Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Η ΕΠΟΝ και ο Προσκοπισμός

Γράφει ο Αλέκος Χατζηκώστας // 

Παρά τη διάλυση του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων (ΣΕΠ) και την αναγκαστική συγχώνευση με την ΕΟΝ από τη δικτατορία του Μεταξά (με Νόμο του 1939) ήταν σημαντική η πολύμορφη δράση μελών του την περίοδο της κατοχής.

Από συμμετοχή σε επιτροπές συσσιτίων μέχρι συμμετοχή στην Αντίσταση. Η ΕΠΟΝ δεν μπορούσε ‘ αφήσει το κομμάτι αυτό της νέας γενιάς χωρίς να προσπαθήσει να επιδράσει στον προσανατολισμό και τη δράση του και μετα- κατοχικά. Στο περιοδικό της ΕΠΟΝ «Νέα γενιά» βρίσκουμε αρκετές αναφορές. Η σημαντικότερη είναι αυτή- με υπογραφή της σύνταξης- στο τεύχος αριθ. 46 (15/3/1945) με τίτλο: «Η ΕΠΟΝ και ο Προσκοπισμός». Στο άρθρο αυτό αφενός γίνεται αναφορά στη δράση προσκόπων την περίοδο του Μεταξά και της κατοχής και αφετέρου γίνεται προσπάθεια παρέμβασης στη ανασυγκρότηση του χώρου του ΣΕΠ σε προοδευτική κατεύθυνση.

«Τελευταία αρχίζει ν’ ανασυγκροτείται το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων. Το γεγονός αυτό δε μπορεί ν΄ αφήσει αδιάφορο κάθε έναν που ενδιαφέρεται για την διαπαιδαγώγηση και το μέλλον της Νεολαίας μας.

Ιδιαίτερα η ΕΠΟΝ που αγωνίζεται δύο χρόνια τώρα κάτω από τις πιο σκληρές συνθήκες για μία εθνική προοδευτική διαπαιδαγώγηση της ελληνικής νεότητας, παρακολουθεί με ζωηρό ενδιαφέρον αυτές τις προσπάθειες. Τις παρακολουθεί χωρίς καμιά προκατάληψη και με την πιο πλατιά αντίληψη και με την πιο πλατιά αντίληψη για όλες τις ανάγκες και τις τάσεις στον τομέα της Νεολαίας στις σημερινές συνθήκες. Η απόφαση της είναι, να βοηθήσει μ’ όλες τις δυνάμεις της, κάθε κίνηση που βρίσκεται σε σωστό εθνικό δρόμο και μπορεί να βοηθήσει τα βασανισμένα παιδιά της Ελλάδας να ζήσουν καλύτερα, να χαρούν, ν’ ανασάνουν καλύτερα, να χαρούν, ν’ αναπτυχθούν και να γίνουν ελεύθεροι και καλοί πολίτες του Έθνους.

«Ο προσκοπισμός είναι ένα παιχνίδι- λέει ο ιδρυτής του Προσκοπισμού λόρδος Μπάντεν Πάουελ- που μ’ αυτό μεγαλύτερα αδέλφια δημιουργούν για τους μικρότερους αδελφούς του ένα, ηθικά υγιεινό περιβάλλον και τους δίνουν ωφέλιμες απασχολήσεις, ικανές να τους βοηθήσουν να γίνουν καλοί πολίτες».

Ο αληθινός Προσκοπισμός, προσπαθεί να δημιουργήσει καλύτερους χαρακτήρες, αναπτύσσοντας το αίστημα της τιμής, του καθήκοντος, της αυτοπειθαρχίας, της ανάληψης ευθυνών, της εξυπηρέτησης του συνόλου. Χτυπάει τον εγωϊσμό και τις σωβινιστικές αντιλήψεις. Το ζήτημα όμως είναι, για να παρακολουθήσουμε τον ορισμό του Μπάντεν Πάουελ πως εφαρμόζεται αυτό το «παιδικό παιχνίδι» κάθε φορά. Ακριβώς γιατί πρόκειται, για ένα σύστημα που αγκαλιάζει το παιδί στην πιο κρίσιμη ηλικία, έχει εξαιρετική σημασία, το ποιοι θα σταθούν κάθε φορά «οι μεγάλοι αδελφοί» των παιδιών. Με ποια μέσα θα δημιουργήσουν αυτό το «ηθικά υγιεινό περιβάλλον». Ποιες απασχολήσεις θα δοθούν στα παιδιά για να γίνουν καλοί πολίτες.

Στην αρχή της 4ης Αυγούστου π.χ στη χώρα μας, ο Προσκοπισμός δε χτυπήθηκε ανοιχτά από το Μοναρχοφασιστικό καθεστώς ο Μοναρχοφασισμός, ήθελε βέβαια να χρησιμοποιήσει τον προσκοπισμό για τους αντεθνικούς και αντιλαίκούς του σκοπούς και όσο θα το πετύχαινε αυτό δε θα υπήρχε λόγος να τον χτυπήσει.

