• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 1999: ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!

Γράφει ο Νίκος Μόττας //

Πριν από 18 χρόνια, στις 24 Μάρτη 1999, λίγα μόλις χιλιόμετρα βορείως των ελληνικών συνόρων ξεκινούσε η τελευταία μεγάλη σφαγή του 20ου αιώνα. Ήταν τότε που στη βαλκανική χερσόνησο ξεδιπλώνονταν σε όλο της το τραγικό μεγαλείο η βαρβαρότητα του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ. Μια βαρβαρότητα που ο λαός της Γιουγκοσλαβίας την έζησε κυριολεκτικά στο πετσί του επί 78 συνεχόμενα μερόνυχτα.

Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά, το ΝΑΤΟϊκό έγκλημα στη Γιουγκοσλαβία αποτελεί πηγή χρήσιμων συμπερασμάτων για τους λαούς των Βαλκανίων και της Ευρώπης. Οι λαοί οφείλουν όχι μόνο να διατηρήσουν στην συλλογική μνήμη το ιμπεριαλιστικό έγκλημα, αλλά πρωτίστως να διδαχθούν απ’ αυτό, να βγάλουν τα κατάλληλα συμπεράσματα που αφορούν το παρόν και το μέλλον.

Το ΝΑΤΟϊκό μακελειό στη Γιουγκοσλαβία αποτέλεσε την κορύφωση του κατακερματισμού της Γιουγκοσλαβίας- ενός κατακερματισμού που ξεκίνησε και μεθοδεύτηκε σταδιακά έπειτα από τις αντεπαναστατικές ανατροπές στην ΕΣΣΔ και την ανατολική Ευρώπη στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Η κυριαρχία των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής στη Γιουγκοσλαβία έπειτα από πολλές δεκαετίες έδωσε το έναυσμα για τις προσπάθειες διάλυσης της, με κύριο στρατηγικό στόχο το μοίρασμα των νέων αγορών που δημιουργήθηκαν και την αύξηση της κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων που θα καρπώνονταν τη «λεία» της κατακερματισμένης πρώην ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας.

SERBIA 1999

Πέρυσι, με αφορμή την επέτειο του νατοϊκού εγκλήματος, σημειώναμε μεταξύ άλλων από αυτό εδώ το βήμα:

«Της ερημοποίησης που προκάλεσε η θηριωδία των στρατευμάτων του ΝΑΤΟ, ακολούθησε ένα «πλιάτσικο» ξεπουλήματος και ιδιωτικοποιήσεων των κρατικών υποδομών της χώρας. Κερδισμένα βγήκαν ασφαλώς ευρωπαϊκά και αμερικανικά μονοπώλια. Υπολογίζεται ότι στη μετά-Μιλόσεβιτς εποχή, από το 2000 έως το 2009, έλαβαν χώρα περισσότερες από 1.800 ιδιωτικοποιήσεις κρατικής περιουσίας και επιχειρήσεων, η πλειοψηφία της σερβικής βιομηχανίας μετάλλου έχει περάσει σε αμερικανικά χέρια ενώ η εθνική αυτοκινητοβιομηχανία «Ζάσταβα» εξαγοράστηκε από τον ιταλικό κολοσσό Fiat.

Στο «παιχνίδι» της «οικονομικής ανασυγκρότησης» της χώρας μπήκαν τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και η Παγκόσμια Τράπεζα. Σύμφωνα με τον καναδό οικονομολόγο, διευθυντή του Κέντρου Ερευνών για την Παγκοσμιοποίηση, Μισέλ Χοσουντόφσκι, ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα είχαν ήδη, πριν τη ΝΑΤΟική επέμβαση, εκπονήσει σχετικό σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης (Linking NATO, the IMF, and the World Bank- Michel Chossudovsky (http://www.converge.org.nz/pma/apmich.htm).

 Η «ανασυγκρότηση» αυτή ευθυγραμμίζονταν πλήρως με μια σειρά στρατηγικών επιλογών και μεταρρυθμίσεων (ιδιωτικοποιήσεις, ξεπούλημα δημόσιων υπηρεσιών, άνοιγμα αγορών, πλήρης διάλυση εργατικών-κοινωνικών κεκτημένων κλπ) που θα άνοιγαν το δρόμο για τη μελλοντική ένταξη της νέας Σερβίας στην ΕΕ.»

