υπεύθυνος, ο Νίκος Φ., στρατιωτικός διοικητής, ο Γιάννης Μ., ο Δημήτρης Τ., ο Σταμάτης Μ., ο Θοδωρής Μ., και ο Δημήτρης Μ. Από την ομάδα δε ζούν ο Γιάννης Μ. που σκοτώθηκε στη μάχη στη Σάμο και οι Παντελής, Δημήτρης καιν Σταμάτης που έχουν πεθάνει. Τα μέλη της ομάδας είμαστε φίλοι, συγχωριανοί. Στην ομάδα ανήκε κι ο Γεράσιμος που για λόγους υγείας δεν ανέβηκε στο βουνό…

«Φίλοι» , η παρέα που μέσα στις σκληρές μάχες του εμφύλιου που ακολούθησε βρήκαν τον χρόνο να πουν τον Άη Βασίλη στο χωριό του Μαγγανίτη…

(Μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του Φ. Μ., Αναμνήσεις/χρονικό, έκδοση Νέα Ικαρία, Αθήνα 2007)

Ο Φίλιππος Μαυρογιώργης απεβίωσε στις 2 Μαΐου 2016 στην Αθήνα. Η ταφή του έγινε στον Εύδηλο Ικαρίας στις 7 Μαΐου.

(Αφήγημα:  « Ένοπλος Άη Βασίλης» από το βιβλίο του Φίλιππου Μαυρογιώργη «Τιμονεύοντας τους ήχους και τα κύματα»/ έκδοση-Νέα Ικαρία/Αθήνα 2011}.
Φωτογραφικό υλικό διαδικτύου.

Κείμενο
Τασσώ Γαΐλα
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Φωτό:
1-2 Μαχητές ΔΣΕ σε Σάμο-Ικαρία.
3. Άγιος Κήρυκος Ικαρίας 1950, αμέσως μετά τον εμφύλιο.
4. αφίσα ΕΠΟΝ
5. Πρωτοχρονιά/Βάσω Γώγου/ΚΕΠΕΜ.