Αν π.χ έβρισκε πολλά στελέχη του Προσκοπισμού που θ’ αναλάβαιναν να παίζουν το ρόλο των «μεγάλων αδελφών» των παιδιών, για να τους δημιουργήσουν ένα περιβάλλο φασιστικού εκφυλισμού και διαφθοράς και με διαστρεβλωτικές για τη Νεολαία απασχολήσεις , μετάβαλε τα παιδιά σε γενίτσαρους του λαού τους, σε φασίστες πολίτες του…»3ου Ελληνικού πολιτισμού» τότε ο Βασιλιάς κι ο Μεταξάς ίσως νάκαναν τη δουλιά τους, αλλά αυτό ούτε ο προσκοπισμός θα ήταν, κι ούτε οι πρόσκοποι, οι παλιοί πρόσκοποι, κι οι φίλοι του Προσκοπισμού θα ήταν ευχαριστημένοι από τέτοιου είδους αγωγή των παιδιών. Βέβαια ο Ελληνικός Φασισμός και πολλά στελέχη του Προσκοπισμού χρησιμοποίησε γι’αυτό το σκοπό και σε πολλές περιπτώσεις αποπειράθηκε να μεταβάλιε το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων (ΣΕΠ) σε σώμα πραιτοριανών του Μοναρχοφασισμού. Γι’αυτά ξέρουν περισσότερο τα στελέχη του Ελληνικού προσκοπισμού. Όμως ακριβώς γιατί πολλά στελέχη του Προσκοπισμοί και οι ίδιο οι Πρόσκοποι αντέδρασαν σ’αυτές τις προσπάθειες, το ΣΕΠ τελικά διαλύθηκεαπ’ το Μοναρχοφασισμό το 1939 μια που το έργο της φασιστικοποίησης και της διαφθοράς της Ελληνικής Νεολαίας μπορούσε πιο σίγουρα να το πετύχει το διαφθορείο της φασιστικής ΕΟΝ.

Στα χρόνια της φασιστικής Διχτατορίας και της εθνικής σκλαβιάς, ο Προσκοπισμός είχε ναρκωθεί. Τα πιο συνειδητά και τίμια στελέχη και μ έλη του, προσχώρησαν στο απελευθερωτικό κίνημα και πύκνωσαν τις γραμμές της ΕΠΟΝ και των άλλων εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων. Στην περίοδο μάλιστα πριν απ’ τη δημιουργία της ΕΠΟΝ είχαν δημιουργηθεί στην Αθήνα και δούλεβαν παράνομα αρκετές προσκοπικές ομάδες που προσχώρησαν στο ΕΑΜ Νέων και μαζύ μ’ αυτό στην ΕΠΟΝ. Δεν είναι λίγοι οι Πρόσκοποι επονίτες που πέσαν στον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας.

Σήμερα παρά το γεγονός, ότι ορισμένα πρόσωπα γύρω στο ΣΕΠ δεν δίνουν εγγυήσεις για την ανάπτυξη του Προσκοπισμού στο σωστό εθνικό δρόμο, η ΕΠΟΝ μ’ όλη την επιρροή και το κύρος της στις πλατειές μάζες, της Ελληνικής Νεολαίας, είναι υπέρ της ανασυγκρότησης του Προσκοπισμού. Με μία βασική προϋπόθεση:

Ο Ελληνικός Προσκοπισμός ν’ αναπτύξει τη διαπαιδαγωγική του δουλειά, μακρυά από κάθε πολιτική εξυπηρέτησης του Μοναρχοφασισμού πάνω σε πλατιές εθνικές δημοκρατικές βάσεις. Γιατί κάτω απ’ την προγραμματική αρχή του Προσκοπισμού, πως αυτός παραμένει μακρυά απ’ την πολιτική, έχουμε υπόψη μας, ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις που κάτω απ’ αυτό το σύνθημα, γίνεται πολιτική εξυπηρέτησης μοναρχικών και φασιστικών αντιλήψεων.

Τα τίμια στελέχη του Προσκοπισμού, που το διαφύλαξαν από φασιστικοποίηση στην περίοδο της 4ης Αυγούστου, πρέπει και σήμερα ν’ αποτρέψουν κάθε προσπάθεια να μεταβληθεί το ΣΕΠ σε Σώμα Πραιτωριανών του Μοναρχοφασισμού.

Το ΣΕΠ πρέπει α γίνει μια ακόμα δύναμη, που θα αγωνίζεται να δώσει στη Νεολαία μας, τη χαρά, τη υγεία, την πλατειά πολιτιστική ανάπτυξη- μια ηθική και εθνική αγωγή».

 

Ν. Μπελογιάννης Ν. Πλουμπίδης – Στο σπίτι των ηρώων