 Ασφαλώς, προκειμένου να πετύχουν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η λεηλασία που ακολούθησε από μονοπώλια και μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, οι ιμπεριαλιστές φρόντισαν να βρουν τα κατάλληλα «προσχήματα». Πατώντας στη δοκιμασμένη- γι΄αυτούς- μέθοδο του «διαίρει και βασίλευε», υποκίνησαν υπαρκτά και ανύπαρκτα μειονοτικά ζητήματα (παριστάνοντας πως δήθεν «νοιάζονται» για τις μειονοτικές ελευθερίες), ενώ δε δίστασαν στο πλαίσιο αυτό να εξοπλίσουν εγκληματικές οργανώσεις με αποσχιστικές βλέψεις, όπως για παράδειγμα ο αλβανικός «Απελευθερωτικός Στρατός του Κοσσυφοπεδίου», ο γνωστός UCK.  Το παράδειγμα της μεταγενέστερης ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου, ενός κράτους-προτεκτοράτου, είναι χαρακτηριστικό του που στόχευε η τακτική αυτή των αμερικανών και ευρωπαίων ιμπεριαλιστών.

Η ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΥΝΕΝΟΧΗ ΣΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ.

Ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία ανέδειξε τον πραγματικό ρόλο της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας και των διάφορων- δήθεν- «αριστερών» και «σοσιαλιστικών» κομμάτων που έβαλαν πλάτη ώστε να επιτευχθεί το αιματοκύλλισμα του λαού της Γιουγκοσλαβίας. Άλλωστε, από τους πρώτους που τάχθηκαν ενεργά στο πλευρό της κυβέρνησης των ΗΠΑ και του προέδρου Κλίντον ήταν οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες της Γερμανίας (Γκέρχαρντ Σρέντερ), της Βρετανίας (Τόνι Μπλερ), της Γαλλίας (Λιονέλ Ζοσπέν) και της Ιταλίας (Μάσιμο Ντ’ Αλέμα). Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η τότε ελληνική κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με πρωθυπουργό τον Κ.Σημίτη και υπουργό εξωτερικών το Γ.Παπανδρέου, που έδωσε «γη και ύδωρ» στα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα μετατρέποντας την Ελλάδα σε ορμητήριο των ιμπεριαλιστών.

Για την στάση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας σημείωνε, μεταξύ άλλων, η απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ στις 10.7.1999:

«Οι ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης είναι ιστορικές. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τη μεγάλη πλειοψηφία του λαού μας, που καταδίκασε με διάφορους τρόπους, όχι μόνο τον πόλεμο, αλλά και την ελληνική συμμετοχή. Προκάλεσε βάναυσα το αίσθημα και τη λογική του ελληνικού λαού με τη διπλοπρόσωπη στάση της, που, ενώ συμμετείχε στον πόλεμο, διακήρυσσε την ειρήνη. Στην απόφαση συμμετοχής της Ελλάδας στον πόλεμο, αντανακλάται και η επιθετική στάση του πιο σκληρού πυρήνα του μεγάλου κεφαλαίου της χώρας μας, που επιδιώκει να δράσει στις αγορές της Βαλκανικής και ευρύτερα. Από την αρχή της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο, έτσι όπως έκανε και προηγούμενα με όλα τα μέτρα σε βάρος της Γιουγκοσλαβίας, η κυβέρνηση αποδέχτηκε τους σχεδιασμούς της ΕΕ και του ΝΑΤΟ για πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία. Ανέλαβε να παίξει το ρόλο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, στην προσπάθειά τους να απομονώσουν την ΟΔ της Γιουγκοσλαβίας από τις υπόλοιπες χώρες της Βαλκανικής. Υπέγραψε το Κοινό Ανακοινωθέν της Σόφιας, που απέδιδε την ευθύνη της έντασης στους Γιουγκοσλάβους και ευχόταν την επέμβαση της “διεθνούς κοινότητας” και αμέσως μετά, στην αρχή ο τότε υπουργός Εξωτερικών Θ. Πάγκαλος και σε συνέχεια ο υπουργός Αμυνας Α. Τσοχατζόπουλος, έδωσαν με δηλώσεις τους την “ιδεολογική” κάλυψη για τον πόλεμο, ανεβάζοντας τους τόνους για εθνοκάθαρση των Σέρβων, απόλυτα ευθυγραμμισμένοι με τα “επιχειρήματα” των ΗΠΑ και των ΝΑΤΟικών.

