Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Η αποτυχία του προσφυγικού χωρίς κεντρικό σχεδιασμό. Παράδειγμα: Σουηδία

Γράφει ο Πάνος Αλεπλιώτης // 

Τα τελευταία γεγονότα στα Βρασνά δείχνουν τι ζητήματα δημιουργεί ο καπιταλισμός και η έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού.

Δεν φτάνει το ότι πολλοί άνθρωποι έχουν επιδείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη τους σε αυτούς τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους θύματα των ιμπεριαλιστικών πολέμων. Τα υπαρκτά προβλήματα της κατανομής και διαχείρισης των προσφύγων και των μεταναστών ευνοούν τις ρατσιστικές- φασιστικές αντιδράσεις. Οι πόλεμοι του ΝΑΤΟ και της Ευρ.Ενωσης που συνεχίζουν να ξεριζώνουν χιλιάδες ανθρώπους, η φτώχεια και η πείνα των λαών, η απαράδεκτη συμφωνία ΕΕ και Τουρκίας που εγκλωβίζει χιλιάδες στην χώρα μας δεν έχουν τελειωμό.

Σουηδία, χώρα υποδοχής

Ας δούμε τι έγινε στην Σουηδία που είναι όμως ο τελικός προορισμός αυτών των ανθρώπων. Δεν έχουν να πάνε κάπου αλλού. Μόνο πίσω στον πόλεμο.

Η Σουηδία πριν κλείσει τα σύνορα για τους πρόσφυγες το 2016 δέχθηκε το 2015 περίπου 160.000 πρόσφυγες τους περισσότερους από Συρία. Διπλάσιους από ότι το 2013 και το 14. Πολλαπλάσιους από ότι η Ελλάδα. Μια χώρα 10 εκατομμυρίων κατοίκων αλλά με 3πλασια έκταση. Μετά το κλείσιμο των συνόρων και το πάρσιμο κάποιων άλλων απαγορευτικών μέσων δεν παίρνει ούτε καν 15.000 το χρόνο.

Εμπειρία υποδοχής 

Η Σουηδία έχει μεγάλη εμπειρία στην υποδοχή προσφύγων. Ισπανοί επί Φράνκο, Έλληνες της δικτατορίας, Χιλιανοί, Πέρσες, Ιρακινοί, Κούρδοι, Παλαιστίνιοι αλλά και πρόσφατα από την Βοσνία, το Κόσοβο, την Ερυθραία. Το 16% του πληθυσμού έχει προσφυγικές-μεταναστευτικές ρίζες που οι περισσότεροι έχουν ενσωματωθεί στην κοινωνία. Οι πρόσφυγες αποτελούν την ανανέωση του πληθυσμού της Σουηδίας.

 Πάνω από την πρόβλεψη

Αυτό το τρομερό κύμα όμως δεν μπορούσε να το προβλέψει. Πάνω στους περίπου 80.000 Αφγανούς, Ιρακινούς, Σομαλούς και Ερυθραίους ήρθαν και άλλοι τόσοι Σύριοι. Ούτε οι μισοί από αυτούς ακόμη δεν έχουν πάρει άδεια παραμονής ή ασύλου γιατί δεν προλαβαίνουν οι υπηρεσίες και εδώ και οι έλεγχοι είναι αυστηροί. Φοβούνται μήπως πάρουν τρομοκράτες κρυμμένους μέσα στους υπόλοιπους.

Και όμως η ειρωνεία τα έφερε να ρίξει το φορτηγό πάνω σε ανθρώπους και να τους δολοφονήσει κάποιος τζιχαντιστής από το Ουζμπεκιστάν το 2017.

 flyktingar sverige1

Απαγορευτικά μέτρα

Οι εντολές που έχουν πάρει οι υπηρεσίες είναι να απορρίπτουν τις αιτήσεις ασύλου διαλέγοντας μόνο επαγγελματίες που είναι χρήσιμοι αλλά και πολύτεκνες οικογένειες. Καταργήθηκε ο νόμος για επανένωση των οικογενειών, χώρες όπως το Ιράκ και το Αφγανιστάν θεωρούνται πια ασφαλείς.

Μπήκαν ρατσιστικές μέθοδοι υπολογισμού ηλικίας με μετρήσεις των οστών για τα ανήλικα παιδιά. Διώχνουν πίσω όλους όσους πέρασαν από τις υπηρεσίες της Ελλάδας, Ιταλίας, Ισπανίας εφαρμόζοντας αυστηρά την συμφωνία του Δουβλίνου.

Φτάνουν αυτοί που ήρθαν και για τους άλλους πολιτικούς στόχους του κεφαλαίου.

«Κεντρική» παρέμβαση 

Το κράτος εγγυήθηκε στην αρχή στους Δήμους οικονομική ενίσχυση  για να πάρουν πρόσφυγες.

Υποχρέωσε τους Δήμους να μοιραστούν τα ασυνόδευτα παιδιά που έφτασαν τις 30.000 και ήθελαν ιδιαίτερη φροντίδα.

Ιδιαίτερα στους μικρούς Δήμους της Επαρχίας η έλευση των προσφύγων ήταν στην αρχή ένα χαρμόσυνο γεγονός.

Γέμισαν τα ξενοίκιαστα σπίτια, τα σχολεία, οι δρόμοι, τα πάρκα από ανθρώπους.

Το κράτος μέσω των Δήμων ανέλαβε να τους δίνει επιδόματα και σπίτια για 2 χρόνια.

