Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Δύο βιβλία, αληθινός «θησαυρός» από την Πόλη

Γρά­φει ο Θανά­σης Ν. Καρα­γιάν­νης* //

ΡΩΜΑΙΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2013

ΡΩΜΑΙΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014

Νέα της Ρωμαί­ι­κης Κοι­νό­τη­τας – Ιστο­ρι­κά – Κοινωνικά

Στα­τι­στι­κά –Τέχνες και γράμ­μα­τα – Γεύ­σεις και παραδόσεις

Εκδό­σεις Ιστός, Κων­στα­ντι­νού­πο­λη 2013, σ. 407, 2014, σ. 280 (με C.D.)

 

 

Στα «Ημε­ρο­λό­για» της Πόλης –και όχι μόνο, φυσι­κά–,  υπήρ­χε παρά­δο­ση και «θεσμός».

Δια­βά­ζου­με στο σημεί­ω­μα «Αντί προ­λό­γου» του Ρωμαί­ι­κου Ημε­ρο­λο­γί­ου 2013, μετα­ξύ άλλων:

«[…] Το Ημε­ρο­λό­γιο είναι η επε­τη­ρί­δα της χρο­νιάς που πέρα­σε. Προ­έρ­χε­ται, ανα­φέ­ρε­ται και αφιε­ρώ­νε­ται στους Ρωμιούς, εντός και εκτός της Πόλης, στην όπου γης Ρωμιο­σύ­νη. Η παρά­δο­ση των ετη­σί­ων Ημε­ρο­λο­γί­ων έχει σπου­δαίο συμ­βο­λι­σμό και αξία. Το 1865 ο Μ.Π. Βρετ­τός εκδί­δει στο Παρί­σι το Εθνι­κόν Ημε­ρο­λό­γιον ενώ οι Π. Θωμάς και Α. Παλαιο­λό­γος εκδί­δουν το 1879 στην Πόλη το Ημε­ρο­λό­γιον της Ανα­το­λής. Ακο­λού­θη­σαν τα κλα­σι­κά, πλέ­ον, Ημε­ρο­λό­για των Εθνι­κών Φιλαν­θρω­πι­κών Κατα­στη­μά­των τις πρώ­τες δεκα­ε­τί­ες του 20ού αιώ­να και μετέ­πει­τα τα Ημε­ρο­λό­για Ζερ­βο­πού­λου, πραγ­μα­τι­κοί θησαυ­ροί για τη ρωμαί­ι­κη συλ­λο­γι­κή μνή­μη. […]»

Δυο βιβλία, αλη­θι­νός «θησαυ­ρός» εκδό­θη­καν από το νέο σχε­τι­κά ιδρυ­μέ­νο στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη εκδο­τι­κό οίκο «Ιστός». Πρό­κει­ται για τα Ρωμαί­ι­κα Ημε­ρο­λό­για 2013 και 2014, τα οποία νομί­ζω ότι άξι­ζαν μεγα­λύ­τε­ρης προ­σο­χής από τους Ρωμιούς της Πόλης και από τους φιλο­μα­θείς Ελλα­δί­τες. Τα γνώ­ρι­σα πρό­σφα­τα σε μία από τις σύντο­μες επι­σκέ­ψεις μου στην Πόλη των γλά­ρων και της καρ­διάς μας. Μου τα πρό­σφε­ρε ο αξιό­λο­γος άνθρω­πος και φίλος κ. Χάρης Ρήγας, από τους εκδό­τες του «Ιστού». Συνα­ντη­θή­κα­με για ένα τσάι γνω­ρι­μί­ας στο μικρό και συμπα­θη­τι­κό καφε-βιβλιο­πω­λείο του «Ιστού», σ’ ένα στε­νό σοκά­κι, κοντά στη Μεγά­λη Οδό του Πέρα, νυν Ιστικλάλ.