 Πέρα απ’ αυτό, η ελληνική κυβέρνηση, όχι μόνο στήριξε ενεργά σε όλες τις φάσεις τους τα σχέδια στο Ραμπουγιέ, αλλά και επιχείρησε να τραβήξει και τις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες σε μια θέση ενεργού υποστήριξής του. Συμφώνησε με όλες τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ και της ΕΕ και ανταποκρίθηκε πρόθυμα στις απαιτήσεις τους για στήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Πέρα από τις διευκολύνσεις, που αποτελούν καταπάτηση του Διεθνούς Δικαίου και του ελληνικού Συντάγματος, είναι σοβαρή η εμπλοκή της Ελλάδας, μέσω της “στρατιωτικής συνεργασίας με την Αλβανία”, της στρατιωτικής παρουσίας στη Βοσνία και στην ΠΓΔΜ.

 Ολες οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης κινήθηκαν στην κατεύθυνση πίεσης στην ΟΔ της Γιουγκοσλαβίας για να υιοθετήσει τις επιλογές του ΝΑΤΟ με τις διάφορες παραλλαγές που πλασάρονταν κατά καιρούς. Φιλοδοξεί να παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην προώθηση του συμφώνου για τη “Σταθερότητα στα Βαλκάνια”, εντείνοντας τον ανταγωνισμό της με την Ιταλία και την Τουρκία στην περιοχή. Ηδη, έχει πάρει σημαντικές πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση της μελέτης των προβλημάτων ανοικοδόμησης των Βαλκανίων και μέσα σε αυτά τα πλαίσια επιδιώκει την προώθηση του ελληνικού κεφαλαίου στη μοιρασιά».

 «Στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, είπε, δεν υπάρχει άλλη απάντηση από την ένταση της πάλης ενάντια στη XARILAOSΝΑΤΟική επέμβαση στα Βαλκάνια. Αν αποτύχουν εδώ οι ιμπεριαλιστές θα είναι μεγάλο το όφελος για τους λαούς. Πάντως σε κάθε περίπτωση αυτοί θα είναι οι ηττημένοι. Μπορεί να κάνουν καταστροφές, μπορεί να βομβαρδίζουν ανελέητα αλλά ο τελικός λογαριασμός θα είναι σε βάρος τους».

– Χαρίλαος Φλωράκης, Βελιγράδι, Απρίλης 1999.

Πέραν της στάσης των τότε κεντροαριστερών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (Γερμανίας, Γαλλίας, Βρετανίας, Ελλάδας, Ιταλίας κλπ.), που στήριξαν, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, τη ΝΑΤΟϊκή θηριωδία, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος ευρωπαϊκών «αριστερών» και οπορτουνιστικών δυνάμεων. Πρόκειται για πολιτικούς σχηματισμούς τύπου ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ που, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν αναδειχθεί σήμερα σε νέα σοσιαλδημοκρατία της Ευρώπης. Για παράδειγμα, ο τότε Συνασπισμός (στη νεολαία του οποίου πρωτοστατούσε τότε ο Α.Τσίπρας), φρόντιζε να είναι και με τον αστυφύλακα και με τον χωροφύλακα: από τη μια καταδίκαζε τους βομβαρδισμούς και από την άλλη υιοθετούσε το πρόσχημα των ιμπεριαλιστών περί «εθνοκάθαρσης» στο Κοσσυφοπέδιο. Από τη μια εναντιώνοταν στον πόλεμο και, από την άλλη, ζητούσαν «πρωτοβουλίες» από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την… ανασυγκρότηση των Βαλκανίων. Ταυτόχρονα δε, ζητούσαν από την Ε.Ε. (που συμμετείχε στο έγκλημα) να παραμείνει «ενωμένη» και «ισχυρή πολιτική δύναμη, παράγοντας ειρήνης και ελευθερίας στον κόσμο»!

