Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Μιχαήλ Ντεβιατάεφ: Ήρωας πιλότος του Κόκκινου Στρατού

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα //
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Ο Μιχαήλ Πετρόβιτς Ντεβιατάεφ πιλότος μαχητικών αεροσκαφών του Κόκκινου Στρατού είναι ένας Σοβιετικός ήρωας του Β’ παγκοσμίου πολέμου άγνωστος στους περισσότερους από εμάς.

Ο μικρός Μιχαήλ γεννήθηκε 8 Ιουλίου 1917 στο Τορμπέεβο χωριό της Μορδοβίας (νυν Δημοκρατία της Μορδοβίας) κι ήταν μέλος φτωχής αγροτικής οικογένειας με 13 παιδιά. Από τα αδέλφια του ακόμη 4 υπηρέτησαν στον Κόκκινο Στρατό κι έχασαν την ζωή τους κατά την διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Το 1933 ο Μιχαήλ τελείωσε το 7ταξιο σχολείο και κατόπιν, το 1938, φοίτησε στην τεχνική σχολή ποταμού Καζάν – λέσχη Ιπταμένων. Είναι η χρονιά κατάταξής του στον Κόκκινο Στρατό. Το 1940 αποφοίτησε από την Πρώτη Στρατιωτική Σχολή Αεροπορίας Πιλότων ‘Βοροσίλοφ’.

Αμέσως μετά και στην πρώτη του μάχη τον Ιούνη του ‘41 κατέρριψε το πρώτο γερμανικό σκάφος και μετά από αρκετές ακόμη νικηφόρες αερομαχίες με τους Γερμανούς έλαβε την τιμή ‘Τάγμα του Κόκκινου πανό’.

pilotos1

Το 1941 και σε μάχη με γερμανικά σκάφη, κατέρριψε μεν ένα αλλά τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι και επανήλθε στην πρώτη γραμμή το ‘44 όπου μετά από αερομαχία έριξε ένα γερμανικό αλλά στις 13 Ιουλίου 1944 σε αερομαχία κοντά στο Λβοφ το αεροπλάνο του καταρρίφθηκε από τους Γερμανούς, πήρε φωτιά. Ο Ντεβιατάεφ έπεσε με αλεξίπτωτο και οι Γερμανοί τον συνέλαβαν αναίσθητο.

Μετά την ανάκριση και τα βασανιστήρια οι Γερμανοί τον φυλάκισαν στο στρατόπεδο αιχμαλώτων Λοντζ όπου με μια άλλη ομάδα Σοβιετικών αιχμαλώτων στις 13 Αυγούστου έκαναν αποτυχημένη απόπειρα απόδρασης. Οι Γερμανοί τους έστειλαν στο στρατόπεδο θανάτου Σάκσενχάουζεν, στο νησί- μυστήριο, το Ούσεντομ όπου η ανάπτυξη νέων όπλων του Γ’ Ράιχ-πυραύλων κρουζ V-1 και βαλλιστικών V-2 ήταν σε εξέλιξη στο πυραυλικό κέντρο Πιενεμούντε.

Μια ηρωική απόδραση

Το μεσημέρι της 8ης Φεβρουαρίου 1945, ο σοβιετικός πιλότος Μιχαήλ Ντεβιατάεφ δραπετεύει με εννέα άλλους Σοβιετικούς κρατούμενους από το στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί στο νησί Usedom στη Βαλτική Θάλασσα κάνοντας αεροπειρατεία ενός Γερμανικού βομβαρδιστικού Heinkel-111 του αρχηγού του στρατοπέδου.

xartis usedom

Η ιστορία τους:

Το μεσημέρι, οι δέκα σοβιετικοί κρατούμενοι αποφάσισαν να σκοτώσουν τον ναζί φρουρό τους και ένας άλλος γρήγορα φόρεσε την στολή του ναζί. Οι φυλακισμένοι, με επικεφαλής τον “φρουρό”, κατόρθωσαν να αρπάξουν το βομβαρδιστικό Heinkel-111 του αρχηγού του στρατοπέδου και να πετάξουν από το νησί. Ο Ντεβιατάεφ ήταν ο πλοηγός που κυβέρνησε το αεροσκάφος. Οι Γερμανοί προσπάθησαν να ρίξουν το αεροπλάνο αλλά χωρίς επιτυχία. Το αεροσκάφος υπέστη ζημιά από… τις δυνάμεις της Σοβιετικής Ένωσης της πρώτης γραμμής που έβαλλαν εναντίον του. Δέχτηκε πυρά από Σοβιετικά αντιαεροπορικά πυροβόλα αλλά τελικά κατάφεραν να προσγειωθούν στο χωριό Γκολίν της Πολωνίας-τότε στην επικράτεια της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο ήρωας Μιχαήλ Πετρόβιτς Ντεβιατάε, παρέδωσε στη διοίκηση στρατηγικά σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το μυστικό κέντρο Ούσεντομ, όπου παρήχθηκαν και δοκιμάστηκαν πυραυλικά όπλα του ναζιστικού Ράιχ, οι ακριβείς συντεταγμένες των εκτοξευτών V-2 που ήταν κατά μήκος της ακτής αποδείχτηκαν απολύτως ακριβείς και εξασφάλισαν την επιτυχία της αεροπορικής επίθεσης των Σοβιετικών στο έδαφος του Ούσεντομ.

