• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

«Ιστορία και κομμουνισμός» του Περικλή Παυλίδη (Εκδόσεις ΚΨΜ)

Αφιέρωμα 2017 / 100 χρόνια Οκτωβριανή Επανάσταση
Μια θεωρητική μελέτη για την πορεία της κομμουνιστικής προοπτικής

istoria kommounismos pavlidis1Από τους θεμελιωτές του μαρξισμού, την νίκη του Οκτώβρη, μέχρι τις αντιφάσεις της σοβιετικής κοινωνίας και την προοπτική του κομμουνισμού στον 21ο αιώνα
Η Οκτωβριανή Επανάσταση, το πλέον συγκλονιστικό γεγονός του 20ού αιώνα, άνοιξε ένα πρωτόγνωρο δρόμο ιστορικής ανάπτυξης συνυφασμένο με τεράστιους αγώνες και προσπάθειες των εργαζομένων για τη χειραφέτηση της εργασίας και της κοινωνίας  από όλες τις σχέσεις εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

Η νικηφόρα έκβασή της σε συνδυασμό με το σοβιετικό καθεστώς που προέκυψε από αυτήν αλλά και με την ιστορική πορεία του επηρέασαν βαθύτατα την εξέλιξη των κοινωνικών σχέσεων παγκοσμίως, αναδεικνύοντας με αποφασιστικό τρόπο μια ριζικά νέα αντίληψη της κοινωνικής προόδου.

Συγχρόνως η ίδια η υλοποίηση των στόχων της επανάστασης και η κοινωνία που αυτή δημιούργησε –κυρίως οι αντιφάσεις της τελευταίας– προκάλεσαν και προκαλούν πολλά ερωτηματικά, θεωρητικές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις σχετικά με το χαρακτήρα του νέου καθεστώτος και τους παράγοντες που καθόρισαν την εξέλιξή του.

Σκοπός του βιβλίου δεν είναι η παρουσίαση της ιστορίας της Οκτωβριανής Επανάστασης και της ΕΣΣΔ. Η αναφορά στην ιστορική πορεία της τελευταίας γίνεται μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαία για τη διατύπωση μεθοδολογικών συμπερασμάτων αναφορικά με τις αντικειμενικές δυσκολίες και αντιφάσεις  που σημάδεψαν το σοσιαλιστικό εγχείρημα στη χώρα αυτή, συνέβαλαν στη διαμόρφωση των ιδιότυπων χαρακτηριστικών του και οδήγησαν εντέλει στην ήττα του.

Στο τελευταίο μέρος εξετάζεται ο κομμουνισμός ως ιστορική προοπτική της κοινωνίας και επιχειρείται η εξέταση ορισμένων κομβικών πλευρών του σοσιαλιστικού / κομμουνιστικού μετασχηματισμού της εργασίας, όπως αυτές μπορούν να γίνουν αντιληπτές στις σύγχρονες συνθήκες, με έμφαση στο ζήτημα της αντιμετώπισης των εμπορευματικών-χρηματικών σχέσεων.

* * *

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή

Μέρος Ι
Οι θεμελιωτές του μαρξισμού για την κομμουνιστική κοινωνία
και την προλεταριακή επανάσταση
1. Οι υλικές προϋποθέσεις και το περιεχόμενο του κομμουνισμού
2. Ο χαρακτήρας της προλεταριακής επανάστασης

Μέρος ΙΙ
Η ιστορική πορεία της πρώτης σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας
1. Οι προϋποθέσεις της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Ρωσία
2. Η πρωταρχική εμφάνιση του κομμουνισμού –
Η εγκαθίδρυση των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής:Οκτώβριος 1917-Μάρτιος 1921
3. Η διαμόρφωση της σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας
στην ΕΣΣΔ
3.1. Η περίοδος της Νέας Οικονομικής Πολιτικής (ΝΕΠ)
(1921-1928)
3.2. Η περίοδος της κεντρικά σχεδιασμένης εκτατικής ανάπτυξης
του σοσιαλισμού (1928-1965)
3.2.1. Η σοβιετική οικονομία στα πρώτα πενταετή σχέδια,
μέχρι το τέλος του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου
3.2.2. Η σοβιετική οικονομία από τον πόλεμο έως τις αρχές
της δεκαετίας του 1960
3.3. Ανεπιτυχείς απόπειρες εντατικής ανάπτυξης. Κρίση, παρακμή
και ανατροπή του σοβιετικού καθεστώτος (1965-1991)
3.3.1. Η μεταρρύθμιση του Κοσίγκιν
3.3.2. Το σχέδιο του Γκλουσκόφ
3.3.3. Η ΕΣΣΔ την περίοδο της «στασιμότητας»
3.3.4. Η περεστρόικα και η τελική ανατροπή του σοβιετικού
καθεστώτος

Μέρος ΙΙΙ

Οι αντιφάσεις της σοβιετικής κοινωνίας ως καθεστώτος «πρώιμου
σοσιαλισμού»
1. Η βασική αντίφαση του πρώιμου σοσιαλισμού
2. Κρατική εξουσία και βία στην ΕΣΣΔ
3. Οι εργαζόμενοι ως αντικείμενο διεύθυνσης και οι εσωτερικές
αντιφάσεις της εργασίας
4. Η σχεδιοποιημένη διεύθυνση της οικονομίας
και τα προβλήματά της
5. Η διατήρηση των εμπορευματικών-χρηματικών σχέσεων
Μέρος ΙV
Ο κομμουνισμός ως ιστορική προοπτική
1. Το ζήτημα του κομμουνισμού: από τον ιστορικό υλισμό στη
Λογική της ιστορίας
1.1. Ο κομμουνισμός υπό το πρίσμα της υλιστικής αντίληψης
της ιστορίας
1.2. Η κομμουνιστική προοπτική στη Λογική της ιστορίας
2. Για τη σοσιαλιστική αλλαγή της εργασίας

Επίλογος