Ας δια­βά­σου­με στον κολο­φώ­να των δύο τόμων τους συντε­λε­στές της έκδο­σης: «Το Ρωμαί­ι­κο Ημε­ρο­λό­γιο 2013 (2014) εκδό­θη­κε με πρω­το­βου­λία των εκδό­σε­ων Ιστός χάρη στη βοή­θεια εκλε­κτών συνερ­γα­τών, τα άρθρα των οποί­ων φώτι­σαν θέμα­τα επί­και­ρα και ιστο­ρι­κά, πρα­κτι­κά και νοσταλ­γι­κά, που αφο­ρούν τη Ρωμιο­σύ­νη. Το υλι­κό συνέ­λε­ξε ο Γιώρ­γος Μπεν­λί­σοϊ. Τα κεί­με­να επι­με­λή­θη­κε η Νίκη Χρι­στο­πού­λου και ο Φοί­βος Νομι­κός. Το βιβλίο στοι­χειο­θέ­τη­σε ο Αϊκούτ Καπλάν και τύπω­σε για λογα­ρια­σμού του Ιστού το τυπο­γρα­φείο Φιγκιούρ […]»

Καθώς τα μάτια και τα χέρια μου περι­η­γή­θη­καν και φυλ­λο­μέ­τρη­σαν τα βιβλία των εκδό­σε­ων «Ιστός», πολύ σύντο­μα, βέβαια και βια­στι­κά, δια­πί­στω­σα ότι πρό­κει­ται για καλαί­σθη­τες εκδό­σεις, φρο­ντι­σμέ­νες αισθη­τι­κά και εκδο­τι­κά, φτιαγ­μέ­νες με αγά­πη και μερά­κι για τη γνώ­ση, τη λογο­τε­χνία, το βιβλίο και με σκο­πό να κυκλο­φο­ρούν και στη τουρ­κι­κή γλώσ­σα, ώστε να ικα­νο­ποιού­νται και οι φιλο­μα­θείς Τούρ­κοι, δια­νο­ού­με­νοι και μη, αλλά και να προ­βάλ­λε­ται συγ­χρό­νως και η ελλη­νι­κή λογο­τε­χνι­κή κ.ά. εκδο­τι­κή δημιουρ­γία και παραγωγή.

imerologio2Τα δύο πολυ­σέ­λι­δα Ημε­ρο­λό­για δια­θέ­τουν πλού­σια ύλη, η οποία προ­σθέ­τει στον ανα­γνώ­στη ιστο­ρι­κή, λαο­γρα­φι­κή, καλ­λι­τε­χνι­κή γνώ­ση, αλλά και του δημιουρ­γεί συγ­χρό­νως και συναι­σθη­μα­τι­κή φόρ­τι­ση…, κυρί­ως στον Ρωμιό της Πόλης ή της Ελλά­δας, αλλά και σε κάθε άλλον Ελλαδίτη.

Οι συντά­κτες των κει­μέ­νων αξιό­λο­γοι λογο­τέ­χνες, δημο­σιο­γρά­φοι, δια­νο­ού­με­νοι, ιστο­ρι­κοί κ.ο.κ., επι­λέ­γουν να μας παρου­σιά­σουν την Ιστο­ρία της Πόλης, αλλά και τη σύγ­χρο­νη ζωή της. Κατα­γρά­φουν εμπει­ρί­ες τους, πορί­σμα­τα ερευ­νών και μελε­τών τους, ανα­μνή­σεις και ορά­μα­τά τους. Προ­βάλ­λουν προ­βλή­μα­τα και θέτουν προ­βλη­μα­τι­σμούς και προ­τά­σεις για την επί­λυ­σή τους.