Με την υιοθέτηση του- εξαιρετικά βολικού για τους ιμπεριαλιστές- προσχήματος της «εθνοκάθαρσης» της αλβανικής μειονότητας του Κοσόβου από την κυβέρνηση Μιλόσεβιτς, μια σειρά οπορτουνιστικών Κομμουνιστικών Κομμάτων (όπως το Γαλλικό και το Ιταλικό ΚΚ) έδωσαν άλλοθι στις κυβερνήσεις τους για την συμμετοχή στον πόλεμο. Πάνω στην ίδια λογική, ορισμένοι «διανοούμενοι» της «αριστεράς» – που αργότερα έμελλε να γίνουν πνευματικοί μέντορες του κ.Τσίπρα- τάχθηκαν ανοιχτά υπέρ της ΝΑΤΟϊκής φρικαλεότητας. Όπως ο πολυδιαφημισμένος αμπελοφιλόσοφος Σλάβοϊ Ζίζεκ που σημείωνε το 1999: «…η απάντησή μου στο δίλημμα ‘Να βομβαρδίσουμε ή όχι;’ είναι: δεν βομβαρδίσατε ακόμα ΑΡΚΕΤΑ, και έχετε ΑΡΓΗΣΕΙ να το κάνετε» (Slavoj Zizek, Against the Double Blackmail). Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2003, ο ίδιος αυτός κύριος σε συνέντευξη του συνέχιζε να δικαιολογεί το ΝΑΤΟϊκό σφαγείο της Γιουγκοσλαβίας: «Προς σφοδρή απογοήτευση πολλών αριστεριστών, ακόμα κι εγώ έδειξα κάποια κατανόηση για τον βομβαρδισμό της πρώην Γιουγκοσλαβίας απ’ το ΝΑΤΟ. Λυπάμαι, αλλά ο βομβαρδισμός αυτός σταμάτησε μια φρικτή σύρραξη. Μπορούσες να αντιληφθείς κάποιου είδους ανθρωπιστική προσπάθεια, και η πράξη αυτή είχε κάποιου είδους διεθνή νομιμοποίηση».

kke1999

Την ίδια ώρα που τα ελληνικά αστικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, Συνασπισμός κλπ.) παρίσταναν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, τους Πόντιους Πιλάτους, το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή εναντιώθηκε στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Από την πρώτη κιόλας μέρα των βομβαρδισμών, η ΓΓ Αλέκα Παπαρήγα σημείωνε πως ο μόνος δρόμος είναι η εναντίωση στα ιμπεριαλιστικά σχέδια και καλούσε το λαό σε ξεσηκωμό. Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ ρίχτηκαν στη δράση με κάθε τρόπο, κινητοποιώντας φορείς του αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, διοργανώνοντας συλλαλητήρια απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας και στήνοντας ανθρώπινα μπλόκα στη Βόρεια Ελλάδα για να εμποδίσουν τη διέλευση στο ΝΑΤΟϊκό κομβόϊ του θανάτου.

Δεκαοκτώ χρόνια μετά, το έγκλημα στη Γιουγκοσλαβία μας υπενθυμίζει τη βάρβαρη και αιμοδιψή φύση του ιμπεριαλισμού. Το χρέος των κομμουνιστών και κάθε φιλειρηνικού ανθρώπου είναι η εναντίωση στη λογική του αστικού εθνικισμού, των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και η διατράνωση, με κάθε δυνατό τρόπο, της ταξικής αλληλεγγύης και του προλεταριακού διεθνισμού. Μονάχα η ενότητα και δράση της παγκόσμιας εργατικής τάξης μπορεί να βάλει φραγμό στα σχέδια τους, ώστε να γίνει πράξη το σύνθημα: Στον ιμπεριαλισμό καμιά υποταγή, η μόνη υπερδύναμη είναι οι λαοί!