Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

«Μακρόνησος … για ό,τι έγινε, για ό,τι γράφτηκε»

🚩  19-Νοέμβρη 💥  παρουσίαση του βιβλίου
«Μακρόνησος, μια υπόμνηση για ό,τι έγινε, για ό,τι γράφτηκε»

🔻🔻

«Πέρασαν κιόλας 70 χρόνια. Και καθώς οι ένοχοι προσπαθούν με κάθε τρόπο να ξεχάσουμε συνεχίζει να είναι “υποχρέωση καθενός τίμιου ανθρώπου” που με οποιοδήποτε τρόπο έμαθε τι πραγματικά συνέβη εκείνα τα βάρβαρα χρόνια στη Μακρόνησο να τα θυμίζει, έτσι, ως δικαίωση στις γενιές που υπέφεραν, ως καθήκον στις νεότερες γενιές που πολύ λίγα γνωρίζουν… Αυτή είναι η “ΥΠΟΜΝΗΣΗ για ό,τι έγινε, για ό,τι γράφτηκε“… Και πάντα ζωντανή θα παραμένει η προτροπή αυτών που χάνονταν: “Αδέλφια, τους νεκρούς μην ξεχνάτε”».

Το βιβλίο της αρχιτέκτονος Ρένας Λευκαδίτου – Παπαντωνίου «ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ μια υπόμνηση για ό,τι έγινε, για ό,τι γράφτηκε» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «ΕΝΤΟΣ» και διατίθεται στα βιβλιοπωλεία.

Την Τρίτη 19 Νοέμβρη, στις 19.00 στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (Νίκης 4 Αθήνα, στον 1ο όροφο) θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου. Θα μιλήσουν οι: Σπύρος Χαλβατζής, πρόεδρος Συνδέσμου Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών – ΣΦΕΑ 1967-1974. Κυριακή Καμαρινού, εκπαιδευτικός, μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Θέματα Παιδείας». Τηλέμαχος Λουγγής, ιστορικός, ομότιμος διευθυντής Ερευνών στο ΕΙΕ. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Κώστας Ψωμιάδης. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Μακρονησιώτης αγωνιστής Λάζαρος Κυρίτσης.

Για τον «Γολγοθά» του Γιώργου Φαρσακίδη

Σχετικά με την ιστορία της Μακρονήσου η πλέον σίγουρη πηγή γνώσης μέχρι σήμερα παραμένει η μεγάλη τρίτομη έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής» με τίτλο «Μακρόνησος. Ιστορικός τόπος» (συλλογικό έργο), με υλικά προερχόμενα από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές – θύματα αλλά και ήρωες αυτής της περιόδου.
Κατά καιρούς εκδόθηκαν και διάφορες άλλες μαρτυρίες, οι εκδόσεις αυτές όμως εξαντλήθηκαν και είναι πλέον δυσεύρετες.
Το κενό αυτό ήρθε να αναπληρώσει σε ένα βαθμό η Ρένα Λευκαδίτου – Παπαντωνίου, αρχιτέκτονας και μέλος της ομάδας εργασίας που συστάθηκε το 1989 υπό τον τίτλο «Για την προστασία και ανάδειξη του ιστορικού τόπου της Μακρονήσου».

Το βιβλίο της «Μακρόνησος, μια υπόμνηση για ό,τι έγινε, για ό,τι γράφτηκε», το έχει αφιερώσει «στα 100 χρόνια του ΚΚΕ και σ’ όλους εκείνους που συντελέσανε στη μακρόχρονη πορεία». Στις σελίδες του βιβλίου γίνεται μια ανθολόγηση από το σύνολο σχεδόν των εκδόσεων που έχουν υπάρξει μέχρι τώρα για τη Μακρόνησο και, όπως σημειώνει αντί προλόγου η Ρ. Λευκαδίτου, «μετά από ένα κατά το δυνατόν σύντομο ιστορικό, το οποίο θα ήθελα να είναι μια ακριβής “υπόμνηση για ό,τι έγινε και ό,τι γράφτηκε” από τους ίδιους τους παθόντες (συχνά και με τα ίδια τους τα λόγια), περιλαμβάνονται τρεις κατάλογοι ονομάτων: 1. Των εξορίστων στη Μακρόνησο Ανδρών. 2. Των εξορίστων Γυναικών. 3. Ενας ακόμα με τα ονόματα των παραγωγών της φρίκης.

Τους δύο πρώτους καταλόγους τούς παραδίδω σε νεότερους μελετητές με την ευχή να τους συμπληρώσουν με τα ονόματα όλων των αγωνιστών που πέρασαν τη φοβερή δοκιμασία. Τον τρίτο κατάλογο τον “παραδίδω στην κατάρα των γενεών”, όπως έκανε πριν από μένα ο Θέμος Κορνάρος για το όνομα ενός από αυτούς, τον Θωμά Σούλη, στο βιβλίο του “Στάχτες και Φοίνικες”. Πρόκειται για τα κάθε βαθμού υπευθυνότητας και κτηνωδίας άτομα που στήριξαν και υλοποιήσανε το διαπραχθέν έγκλημα. Κανένας κατάλογος δεν κατάφερα να είναι πλήρης. Εύχομαι λοιπόν κάποιος άλλος να βρει το χρόνο και το ενδιαφέρον, με τη συνδρομή των απογόνων, να τους συμπληρώσει, και ελπίζω κάποτε όλα τα στοιχεία αυτής της απάνθρωπης ιστορίας να βγουν και επίσημα στο φως».

