Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Η καθιέρωση του μονοτονικού και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Η ιστορία της γλωσσικής μεταρρύθμισης και οι αγώνες γι αυτή αρχίζει από πολύ παλιά και σχετίζονται με τον εκδημοκρατισμό.
Με πρώτο τον Ελιασσαίο Γιαννίδη πλήθος διανοούμενων επιχειρηματολογούσαν για την καθιέρωση του μονοτονικού ή ακόμα χρησιμοποιούσαν το μονοτονικό .

«Να δώσουμε αληθινή μόρφωση σε όλο τον λαό (…), να γκρεμίσουμε όλα τα τείχη που το συμφέρον της ολιγαρχίας υψώνει μπροστά στα παιδιά του λαού».
|                    Δημήτρης Γληνός, 1936

Παπαντρέου Παπατζή ...«εκπαιδευτική επανάστασις»

Επανάστασις! Αι δαπάναι δια την παιδείαν θα υπερβούν τελικώς το 15% (Παπαντρέα – Παπατζή)

Από τότε που ο δάσκαλος του λαού μας έγραψε τα παραπάνω λόγια, έχουν περάσει πολλά …πολλά χρόνια.
Κυβερνήσεις ήρθαν κι έφυγαν, πολλές «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» έχουν γίνει.
Εκείνο το αίτημα, όμως, για «αληθινή μόρφωση σε όλο τον λαό», παραμένει ακόμα ανικανοποίητο. Και δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς, όσο η κοινωνία της εκμετάλλευσης απαιτεί το σχολείο να εξυπηρετεί την εξουσία των λίγων, των αστών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Γιάννης Κακριδής διώχτηκε γι’ αυτό, στη δίκη των τόνων το χειμώνα του 1941 – 1942.
Στα 70 μεταπολεμικά χρόνια οι πιο αντιδραστικές αστικές πολιτικές δυνάμεις -ΕΡΕ, ΕΚ, Χούντα … και στη συνέχεια προεξεχούσης της ΝΔ, επαίρονται ποικιλοτρόπως για τις (προοδευτικές) «μεταρρυθμίσεις» τους.
11- Ιαν-1982
Η Βουλή συνεδριάζει με αντικείμενο τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων από τα Γυμνάσια στα Λύκεια ο υπουργός (Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων τον έλεγαν τότε) Λευτέρης Βερυβάκης του ΠΑΣΟΚ ζητάει το λόγο και ανακοινώνει ότι η κυβέρνηση εισάγει στο νομοσχέδιο τροπολογία για την καθιέρωση του μονοτονικού συστήματος.

«Κύριε πρόεδρε, ήθελα με την έναρξη της συζητήσεως να θέσω μια τροπολογία την οποία η κυβέρνηση εισηγείται προς τη Βουλή, την επιψήφιση του μονοτονικού και να ζητήσω από τη Βουλή να την ενσωματώσει ως άρθρο 2 στο συζητούμενο νομοσχέδιο για να μπορέσει αμέσως με την επιψήφιση του άρθρου να τεθεί σε εφαρμογή και να παρθούν εκείνα τα προπαρασκευαστικά μέτρα που θα επιτρέψουν την εισαγωγή του μονοτονικού στην Εκπαίδευση και στη Διοίκηση», δηλώνει.

