• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Οι μικροί ήρωες… Τα Αετόπουλα

Ξεχωριστή σελίδα στην ιστορία της ΕΠΟΝ έχουν γράψει τα Αετόπουλα. Τα 12χρονα, 14χρονα, 15χρονα παιδιά που έδωσαν το δικό τους παρών στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.

«Αν η οχτάχρονη τυραννία δεν μπόρεσε να τσακίσει το φρόνημα και τον ανδρισμό των μεγάλων, δεν μπόρεσε και να διαφθείρει την ψυχή των παιδιών, για να “διαπλάσει” με όλα τα γνωστά μέσα της υλικής και της ηθικής βίας μια μάζα ανδραπόδων για την αύριο. Κι αν οι μεγάλοι αντιπροσωπεύοντας την πλειοψηφία του λαού (την υγιή του πλειοψηφία) κατορθώσανε με τους επικούς αγώνες τους σε βουνά και σε πολιτείες και με τεράστιες θυσίες να καταβάλουνε και τον εξωτερικό και τον εσωτερικό εχθρό, όμως και τα παιδιά του λαού βοηθήσανε τον αγώνα της απελευθέρωσης με το ίδιο θάρρος, την ίδια πίστη και με όχι λιγότερες θυσίες…» (Κ. Βάρναλης).

Ο πόλεμος και η φασιστική κατοχή στην Ελλάδα έφεραν το χειμώνα του 1940-1941 τη μεγάλη πείνα, την υποδούλωση τη λεηλασία της χώρας και τα χιλιάδες θύματα. Τα πεινασμένα παιδιά χωρίς σχολείο, χωρίς τροφή, άρρωστα πέθαιναν χωρίς καμιά βοήθεια.

Aetopoula3Με την ανασυγκρότηση του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ πρώτος στόχος του αγώνα είναι η σωτηρία του λαού και της νεολαίας από την πείνα. Η επιβίωση και η αντίσταση. Δίπλα στους μεγάλους και τη νεολαία, μέσα στη γενική κινητοποίηση για συσσίτια, σχολεία, ρουχισμό, τα παιδιά της πρώτης σχολικής ηλικίας μαζί με τις μανάδες τους κατεβαίνουν και ζητάνε από τις κυβερνήσεις των κουίσλιγκ, την αυτοδιοίκηση, το διεθνή Ερυθρό Σταυρό τα απαραίτητα για την επιβίωσή τους. Η προσπάθεια εντάθηκε με την καθοδήγηση της ΟΚΝΕ και του ΕΑΜ Νέων και των άλλων αντιστασιακών οργανώσεων που πήραν στα χέρια τη λειτουργία των συσσιτίων στις γειτονιές και στα σχολεία. Στις μεγάλες πόλεις γίνονται διαδηλώσεις για τον επισιτισμό, όπως κινητοποιούνται και τα μικρά παιδιά μαζί με τους μεγάλους. Χτυπώντας τα τενεκεδάκια του συσσιτίου φωνάζουν τα συνθήματά τους. «Δώστε μας να φάμε», «Δώστε μας να ντυθούμε». Αυτή τους η δραστηριότητα ήταν μια διαπαιδαγώγηση στην Εθνική Αντίσταση, στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Έτσι γίνονται οι μικροί ανήλικοι βοηθοί της ΕΠΟΝ και του ΕΑΜ. Βγαίνουν με χωνιά τις νύχτες και ενημερώνουν και ενθαρρύνουν το λαό. Μοιράζουν το παράνομο υλικό της Αντίστασης και σαν σύνδεσμοι βοηθούν την παράνομη δράση.

«…Πόσοι μικροί ήρωες απ’ αυτά τα παιδιά πληρώσανε με τη ζωή τους αυτή τους την εθνική υπηρεσία! Τιμή κι ευγνωμοσύνη χρωστάμε όλοι μας στα παιδιά της ΕΠΟΝ. Και μαζί νιώθουμε τη βαριά υποχρέωση να καθαρίσουμε ό,τι σάπιο αφήσανε στον τόπο οι δυο τετραετίες, για να παραδώσουμε στα παιδιά μας μια πατρίδα λεύτερη κι ευτυχισμένη. Πρέπει οι αυριανοί Ελληνες να είναι απ’ όλες τις απόψεις πιο χαρούμενοι από μας σε μιαν Ελλάδα ηθικά μεγάλη…» (Κ. Βάρναλης).

Aetopoula2

Η οργάνωσή τους σε ομάδες έγινε φυσιολογικά, κυρίως όταν με την άνοδο της αντιστασιακής πατριωτικής δράσης της νεολαίας και του λαού στις αρχές του 1943 ιδρύθηκε η ΕΠΟΝ. Έτσι γεννήθηκαν οι ομάδες των Αετόπουλων μέσα σε έναν τέτοιο αγώνα βγήκαν μορφές ηρωικές παιδιών που θυσιάστηκαν. Μορφές που σε αφήνουν κατάπληκτο με το ηθικός ύψος και τη συνειδητή αυτοθυσία τους. Τα Αετόπουλα ήταν η χαρούμενη αλλά και πολύτιμη εφεδρεία του αντιστασιακού αγώνα. Ήταν σχηματισμοί πιτσιρικάδων στους κόλπους των οργανώσεων της ΕΠΟΝ που δεν έκαναν θελήματα. Οι μεταφορές εντύπων, παράνομων σημειωμάτων ακόμα και όπλων δεν ήταν θελήματα. Ήταν πράξεις αγωνιστικές με ανυπολόγιστη πολλές φορές αξία για την Αντίσταση.

Πολλά Αετόπουλα διακρίθηκαν για την ατσιδοσύνη και την παλικαριά τους σε επικίνδυνες αποστολές που για τους μεγάλους θα ήταν ακατόρθωτες ή τουλάχιστον πολύ δύσκολες. Παιδιά 12, 14 και 15 χρονών πέφτουν στις μάχες ή στα εκτελεστικά αποσπάσματα των Γερμανών. Στις εξεγερμένες πόλεις της Ελλάδας ή στο βουνό. Αυτά τα παιδιά που στα 10, 12 ή 15 χρόνια τους αγωνίζονταν στην Αντίσταση είναι η απάντηση σε όσους απορούν για την ηλικία ορισμένων αντιστασιακών στον καιρό της Κατοχής. Η δράση των Αετόπουλων παίρνει πιο πλούσια μορφή στις απελευθερωμένες περιοχές της Ελλάδας. Τα Αετόπουλα γίνονται από τη μια αντικείμενο της φροντίδας της ΕΠΟΝ και του ΕΑΜ και από την άλλη πολύτιμοι βοηθοί τους. Η ΕΠΟΝ οργανώνει τις ομάδες των Αετόπουλων. Συσσίτια και παιδικοί σταθμοί, Σχολεία και λέσχες. Βιβλιοθήκες, ψυχαγωγία και θέατρο είναι οι τομείς όπου η ΕΠΟΝ κινητοποιεί και τα ίδια τα παιδιά. Παράλληλα στην Ελεύθερη Ελλάδα τα Αετόπουλα συμβάλλουν στην αντιστασιακή δράση και σαν βοηθοί της Αυτοδιοίκησης και του Αντάρτικου.

Αετόπουλα της Άρτας σε εξόρμηση καθαρισμού

Αετόπουλα της Άρτας σε εξόρμηση καθαρισμού

Επιμέλεια: Ηρακλής Κακαβάνης