• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Γεώργιος Χατζή Πελλερέν

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα //

Στα Ιωάννινα την πρωτεύουσα της Ηπείρου καθώς και του ομώνυμου νομού , πόλη που δυστυχώς λόγω των αλλεπάλληλων καταστροφών δεν σώζονται πολλά μνημεία από το ένδοξο παρελθόν της και που λόγω των φημισμένων σχολών της η εκπαιδευτική της παράδοση είναι μακρά μέσα στους αιώνες , στα Ιωάννινα,λοιπόν, ή Γιάννενα και στη νύχτα της 20ης Φεβρουαρίου του 1913…

ioannina

Νύχτα τρόμου στα τουρκοκρατούμενα(από το 1430) και πολιορκημένα από τον Ελληνικό στρατό Ιωάννινα η νύχτα της 20ης του Φεβρουαρίου του 1913. Στις φυλακές της πόλης φτάνει ο απόηχος από τις κανονιές και τις σφαίρες των σκληρά μαχόμενων αντιπάλων. Ένας φυλακισμένος, αριστερός λόγιος καταδικασμένος σε θάνατο ακουμπά σε μια εσοχή ξύλου κάτω από το φεγγίτη του παραθύρου του και με το λιγοστό φως  που μπαίνει από κει γράφει στίχους…

Το Τραγούδι του Φυλακισμένου.

Τέτοιο γλυκό τραγούδημα από καμμιά φλογέρα
ποτές έτσι δεν γλύκανε ανθρώπων την καρδιά,
όπως απόψε η τρομερή που σχίζει τον αέρα
ολόγυρα στα Γιάννινα η αγριοκανονιά!
Ποτές κανένα φέξιμο γλυκό μες το σκοτάδι
της φυλακής δεν έρριξε στο σκλάβο έτσι ιλαρό,
όπως ετούτη η τρομερή φωτιά που απόψε βράδυ
φλογίζει όλα τα Γιάννινα με φώτο φοβερό!…
Γλυκό κανόνι, νάξερες πόσο γλυκειά η λαλιά σου!…
-Κάψε! Μια σύγκαρδη φωνή η πόλη όλη υψώνει,
Κι ‘αν είναι αντάμα κι’ ουρανός και χώμα να σμιχτούν,
τζαμί μαζί κι’ η εκκλησιά ας γκρεμιστούν, κανόνι…
Τα Γιάννινα μας λεύτερα μονάχα απόψε ας βγούν!…
Γεώργιος Χατζή Πελλερέν

Το πρωί της επόμενης ημέρας 21η Φεβρουαρίου του 1913 ο Ελληνικός στρατός μπαίνει στα Γιάννινα, η πόλη περνά σε μια καινούργια φάση στη μακραίωνη ιστορία της, η Ήπειρος θα προσαρτηθεί στην Ελλάδα, τα Ιωάννινα απελευθερώνονται, ο καταδικασμένος εις θάνατον φυλακισμένος μας, αφήνετε ελεύθερος…

Πελλερέν Γεώργιος: Ιωάννινα 1881-Αθήνα 1930.

Φιλολογικό ψευδώνυμο του Γεωργίου Χατζή, ποιητή, συγγραφέα, δημοσιογράφου και εκδότη ο οποίος μετά την αποφοίτηση του από τη Ζωσιμαία Σχολή θα εγγραφεί στη Ιατρική Σχολή Αθηνών από όπου διακόπτει τις σπουδές του μετά τρία χρόνια , επιστρέφει στην Ήπειρο και διορίζετε δάσκαλος στη Βουρμπιάνη. Μετά την ανακήρυξη του Τούρκικου Συντάγματος του 1908 προσελήφθη Γραμματέας του Πολιτικού Συλλόγου Ιωαννίνων ενώ ένα χρόνο αργότερα και το 1909 ίδρυσε την εφημερίδα ΗΠΕΙΡΟΣ που τη συνέχισε μέχρι το θάνατο του 24 Φεβρουαρίου του 1930.