Η ανακοίνωση προκαλεί την άμεση αντίδραση του προέδρου της ΝΔ Ευάγγελου Αβέρωφ που παίρνει το λόγο και αναφέρει:
«Δεν αντιτιθέμεθα κατ΄αρχήν, αλλά δεν νομίζουμε ότι τέτοιες μεταρρυθμίσεις μπορούν να γίνουν χωρίς μια ειδική μελέτη. Ότι χρειάζεται μια ειδική μελέτη για το μονοτονικό είναι προφανές, διότι ναι μεν είναι μια απλούστευση η οποία θα είναι χρήσιμη στις νέες γενεές αλλά δεν μπορούμε να πάμε σε απόλυτα σχήματα. Φέρνω αμέσως ένα παράδειγμα: το “που”, το οποίο είναι καθιερωμένο έχει πολλές έννοιες. Υποθέτω, ότι κατόπιν μιας μελέτης θα ευρεθεί ο τρόπος να απλουστευθεί μεν το σύστημα, αλλά να είναι δηλωτικό το “που” τι θέλει να πει. Το “που” σήμερα στη δημοτική είναι ή ερωτηματικό ή δηλωτικό τόπου. Το “που” αντικαθιστά το οποίον.
Δεν είναι δυνατόν, λοιπόν, να πούμε χωρίς κάποια μελέτη, ότι καθιερώνουμε το μονοτονικό χωρίς να κάνουμε κάποιες μικρές διακρίσεις. Οι απλουστεύσεις είναι χρήσιμες, αλλά πολλές φορές καταλήγουν σε αλλοίωση της γλώσσας κατά τρόπο επικίνδυνο. Το διαζευτικό “ή” δεν μπορεί να έχει τον τόνο, τον οποίο βάζουμε τώρα του μονοτονικού. Πρέπει κάποια διάκριση να γίνει, όταν είναι διαζευκτικό ή όταν είναι άρθρο. Θα προτείνω, λοιπόν, και παρακαλώ τον κ. υπουργό να γίνει μια πληρέστερη μελέτη και να μην προχειρολογούμε για να μη μπερδεύουμε τη γλώσσα, αντί να την απλουστεύουμε και να την καλυτερεύουμε».

«Ζητάμε από όλη ανεξαιρέτως τη Βουλή, μια και που ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως κατ΄αρχήν τάχθηκε υπέρ της καθιέρωσης του μονοτονικού, να ψηφίσει με ενθουσιασμό αυτή τη μεταβολή για να επιτρέψει στην ελληνική γλώσσα, στην ελληνική παιδεία και στη διοίκηση να προχωρήσει σε μια ουσιαστικότερη αναδόμηση, χωρίς τυπικά παρέμβλητα από τους χρόνους, που δεν έχουν καμία σχέση με την ουσία της γνώσης της γλώσσας και την ουσία της ελληνικής παράδοσης», δήλωσε ο υπουργός.

15 Ιουλίου 2008
Στη συνεδρίαση της Βουλής στη των Ελλήνων, στη διάρκεια της συζήτησης για νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας με διατάξεις για γλωσσικά θέματα, οι Πάνος Παναγιωτόπουλος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ και ο Κυριάκος Βελόπουλος –προ «Ελληνικής Λύσης», ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΛΑΟΣ που πουλούσε «χειρόγραφες επιστολές του Ιησού», αντίθετα με τις σημερινές κηραλοιφές κλπ. σε παραληρηματική αγόρευση.

  • ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ <|ΠΠ|>
    […]
    Είδαμε, λοιπόν, το εκπαιδευτικό συνδικαλιστικό κίνημα να ασχολείται με όλα τα θέματα, πλην εκείνου της πραγματικής ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
    Πότε είδαμε, κύριε Υπουργέ, τους περίφημους συνδικαλιστές στο χώρο της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων να αγωνιούν για την υποβάθμιση της εκμάθησης της γλώσσας στην Ελλάδα; Διαχειριζόμαστε ως έθνος των Ελλήνων μία γλώσσα που αποτελεί τη βάση του παγκόσμιου γλωσσικού πολιτισμού.
    Είναι ή δεν είναι έτσι; Η ελληνική γλώσσα αποτελεί τη βάση της παγκόσμιας γλωσσικής παιδείας.
    Πού είναι η αγωνία τους για την ελληνική ταυτότητα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης; Πού είναι η αγωνία τους για τη δραστική υποβάθμιση των δημοσίων σχολείων σε αυτήν την εικοσαετία;
    Τι είχαμε, λοιπόν; Είχαμε μια εκπαίδευση που από μέρα σε μέρα γνώριζε δραστική υποβάθμιση σε όλα τα επίπεδα. Γλωσσική εκπαίδευση; Ημιμάθεια και αμάθεια. Εκπαίδευση στο χώρο των κλασικών σπουδών; Ημιμάθεια και αμάθεια. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Διδασκαλία της ιστορίας; Προβληματική. Πρόσβαση στις νέες γνώσεις και στις νέες τεχνολογίες; Βήμα σημειωτόν ή στην χειρότερη περίπτωση δύο βήματα μπροστά, τρία βήματα πίσω.
    […]
  • ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ <|ΚΒ|>: Κύριε Παναγιωτόπουλε, ήθελα να σας χειροκροτήσω και εγώ, πιστέψτε με. Ο λόγος σας ήταν εκπληκτικός. Αφού μπερδεύτηκα, νόμιζα ότι μιλούσε εκπρόσωπος του ΛΑ.Ο.Σ.
  • <|ΠΠ|>: Μήπως είστε εσείς Νεοδημοκράτης δεν ξέρω…
  • <|ΚΒ|>: Όχι, εμείς είμαστε δεξιοί. Εσείς είστε κεντροδεξιοί. Αλλά θα σας πω και το εξής, για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, γιατί η μνήμη σας είναι πλημμελής.
    Το 1978 επί Ράλλη σε ένα βράδυ επιβάλλατε [sic!] φασιστικά, αν θέλετε, στις 12.30’ το βράδυ, το μονοτονικό. Από εκεί ξεκίνησε το έγκλημα της γλώσσας.
  • <|ΠΠ|>: Λάθος μας. Το λέω εγώ.
  • <|ΚΒ|>: Χαίρομαι που το παραδέχεστε. Είναι μεγάλη τιμή σε έναν πολιτικό άνδρα να παραδέχεται τα λάθη.
  • <|ΠΠ|>: Ήταν επιπόλαιη γλωσσική μεταρρύθμιση του ’80 και την πλήρωσε ο ελληνικός λαός.

Στην εισηγητική έκθεση της διάταξης για την καθιέρωση του μονοτονικού που κατέθεσε στη Βουλή η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, γινόταν αναφορά στις ενέργειες υπέρ αλλά και κατά του μονοτονικού.
Το μονοτονικό εφαρμόστηκε τη σχολική χρονιά 1982-1983.

Πρόταση του ΚΚΕ για Ενιαίο Δωδεκάχρονο Σχολείο Σύγχρονης Γενικής Παιδείας

  • To Τμήμα Παιδείας και Έρευνας της ΚΕ του ΚΚΕ παρουσιάζει την εμπλουτισμένη πρόταση του Κόμματος για το σχολείο των λαϊκών αναγκών, των κοινωνικών δυνατοτήτων και απαιτήσεων της εποχής μας.
  • Πρόκειται για την «καρδιά» της εκπαιδευτικής αντίληψης του Κόμματος, η οποία πηγάζει από τις δυνατότητες της εποχής, το επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, ενώ βρίσκεται στον αντίποδα της στρατηγικής του κεφαλαίου.
  • Ταυτόχρονα αποτελεί πρόταση πάλης στο σήμερα, που μπορεί να μπολιάσει τους αγώνες και τις διεκδικήσεις του λαϊκού κινήματος.
  • Η έκδοση διακρίνεται στα εξής τρία μέρη:
    1. Η αστική στρατηγική για το σχολείο.
    2. Βασικές αρχές του σχολείου των σύγχρονων μορφωτικών αναγκών.
    3. Ειδικότερα για το γνωστικό-διαπαιδαγωγητικό περιεχόμενο του σχολείου.
    ¡ ISBN 978-960-451-214-0

ℹ️   Η πρόταση του ΚΚΕ για το Ενιαίο Δωδεκάχρονο Σχολείο Σύγχρονης Γενικής Παιδείας