Αυτή η Πόλη της καρ­διάς μας, έχει να παρου­σιά­σει τόσες και τόσες ιστο­ρί­ες, τόσους πολι­τι­σμούς, συλ­λο­γι­κές και ατο­μι­κές δρά­σεις και επι­τεύγ­μα­τα αιώ­νων, προ­σω­πι­κό­τη­τες σε όλους τους τομείς της οικο­νο­μι­κής, κοι­νω­νι­κής, πολι­τι­στι­κής, εκπαι­δευ­τι­κής, δημο­σιο­γρα­φι­κής, εκκλη­σια­στι­κής ζωής. Έχει να μας δώσει ιστο­ρί­ες από το μόχθο και τη δημιουρ­γία απλών ανθρώ­πων, όλων των επαγ­γελ­μά­των, σε όλα τα πλά­τη και μήκη του χώρου και του χρό­νου, που μας εντυ­πω­σιά­ζουν, μας εκπλήσ­σουν, μας ανα­γκά­ζουν να λέμε: «… και διη­γώ­ντας τα να κλαις!»

Οι σύγ­χρο­νοι Ρωμιοί της Πόλης δίνουν τερά­στιο αγώ­να ύπαρ­ξης, επι­βί­ω­σής τους, δημιουρ­γί­ας πολι­τι­σμού και εκπαί­δευ­σης. Είναι αξιο­θαύ­μα­στοι και χρειά­ζο­νται αλλη­λεγ­γύη και βοήθεια.

Έτσι, λοι­πόν, και στον εκδο­τι­κό τομέα ο «Ιστός» και οι άξιοι ιδρυ­τές, συντε­λε­στές και συνερ­γά­τες τους δίνουν τον δικό τους αγώ­να. Ας τους στη­ρί­ξου­με με όποιον τρό­πο ο καθέ­νας μας μπορεί.

Παρα­θέ­τω ένα από­σπα­σμα από το προ­λό­γι­σμα των εκδο­τών του Ημε­ρο­λο­γί­ου 2013, το οποίο αντι­γρά­φουν και στο Ημε­ρο­λό­γιο 2014.

Είμαι υπο­χρε­ω­μέ­νος να δώσω ένα μέρος των περιε­χο­μέ­νων των δύο τόμων, ώστε να ενη­με­ρω­θεί ο ανα­γνώ­στης και να πει­στεί ότι αξί­ζει να προ­μη­θευ­τεί και να μελε­τή­σει τα δύο αυτά πολύ­τι­μα Ημε­ρο­λό­για των εκδό­σε­ων «Ιστός»:

Ημερολόγιο 2013:

Άρη Τσο­κώ­να, «Κων­στα­ντί­νος Ηρο­κλής Βασιά­δης. Η ψυχή του “Εν Κων­στα­ντι­νου­πό­λει Ελλη­νι­κού Φιλο­λο­γι­κού Συλ­λό­γου” », σ. 20–28.

Πασχά­λη Βαλ­σα­μί­δη, «Ο Μέγας Ευερ­γέ­της του Γένους Σαρά­ντης Αρχι­γέ­νης», σ. 21–36

Ιώ Τσο­κώ­να, «Φανα­ριώ­τες Δρα­γου­μά­νοι: Μια αυτο­κρα­το­ρία που διήρ­κη­σε 150 χρό­νια», σ. 37–48

Ιωάν­νη Κολά­κη, «Χίος, Φτώ­χεια και Επαι­τεία (18ος-19ος Αιώ­νας)», σ. 49–79

Δρ. Σάβ­βα Ε. Τσι­λέ­νη, «Συνοι­κί­ες των Ρωμιών στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη μετά την Άλω­ση», σ. 90–115

Ελπι­δο­φό­ρου Λαμπρυ­νιά­δη, «Θεο­λο­γι­κή Σχο­λή της Χάλ­κης: το μέλ­λον», σ. 125–132

Ευαγ­γε­λί­ας Αχλά­δη, «Βιβλιο­θή­κη Πατρός Μελε­τί­ου Σακ­κου­λί­δη – Σισμα­νό­γλειο Μέγα­ρο. Γενι­κό Προ­ξε­νείο της Ελλά­δος στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη», σ. 143–157

