Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

«Αύριο θα ‘ναι αργά»: Όταν ο Φιντέλ Κάστρο προειδοποιούσε για την καταστροφή του περιβάλλοντος

Γράφει ο Νίκος Μόττας //

«Ένα σημαντικό βιολογικό είδος βρίσκεται υπό τον κίνδυνο εξαφάνισης, εξαιτίας του γρήγορου και σταδιακού μαρασμού των φυσικών συνθηκών διαβίωσης του: ο άνθρωπος. Έχουμε συνειδητοποιήσει το πρόβλημα αυτό όταν σχεδόν είναι πολύ αργά για να το αποτρέψουμε».

Με τα παραπάνω λόγια ξεκινούσε την σύντομη ομιλία του στην Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, τον Ιούνη του 1992 στο Ρίο ντε Τζανεϊρο, ο Κομαντάντε Φιντέλ Κάστρο. Έκτοτε πέρασαν 27 χρόνια και σήμερα, οι λέξεις του Φιντέλ μοιάζουν περισσότερο επίκαιρες από ποτέ.

Οι εικόνες καταστροφής στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου – το οποίο «θυσιάζεται» στο όνομα των μονοπωλίων και του καπιταλιστικού κέρδους – έρχονται να πιστοποιήσουν, με τον πλέον τραγικό τρόπο, τα λόγια του αλησμόνητου ηγέτη της Κουβανικής Επανάστασης.

Στην ομιλία του στο Ρίο, ο Φιντέλ σημείωνε: «Οι καταναλωτικές κοινωνίες είναι οι κατεξοχήν υπεύθυνες της άγριας καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος. Κοινωνίες που γεννήθηκαν από τις παλιές αποικιακές μητροπόλεις και τις ιμπεριαλιστικές πολιτικές, που με τη σειρά τους γέννησαν τη φτώχεια και την οπισθοδρόμηση που μαστίζουν την μεγάλη πλειοψηφία της ανθρωπότητας. Με μόνο το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού, οι καπιταλιστικές κοινωνίες καταναλώνουν τα 2/3 των μετάλλων και τα 3/4 της ενέργειας που παράγεται στην υφήλιο. Δηλητηριάζουν τις θάλασσες και τα ποτάμια, ρυπαίνουν τον αέρα, ευθύνονται για τη δημιουργία της τρύπας του όζοντος, γεμίζουν την ατμόσφαιρα με αέρια που αλλάζουν τις κλιματολογικές συνθήκες με καταστροφικά αποτελέσματα που έχουν ήδη ξεκινήσει.»

Δεν χρειάζονταν να είναι κανείς προφήτης για να δει την εξέλιξη που θα είχε η συνεχώς αυξανόμενη αρνητική επίδραση της καπιταλιστικής ανάπτυξης στο περιβάλλον. Ο Φιντέλ έλεγε δημόσια αυτά που οι αστοί ηγέτες είτε απέκρυβαν, είτε αρνούνταν να παραδεχθούν.

«Τα δάση εξαφανίζονται, οι έρημοι εξαπλώνονται, χιλιάδες εκατομμύρια τόνοι εύφορης γης συμπαρασύρονται κάθε χρόνο στη θάλασσα. Πάρα πολλά είδη εξαφανίζονται» υπογράμμιζε ο κουβανός ηγέτης και πρόσθετε: «Η λύση δε μπορεί να είναι το εμπόδιο της ανάπτυξης αυτών που την χρειάζονται περισσότερο. Είναι πραγματικότητα ότι ό,τι συμβάλλει σήμερα στην υπανάπτυξη και τη φτώχεια αποτελεί μια κατάφωρη παραβίαση της οικολογίας. Ως συνέπεια αυτού, δεκάδες εκατομμύρια ανδρών, γυναικών και παιδιών πεθαίνουν κάθε χρόνο στον Τρίτο Κόσμο, περισσότεροι από καθέναν από τους δύο παγκόσμιους πολέμους».

Από το βήμα της ίδιας συνδιάσκεψης, ο Φιντέλ τάσσονταν υπέρ μιας δικαιότερης διεθνούς οικονομικής τάξης, προτρέποντας την διεθνή κοινότητα να παλέψει ώστε «να εξαφανιστεί η πείνα και όχι ο άνθρωπος».

«Εφόσον οι υποτιθέμενες απειλές του κομμουνισμού έχουν εξαφανιστεί και δεν υπάρχουν πια οι προφάσεις των ψυχρών πολέμων, οι εξοπλιστικές κούρσες και οι στρατιωτικές δαπάνες, τί εμποδίζει να αφιερωθούν άμεσα οι πόροι αυτοί στην προώθηση της ανάπτυξης του Τρίτου Κόσμου και να καταπολεμηθεί η απειλή της οικολογικής καταστροφής του πλανήτη;» ήταν το ρητορικό ερώτημα που απηύθυνε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Ήταν ενα ερώτημα που ξεμπρόστιαζε το ρόλο των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και συμμαχιών, των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Στος τέλος δε της παρέμβασης του, λίγο πριν καταχειροκροτηθεί από πλήθος παρευρισκόμενων, κατακεραύνωνε τους ιμπεριαλιστές έτσι όπως μόνο ο ίδιος ήξερε: «Αφήστε τους εγωισμούς, αφήστε τους ηγεμονισμούς, σταματήστε την αναισθησία, την ανευθυνότητα και την κοροϊδία.»

Και με την απαράμιλλη διορατικότητα που τον διέκρινε, ο σπουδαίος κομμουνιστής ηγέτης έκλεινε με τα εξής λόγια: «Αύριο θα είναι πολύ αργά για να κάνουμε αυτό που θα έπρεπε να έχουμε κάνει εδώ και πολύ καιρό».

amazon 2

____________________________________________________________________________

Νίκος Μόττας Γεννήθηκε το 1984 στη Θεσσαλονίκη. Είναι υποψήφιος διδάκτορας (Phd) Πολιτικής Επιστήμης, Διεθνών Σχέσεων και Ιστορίας. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Westminster του Λονδίνου και είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων (Master of Arts) στις διπλωματικές σπουδές (Παρίσι) και στις διεθνείς διπλωματικές σχέσεις (Πανεπιστήμιο Τελ Αβίβ). Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε ελληνόφωνα και ξενόγλωσσα μέσα.