Όμως οι Σοβιετικοί δεν πίστεψαν την ιστορία τους και τον πιλότο Μιχαήλ Ντεβιατάεφ τον έστειλαν σε μια ποινική στρατιωτική μονάδα μαζί με τους άλλους άνδρες μέχρι το τέλος του πολέμου.

pilotos3

Παρά την ταπείνωση ο Μιχαήλ Πετρόβιτς Ντεβιατάε, -σε συνέντευξη του αργότερα είχε δηλώσει ότι η περίοδος του στιγματισμού του ήταν η χειρότερη της ζωής του-, συνέχισε να υπηρετεί τον Κόκκινο Στρατό. Τον Σεπτέμβρη του 1945 ο Μιχαήλ και υπό τον Σεργκέι Κορόλεφ-διάσημος σοβιετικός επιστήμων σχεδιαστής βαλλιστικών πυραύλων-, ανέλαβε το σοβιετικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της γερμανικής πυραυλικής κατασκευής. Βοήθησε στην δημιουργία του πρώτου σοβιετικού πυραύλου R-1 (αντίγραφο του Γερμανικού V-2), και γι’ αυτή την βοήθεια ο Κορόλεφ τον πρότεινε το 1957 για το βραβείο του ήρωα.

Εν τω μεταξύ και με το στίγμα ακόμη του αιχμαλώτου το 1946 τοποθετείτε -ως υποβάθμιση- αξιωματικός στον ποταμό Καζάν. Στο Καζάν όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Οι σοβιετικές αρχές απάλλαξαν τον Μιχαήλ Ντεβιατάεφ από τις φήμες προδοσίας, στιγματισμό αιχμαλώτου και αμφισβήτηση αξίας των υπηρεσιών του μόλις το 1957 υποστηρίζοντας ότι οι πληροφορίες που παρείχαν οι διαφυγόντες είχαν κρίσιμη σημασία για το σοβιετικό διαστημικό πρόγραμμα. Και η μεταστροφή αυτή συνέβη χάριν των προσπαθειών του Σεργκέι Κορόλεφ και της πίεσης που άσκησαν τα πυκνά δημοσιεύματα στον τύπο για τα κατορθώματα του Ντεβιατάεφ.

pilotow mtallioΟ Μιχαήλ Πετρόβιτς Ντεβιατάεφ, Ανθυπολοχαγός φρουράς – πιλότος μαχητικών, έλαβε τον τίτλο και το μετάλιο: «Hρωας της Σοβιετικής Ένωσης» στις 15 Αυγούστου 1957. (Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης ήταν το όνομα του ανώτατου Σοβιετικού μεταλλίου ανδραγαθίας. Ο τίτλος δημιουργήθηκε στις 16 Απριλίου 1934 και απονεμόταν έως τη διάλυση της ΕΣΣΔ σε συνδυασμό με το παράσημο του Τάγματος του Λένιν. Σήμερα ο τίτλος συνεχίζει να χρησιμοποιείται με την ονομασία: Ήρωας της Ρωσικής Ομοσπονδίας).

Κάτοχος μυστικών γνώσεων περί του προγράμματος πυραύλων της Γερμανίας που δραπέτευσε από ένα στρατόπεδο αναγκαστικής εργασίας στο Πενεμίντε, ο Ντεβιατάεφ, έλαβε και τους τίτλους: Επίτιμος πολίτης Μορδοβίας και Ρωσικού Καζάν. Απεβίωσε στο Καζάν στις 22 Νοεμβρίου 2002 σε ηλικία 85 ετών και ετάφη στο Άρσκ όπου και το μνημείο των στρατιωτών του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου.

pilotos apanomi

Στο διαδίκτυο μπορείτε να παρακολουθήσετε το ντοκιμαντέρ «Απόδραση από το Usedom» με τίς ηρωικές ενέργειες του Μιχαήλ Ντεβιατάεφ.

Πηγές: gameasphalt.ru / και η Ρωσική σελίδα: Ζωή στην Σοβιετική Ένωση.
che guevara 008