Στην εισαγωγή του βιβλίου, η Ρ. Λευκαδίτου υπενθυμίζει ότι «με την εγκατάλειψή του από το στρατό, το νησί έπεσε αυτόματα στα νύχια και στα “οράματα” κάθε αυθαίρετου οικιστή αλλά και επιστήμονα μελετητή – οραματιστή, όπως οι βοσκοί, οι μελισσουργοί και κάποιοι αυθαίρετοι οικιστές. Οπως ο πολεοδόμος Κ. Δοξιάδης, ο οποίος σε Συνέδριο Αρχιτεκτόνων, το 1965, πρότεινε, με κατάλληλη ισοπέδωση και σύνδεση, να γίνει στη Μακρόνησο το νέο Αεροδρόμιο της Αθήνας! Πρόταση εξαφάνισης κάθε ίχνους ντροπής. Πολύ αργότερα, και ενώ όλη η Μακρόνησος είχε κηρυχτεί Ιστορικός Τόπος και είχε αποκτήσει Χρήσεις Γης, προτάθηκε για “Αιολικό Πάρκο” κ.ά. Προς το παρόν τη λυμαίνονται οι βοσκοί και τα κοπάδια τους».

Στο βιβλίο, πέρα από το κυρίως περιεχόμενό του, που είναι η συνοπτική παρουσίαση διαφόρων μαρτυριών, περιέχεται ένα ιστορικό του νησιού από την εποχή που χρησιμοποιήθηκε σαν στρατόπεδο αιχμαλώτων κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων καθώς επίσης και μια σειρά από λεπτομερή στοιχεία για τη διάταξη των στρατοπέδων στη νεότερη περίοδο και τη λειτουργία του καθενός απ’ αυτά. Αναφέρονται, επίσης, αναλυτικά οι χρονολογίες – σταθμοί στη λειτουργία του στρατοπέδου, οι συνθήκες ζωής των κρατουμένων, τα βασανιστήρια, ενώ γίνεται και ειδική αναφορά σε ορισμένες μορφές της Μακρονήσου. Περιέχονται ξεχωριστά μαρτυρίες για τις δολοφονίες, ενώ ένα τμήμα του βιβλίου αφορά την ιστορία του χαρακτηρισμού του νησιού ως Ιστορικού Τόπου. Τέλος, ο χώρος στις σελίδες 181 – 363 καταλαμβάνεται από τους τρεις καταλόγους ονομάτων που προαναφέρθηκαν. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου σημειώνεται: «Το αιώνιο στίγμα του Μακρονησιού και η θυσία των κολασμένων τράβηξε τον τροχό μπροστά, ό,τι κι αν ισχυρίζονται από την αναπαυτική πολυθρόνα τους οι παραχαράκτες της Ιστορίας».

Πόσο μαρτύριο, πόσο αίμα, πόσος ηρωισμός μπορεί να χωρέσει σε μερικές δεκάδες σελίδες;

🔻🔻

Το άγος της Μακρονήσου ζωντανεύει μέσα από τη φωνή και την πένα των αδάμαστων ηρώων της. Με ακρίβεια, γιατί έτσι της πρέπει της Ιστορίας. Με αγωνία να μην παραλειφθεί ούτε μια μεγάλη στιγμή από τον τιτάνιο και άνισο αγώνα, ούτε ένα όνομα Μακρονησιώτη.

Με ορκισμένη απαίτηση να παραδοθούν οι υπαίτιοι στην «κατάρα των γενεών». Με λαχτάρα να μάθει η νέα γενιά όλη την εντέχνως θαμμένη στα ερείπια αλήθεια.

Κάθε σπαραγμός οδύνης που βγαίνει από τα στήθη και μια θύελλα που σαρώνει τον παλιό κόσμο. Κάθε πληγή, κάθε χαρακιά στο σώμα και στην ψυχή και μια πανάκριβη, αιματοβαμμένη σφραγίδα στα θεμέλια του νέου κόσμου, του σοσιαλιστικού μέλλοντος. Το αιώνιο στίγμα του Μακρονησιού και η θυσία των κολασμένων τράβηξε τον τροχό μπροστά, ό,τι κι αν ισχυρίζονται από την αναπαυτική πολυθρόνα τους οι παραχαράκτες της Ιστορίας.

Δεν πρόκειται για ένα τιμητικό μνημόσυνο, αλλά για μια σεμνή υπόμνηση και συνάμα υπόκλιση στην Ιστορία. Μια κραυγή από τα βάθη του μέλλοντος.

Το εξώφυλλο του βιβλίου επιμελήθηκε η χαράκτρια Εύα Μελά.

Στο βιβλίο περιλαμβάνεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό και κατάλογος αγωνιστών Μακρονησιωτών (6.264 ανδρών και 1.107 γυναικών) καθώς και κατάλογος 319 βασανιστών.