«Συνέ­ντευ­ξη του Νίκου Ουζού­νο­γλου στον Αλέ­ξαν­δρο Καμπού­ρη», σ. 182–192

Λάγκη Βίγκα, «Εμπει­ρί­ες, σκέ­ψεις καιο­ρά­μα­τα για τη Ρωμαί­ι­κη Κοι­νό­τη­τα», σ. 193–204

Μαρί­νας Δρυ­μα­λί­του, «Η Παρου­σία των Ρωμιών στο γίγνε­σθαι της Πόλης και της Τουρ­κί­ας γενι­κό­τε­ρα: απο­τί­μη­ση των τελευ­ταί­ων ετών εστιά­ζο­ντας στα έτη 2011–2012», σ. 205–229

Μιχά­λη Βασι­λειά­δη, «Μέρες της δεκα­ε­τί­ας του ’40…», σ. 230–236

Σού­λας Μπό­ζη, «Ο καφές και τα καφε­νεία της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης», σ. 237–264

Νίκης Χρι­στο­πού­λου, «Οι Νεο­πο­λί­τες, με δικά τους λόγια», σ. 270–287

Γιώρ­γου Ατέ­σο­γλου, «Στα ίχνη των περα­σμέ­νων χρό­νων… Πέρα, Ταρ­λά­μπα­σι και εμπει­ρί­ες…», σ. 288–311 κ.ά.

Και στα «Παραρ­τή­μα­τα»: «2012 Νέα από την Πόλη» (σ. 335–356), «Τα Σχο­λεία μας» (σ. 357–375), «Στα­τι­στι­κά» (σ. 376–382), «Στοι­χεία Κοι­νο­τή­των και Ιδρυ­μά­των» (σ. 383–394), «Ρωμαί­ι­κο Γλωσ­σά­ρι» (σ. 395–407).

Ημερολόγιο 2014:

Σταύ­ρου Χ. Γιωλ­τζό­γλου, «Ομο­γε­νεια­κή παι­δεία στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη. Η εικό­να και ο στό­χος», σ. 34–48

Δέσποι­νας Βασι­λειά­δου «Η διδα­σκα­λία των ελλη­νι­κών ως δεύ­τε­ρης ή ξένης γλώσ­σας. Το παρά­δειγ­μα του Δημο­τι­κού Σχο­λεί­ου της Βλά­γκας», σ. 49–63

Σού­λας Μπό­ζη «Τα καπη­λειά της Πόλης», σ. 64–75

Γιάν­νη Γιγουρ­τσή, «Μελί­των Χατζής (1913–1989). Μορ­φή αυστη­ρή και υπέ­ρο­χη», σ. 122–133

Ηρώς Κατσιώ­τη «Το πολί­τι­μο γράμ­μα του παπ­πού», σ. 134–164

Γιώρ­γου Κατσά­νου «Η Πόλη δεν μας πλή­γω­σε ποτέ», σ. 165–175

Σάβ­βα Τσι­λέ­νη «Αδα­μά­ντιος Ανε­στί­δης. Η ζωή του», σ. 177–178, «Στη μνή­μη του Δια­μα­ντή», σ. 179–181, «Εργο­γρα­φία Αδα­μά­ντιου Ανε­στί­δη», σ. 182–188

«Γιώρ­γος Ατέ­σο­γλου. Η ζωή και το έργο», σ. 190–193, «Επι­κή­δειος Λόγος κατά την κηδεία του αει­μνή­στου Γεωρ­γί­ου Ατέ­σο­γλου. Καθε­δρι­κός Ναός Εισο­δί­ων της Θεο­τό­κου 20.11.2013», σ. 194–196

Και στα «Παραρ­τή­μα­τα»: «2013 Νέα από την Πόλη», σ. 198–225, «Στοι­χεία Κοι­νο­τή­των», σ. 226–244, «Τα Σχο­λεία μας», σ. 245–263, «Κοι­νω­νι­κή ζωή», σ. 264–271, «Το Πολί­τι­κο γλωσ­σι­κό ιδί­ω­μα…», σ. 272–280