Αρκετές όμως οι διακοπές στην κυκλοφορία της <ΉΠΕΙΡΟΣ> λόγω των μαχητικών άρθρων του Χατζή Πελλερέν που τελικά επέφεραν και τη σύλληψη του από τους Τούρκους, τη δίκη και καταδίκη του το 1912 επ’ εσχάτη προδοσία στην ποινή του θανάτου, η οποία και ματαιώθηκε λόγω της κατάληψης των Ιωαννίνων από τον Ελληνικό Στρατό.

Το 1914 ο Πελλερέν μετείχε στην Πανειπηρωτική Συνέλευση του Αργυροκάστρου και ήταν και ιδιαίτερος γραμματέας του προέδρου της τότε Επαναστατικής επιτροπής Χρηστάκη Ζωγράφου, εκδίδοντας ταυτόχρονα εκεί και την ΉΠΕΙΡΟ. Το 1915 επιστρέφει στα Γιάννινα, όμως  το 1917 λόγω της μαχητικής αρθρογραφίας του συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Λευκάδα. Ξανά στα Γιάννινα ο Πελλερέν… η εφημερίδα του κυκλοφορεί και πάλι αλλά λόγω των προοδευτικών της απόψεων θα κλείσει έως ότου αργότερα την έκδοση ανέλαβε -μετά τον ξαφνικό θάνατο του το 1930-, ο γιός του Δημήτρης Χατζής (Ιωάννινα 1913-Αθήνα 1981), ο γνωστός πεζογράφος.

Καθένας

Μές στη φτωχούλα τούτη γης καθείς ότι έχει δίνει:
Χάρμα και φώς του ήλιου η γλυκειά φεγγοβόλη θερμότη.
Τ’ αστέρια την αιώνια τους ανέκφραστη ωραιότη.
Ζωή ο αγέρας, κι’ ο ουρανός γαλάζια καλοσύνη.

…………

Γλυκό τραγούδι το πουλί, και τα’ άνθι μύρο χύνει.
Το τρυφερό της χλόασμα του κάμπου η απαλότη.
Το κάρπισμα του το δεντρί, το γέλιο της η νειότη,
Κι’ η πεταλούδα, σβήνοντας, μετάξι τάφο αφήνει…

Ιδεολόγος, μαχητής των Ηπειρωτικών αγώνων, θερμός πατριώτης και ακάματος πνευματικός άνθρωπος– όπως τον χαρακτηρίζει ο ερευνητής  της λογοτεχνίας Μιχάλης Περάνθης-,ο Γεώργιος Χατζή Πελλερέν ,εξέδωσε μεταξύ άλλων τα εξής πρωτότυπα και αυτοτελή έργα του: Ρίμες/ Αθήνα 1906, Δακτυλίδια/Ιωάννινα 1908, Ντελή Ορμάν/ Ιωάννινα 1908, Μέλι και φαρμάκι/Λευκάδα 1918, Ηφαίστεια/Αθήνα 1926, θεατρικά(Το καταραμένο περιδέραιο- Λιάνα Άρσα), Το μυστικό του Κάστρου-ιστορικό μελέτημα/1926 κλπ, άφησε δε και πολύ ανέκδοτο έργο.

Συνηθισμένα

Συνηθισμένο και πολύ παλιό και ν’ αγαπήσεις,
Συνηθισμένο να χαρείς, συνηθισμένο να πονέσης
Καινούργιο τίποτε να βρής ποτέ δε θα μπορέσης
Που κι’ άλλος να μη γνώρισε προτού συ το γνωρίσης.

Ο Γεώργιος Χατζή Πελλερέν απεβίωσε στην Αθήνα στις 24 Φεβρουαρίου του 1930.

 

Βοηθήματα: Μιχάλη Περάνθη/ Ανθολογία Νεοελληνικής ποιήσεως/ Ελληνικά Γράμμματα/1979.

                      Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Παύλου Δρανδάκη/Έκδοση Φοίνιξ ΕΠΕ Αθήνα/τ. ΙΘ.