Ανακαινίστηκαν παλιά σχολεία, κάμπινγκ, στρατόπεδα και μετατράπηκαν σε Κέντρα φιλοξενίας μέχρι να βρεθούν διαμερίσματα. Ακόμη και στην περίοδο αναμονής τα παιδιά πήγαιναν στα Σχολεία τους και οι γονείς στην γλώσσα.

flyktingar sverige

 Νέες ελπίδες στην Επαρχία

Προέκυψαν δυσκολίες με διερμηνείς αλλά και ψυχολόγους, ειδικούς παιδαγωγούς, ανθρώπους του Δήμου για τα πρακτικά, ακόμη και τα καθημερινά ψώνια που ξεπεράστηκαν με νέες προσλήψεις προσωπικού.

Τα ασυνόδευτα τα αναλάμβαναν προσωρινοί “γονείς ” πότε καλοί και πότε εκμεταλλευτές. Πολλοί άνθρωποι πρόσφεραν προσωπικά είδη, έπιπλα, ρούχα στους νέους γείτονες. Ζωντάνεψαν τα χωριά με βραδιές υποδοχής και πολιτισμού. Εμφανίστηκαν νέες κοινωνικές σχέσεις. Φαινόταν μια νέα ελπίδα να παίρνει μορφή στην γερασμένη και εγκαταλειμμένη κοινωνία της επαρχίας.

Το κεφάλαιο ενεργοποιείται. 

Το κεφάλαιο μυρίστηκε χρήμα και σε συνεργασία με τους Δήμους έστησε ιδιωτικά Κέντρα υποδοχής και εργολαβικά έκανε την δουλειά που είχαν αναλάβει οι Δήμοι παίρνοντας την επιχορήγηση, βγάζοντας εκατομμύρια. Ενεργοποίησε οφσόρ επιχειρήσεις και δεν πλήρωσε ούτε ένα ευρώ φόρο.

Μετά τα δύο χρόνια και επειδή μόνο ένα μικρό ποσοστό έβρισκε δουλειά για να συντηρηθεί κατέληξαν οι πρόσφυγες  στην κοινωνική υπηρεσία των Δήμων για βοήθεια που δεν αντέχουν πια με μόνο τις δικές τους οικονομικές δυνάμεις, τα έξοδα συντήρησης των άνεργων προσφύγων, τα έξοδα των Σχολείων και της πρόνοιας αφού σταμάτησε η κρατική επιχορήγηση. Το κράτος επέλεξε την παραπέρα ενίσχυση των μονοπωλίων για να αντέξουν στον σκληρό ντόπιο και διεθνή ανταγωνισμό αντί για την στήριξη των προσφύγων και των Δήμων.

Η Επαρχία ερημώνει 

Έφυγαν οι περισσότεροι πρόσφυγες από την επαρχία  στις μεγαλύτερες πόλεις για να βρουν δουλειά και έγιναν οι περισσότεροι τμήμα των υποβαθμισμένων γκέτο στα περίχωρα τους. Πολλοί είναι στην παρανομία μετά την απόρριψη του ασύλου.

Έγιναν στόχος εθνικιστών και λόγος για να αυξήσουν αυτοί την δύναμή τους. Χρησιμοποιήθηκαν σαν άλλοθι για μια πιο σκληρή συντηρητική κοινωνία αλλά και σαν μόνιμη δικαιολογία για μέτρα λιτότητας και υποβάθμισης του κοινωνικού κράτους. Απολύθηκε το επιπλέον προσωπικό στήριξης των προσφύγων, ξενοικιάστηκαν τα διαμερίσματα, μειώθηκε ο αριθμός των παιδιών στα σχολεία, μειώθηκε η κατανάλωση στα καταστήματα. 12227069 141616152863672 4103705098964512 n

Πέτυχε το κεφάλαιο τον στόχο του για ακόμη πιο φτηνή εργατική δύναμη. 

Θεσμοθετήθηκε ο μισθός των προσφύγων, όσους μπορούν να βρουν κάποια δουλειά, να είναι το 75% της σύμβασης, σε συμφωνία με τα εργοδοτικά συνδικάτα.

Ψηφίστηκε παράλληλα το να τους αφαιρείται η άδεια παραμονής αν δεν βρουν δουλειά μέσα σε 18 μήνες μετά την γλώσσα.

Ανοίχθηκε έτσι ο δρόμος για προσλήψεις με συμφωνίες για μισθούς πείνας ιδιαίτερα στις κατασκευές και στον επισιτισμό.

Οι πρόσφυγες-μετανάστες διαθέτουν ένα τεράστιο επαγγελματικό, επιστημονικό, κοινωνικό και πολιτιστικό δυναμικό. Στην σύγχρονη εποχή με την εξέλιξη της τεχνολογίας θα μπορούσαν να παίξουν σημαντική προσθήκη στην ενίσχυση μιας κοινωνίας. Το κεφάλαιο όμως τους αντιμετωπίζει σαν εφεδρεία και αντικείμενο εκμετάλλευσης.

 Δυναμικό που πάει χαμένο

Σε συνθήκες καπιταλισμού είναι αδύνατον να μιλάει κανείς για κεντρικό σχεδιασμό.

Η ύπαρξη του προϋποθέτει και μια άλλη, σοσιαλιστική κοινωνία.

Έχει όμως ενδιαφέρον να δει κανείς πόση ενέργεια, πόσος δυναμισμός, πόσες δυνατότητες πηγαίνουν χαμένες από την έλλειψη του σοσιαλιστικού, κεντρικού σχεδιασμού.

Απέτυχε και εδώ η “πλούσια” κοινωνία να ενσωματώσει ισότιμα τους πρόσφυγες. Προσπάθησε στην αρχή με κάποιου είδους  κεντρικό σχεδιασμό που ακριβώς έτσι πρέπει να αντιμετωπιστούν οι πρόσφυγες αλλά στην πορεία διαλύθηκαν όλα στο χάος και στα συμφέροντα του καπιταλιστικού κέρδους με την βοήθεια των συμβιβασμένων συνδικάτων.