Βιβλιοπωλείο και καφέ Εκδόσεων «Ιστός» κοντά στην Ιστικλάλ

Βιβλιο­πω­λείο και καφέ Εκδό­σε­ων «Ιστός» κοντά στην Ιστικλάλ

Θα κλεί­σω τη σύντο­μη τού­τη βιβλιο­πα­ρου­σί­α­ση με απο­σπά­σμα­τα ενός βιβλιο­κρι­τι­κού γλα­φυ­ρού κει­μέ­νου του †Μητρο­πο­λί­τη Πέρ­γης Ευάγ­γε­λου, το οποίο δημο­σιεύ­τη­κε στο Ρωμαί­ι­κο Ημε­ρο­λό­γιο 2014 (σ. 27–29), με τίτλο: «Ο άθλος. Ρωμαί­ι­κο Ημε­ρο­λό­γιο 2013. Ετή­σια Περιο­δι­κή Έκδο­ση»:

«Αφύ­πνι­ση της ωραί­ας κοιμωμένης…

Σε τρο­χιά η Ρωμαί­ι­κη πνευ­μα­τι­κή δημιουρ­γία. Στα όρια ως τώρα της θρυ­λι­κής τρο­φο­δό­τρας απο­τα­μί­ευ­σης. Τώρα το άνοιγ­μα του ονει­ρε­μέ­νου ψυχι­σμού της υπνώτ­του­σας ανα­πό­λη­σης. Για μια πλα­στούρ­γη­ση της ταυ­τό­τη­τας του παρό­ντος. Για ανα­στο­χα­σμό του ρωμαί­ι­κου δαι­μό­νιου. Και εμπνευ­μά­τω­ση της φλό­γας του πολί­τι­κου πυρ­σού. […] Πόσο μας έλει­ψες Ρωμιο­σύ­νη με τον στο­χα­στι­κό και πηγαίο ανα­σα­σμό σου! Με την ευω­διά της αξε­πέ­ρα­στης μνή­μης και του λόγου, του τεχνουρ­γι­κού σου ανα­βρα­σμού! […] Όλα τα περι­μέ­νου­με από το Ημε­ρο­λό­γιό μας, σαν εχέγ­γυο της ιδιο­προ­σω­πί­ας μας. Σαν εθι­μι­κούς γλυ­κα­σμούς με το ιδιό­μορ­φο κελά­δη­μά μας στους αιθέ­ρες της Πόλης. Και δεν θα αρκέ­σει το τόλ­μη­μα μόνο για ένα ίχνος στην άμμο. Απαι­τεί ξεπέ­ρα­σμα. […]»

Τι κρί­μα που δε συνε­χί­στη­κε η αξιό­λο­γη αυτή εκδο­τι­κή προ­σπά­θεια και έμει­νε, μέχρις στιγ­μής του­λά­χι­στο, «ίχνος στην άμμο»…! Αν και νομί­ζου­με ότι δεν είναι ίχνος, αλλά ογκό­λι­θος που ανα­τά­ρα­ξε την άμμο και τα νερά μιας «υπνώτ­του­σας», κατά τα άλλα, και «άτολ­μης» εκδο­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στο παρελ­θόν, πριν από το ξεκί­νη­μα του «Ιστού». Αρκε­τοί και διά­φο­ροι, όπως υπο­θέ­του­με, οι λόγοι… για την ανα­στο­λή της έκδο­σης, όπως θέλου­με να ελπί­ζου­με.  Μακά­ρι να ξεπε­ρα­στούν τα εμπό­δια και να συνεχιστεί!

 

_____________________________________________________________________________________________________

Θανάσης Ν. Καραγιάννης Δρ. Επιστημών της Αγωγής. Μελετητής Δραματουργίας για παιδιά. Κριτικός Θεάτρου για παιδιά. Συγγραφέας
e‑mail:[email protected] http://thkaragia.wix.com/main
Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο