• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Οι συνεργάτες του Ατέχνως προτείνουν 30 βιβλία για το καλοκαίρι

Καλοκαίρι και για κάποιες ημέρες ο ελεύθερος χρόνος λίγο ή αρκετά περισσότερος, είτε εντός των τειχών είτε με κάποια απόδραση. Σ’ ένα μπαλκόνι, μια βεράντα, μια αυλή, στην παραλία, για τους πιο τυχερούς, συντροφιά με ένα βιβλίο. Γι’ αυτό και ζητήσουμε από τους συνεργάτες του Ατέχνως να προτείνουν κάποιους τίτλους βιβλίων.

***

1. Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο

Τζον Ριντ (John Reed), Σύγχρονη Εποχή, 2013.

Επίκαιρο λόγω της επετείου των 100 χρόνων από τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση. Το βιβλίο είναι το ζωντανό χρονικό της πιο μεγάλης, της πιο κοσμογονικής κοινωνικής επανάστασης όλων των εποχών: της Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης του ρωσικού προλεταριάτου. Ο Τζον Ριντ -ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου- δεν είναι απλά αυτόπτης μάρτυρας και χρονικογράφος της προλεταριακής εποποιίας μα πάνω απ’ όλα αυτά, ένας πνευματικός άνθρωπος, ιδεολόγος, αγωνιστής που, μέσα στην πύρινη ροή των ημερών εκείνων που συγκλόνισαν κυριολεκτικά τη Ρωσία κι ολόκληρο τον κόσμο, είχε τόση δύναμη διορατικότητας και προοπτικής, ώστε να διακρίνει καθαρά τη νέα χαραυγή που ανέτειλε στην ιστορία της ανθρωπότητας. Τη χαραυγή των προλεταριακών και εθνικοαπελευθερωτικών επαναστάσεων, τη χαραυγή του σοσιαλισμού.

2.  ΕΣΣΔ. Με το χέρι στην καρδιά, 1968-1993

Μπάμπης Ιωάννου,  Σύγχρονη Εποχή, 2011

Το πόνημα του Μπ.Ιωάννου προέκυψε από την ανάγκη που διαπίστωνε ο ίδιος ότι οι απλοί άνθρωποι παραπληροφορημένοι από την αντισοβιετική προπαγάνδα είχαν ανάγκη να πληροφορηθούν από πρώτο χέρι ποια ήταν η πραγματικότητα στην ΕΣΣΔ. Ποια ήταν η καθημερινότητα στη Σοβιετική Ένωση; ποια χώρα ήταν αυτή; πώς ζούσαν άραγε οι απλοί άνθρωποι; Τέτοια ερωτήματα, με ορισμένη δυσπιστία, έθετε και ο ίδιος ο συγγραφέας όταν βρέθηκε στη Σοβιετική Ένωση το 1968. Περισσότερο από 25 χρόνια μετά τις αντεπαναστατικές ανατροπές στην ΕΣΣΔ, το βιβλίο «Με το χέρι στην καρδιά» δίνει ολοζώντανες πολλές πλευρές και απαντήσεις για την καθημερινότητα στη Σοβιετική Ένωση.

LONDON2

3. Η σιδερένια φτέρνα

Τζακ Λόντον (Jack London), Σύγχρονη Εποχή, 1996

«Η σιδερένια φτέρνα», εμβληματικό έργο του Αμερικανού συγγραφέα Τζακ Λόντον, παραμένει ένα από τα πιο συγκλονιστικά έργα καταγγελίας του καπιταλισμού, αλλά και έκκλησης σε επαναστατική δράση της παγκόσμιας λογοτεχνίας που πρέπει να διαβάζεται και να ξαναδιαβάζεται και τώρα, 108 χρόνια μετά από την πρώτη κυκλοφορία του.

4. Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ

Τζακ Λόντον, Εκδόσεις Εντύποις

Όταν ήμουν μικρός, με κοιτούσαν και με αντιμετώπιζαν σαν να ήμουν ένα παράξενο πλάσμα, επειδή ακριβώς ήμουν ένας σοσιαλιστής. Δημοσιογράφοι από τοπικές εφημερίδες μου έπαιρναν συνεντεύξεις και εκείνες οι συνεντεύξεις όταν δημοσιεύονταν, είχαν την μορφή παθολογικών μελετών ενός αλλόκοτου και παράδοξου είδους ανθρώπου. Εκείνη την περίοδο (πριν από εννιά ή δέκα χρόνια), επειδή πήρα θέση στη γενέτειρά μου για τη δημοτική ιδιοκτησία των υπηρεσιών κοινής ωφελείας, στιγματίστηκα ως ένας “ερυθροχιτών”, ένας “δυναμιτιστής” και ένας “αναρχικός”· και πραγματικά έντιμοι άνθρωποι, που με συμπαθούσαν πάρα πολύ, έθεσαν όρια στο να εμφανίζομαι δημόσια μαζί με τις αδερφές τους.

Και τότε ήρθε η μέρα που ο σοσιαλισμός μου έγινε σεβαστός – μια ιδιοτροπία της νιότης που κρατούσε ακόμα, αλλά που ήταν ρομαντικά σεβαστή. Ο ρομαντισμός, στο μυαλό του αστού, ήταν σεβαστός επειδή ήταν ακίνδυνος. Εγώ, ως ένας “ερυθροχιτών” με βόμβες στις τσέπες του, ήμουν επικίνδυνος. Ως ένας νεαρός με τίποτα πιο απειλητικό από μερικές φιλοσοφικές ιδέες, Γερμανικές στην προέλευσή τους, ήμουν μια ενδιαφέρουσα και ευχάριστη προσωπικότητα. Μέσα από όλη αυτή την εμπειρία παρατήρησα ένα πράγμα. Δεν ήμουν εγώ αυτός που άλλαξε, αλλά η κοινότητα. Στην πραγματικότητα, οι σοσιαλιστικές μου απόψεις έγιναν σταθερές και πιο σαφείς. Επαναλαμβάνω, ήταν η κοινότητα που άλλαξε και με πικρία ανακάλυψα ότι η κοινότητα άλλαξε με τέτοια πρόθεση που δεν ήταν περισσότερο από το να με επισκιάσει. Η κοινότητα με είχε στιγματίσει ως έναν “ερυθροχιτώνα” επειδή πήρα θέση για την δημοτική ιδιοκτησία· λίγο αργότερα χειροκροτούσε τον δήμαρχό της όταν εκείνος δήλωνε για την δημοτική ιδιοκτησία ότι ήταν μια στημένη Αμερικανική πολιτική. Εκείνος οικειοποιήθηκε την άποψή μου και η κοινότητα χειροκρότησε την κλοπή. Και σήμερα η κοινότητα είναι σε θέση να αναθεωρήσει και να με παραδεχτεί για την δημοτική ιδιοκτησία.

Ότι συνέβη σε μένα δεν ήταν καθόλου διαφορετικό απ’ αυτό που είχε συμβεί συνολικά στο σοσιαλιστικό κίνημα στις Ηνωμένες Πολιτείες. […] (Από τον πρόλογο)

5. Το παρελθόν κρατά πολύ

Αλέκος Χατζηκώστας, Εντύποις, 2016

Ένα τραγικό δυστύχημα με θύμα οικονομικό παράγοντα και κομματάρχη παλιάς κοπής. Περιουσίες που
αποχτήθηκαν κατά τη διάρκεια της κατοχής και μεγάλωσαν στη μετεμφυλιακή Ελλάδα.
Οι εφημερίδες στο κυνήγι της είδησης και του εντυπωσιασμού και ένας δημοσιογράφος που αναζητά την αλήθεια και τη χαμένη του αξιοπρέπεια. Ένας μεγάλος έρωτας που ξεπηδά από τα συντρίμμια ενός παλιότερου και οικοδομείται βήμα – βήμα μαζί με την αναζήτηση των πραγματικών γεγονότων.
Στην Ελλάδα των μνημονίων και της κρίσης που αναζητά την ελπίδα της στην κυβέρνηση “της πρώτης φοράς αριστερά”. Όταν τα φαινόμενα συχνά απατούν αλλά και η αλήθεια δεν μπορεί να ειπωθεί.
Μία ιστορία που έχει τις ρίζες της στην Κατοχή ,τον διωγμό των Εβραίων, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο και φτάνει μέχρι τις μέρες μας.
Ένα μυθιστόρημα που η αστυνομική πλοκή είναι αφορμή για γενικότερους κοινωνικούς – πολιτικούς σχολιασμούς για το σήμερα και το χθες. Και όλα αυτά γιατί Το παρελθόν πάντα κρατά πολύ.

6. Perfidia Ο κύκλος της προδοσία

James Ellroy, Εκδόσεις Κλειδάριθμος

Ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα από τον μετρ του είδους.

perfidia6 Δεκεμβρίου 1941. Ο B΄ Παγκόσμιος Πόλεμος μαίνεται στην Ευρώπη και οι τελευταίες ελπίδες των Αμερικανών για ειρήνη εξανεμίζονται –οι Ιάπωνες μόλις βομβάρδισαν το Περλ Χάρμπορ. Το Λος Άντζελες, παράδεισος έως τώρα για τους Αμερικανοϊάπωνες, ξαφνικά κυριεύεται από πολεμικό πυρετό και ρατσιστικό μίσος.

Η σατανική δολοφονία μιας οικογένειας Ιαπώνων φέρνει κοντά τέσσερις διαφορετικούς ανθρώπους. Ο αστυνόμος Γουίλιαμ Πάρκερ είναι χαρισματικός αλλά διαποτισμένος από αμφίβολες ιδεολογίες. Συγκρούεται με τον διεφθαρμένο αρχιφύλακα Ντάντλεϊ Σμιθ, Ιρλανδό μετανάστη και πρώην δολοφόνο του IRA. Ο Χιντέο Ασίντα είναι ο μόνος Ιάπωνας στο Εγκληματολογικό της Αστυνομίας του Λος Άντζελες. Η Κέι Λέικ είναι μια νέα διανοούμενη που αναζητά την περιπέτεια.

Θα εμπλακούν και οι τέσσερις στην έρευνα για την εξιχνίαση της υπόθεσης και θα βρεθούν στο επίκεντρο ενός πολιτικού κυκλώνα –σύντροφοι, αντίπαλοι, εραστές, πιόνια της Ιστορίας.

Με το Perfidia, ο Ellroy εγκαινιάζει τη δεύτερη Τετραλογία του Λος Άντζελες και αποτυπώνει μια στιγμή της Ιστορίας με συγκλονιστικό τρόπο. Μας καλεί να εξιχνιάσουμε ένα μεγάλο έγκλημα που, με τη σειρά του, εξηγεί το έγκλημα του ίδιου του πολέμου.

Ο James Ellroy γεννήθηκε το 1948 στο Λος Άντζελες, όπου και ζει. Είναι ο συγγραφέας μεταξύ άλλων της Τετραλογίας του Λος Άντζελες –Η Μαύρη Ντάλια, Το Μεγάλο Πουθενά, Λος  Άντζελες εμπιστευτικό και Λευκή τζαζ. Τα έργα του έγιναν διεθνή μπεστ σέλερ ενώ δύο από αυτά μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες (Μαύρη Ντάλια και Λος Άντζελες εμπιστευτικό), και έχουν αποσπάσει πολλές τιμητικές διακρίσεις από το περιοδικό TIME (Καλύτερο Μυθιστόρημα της Χρονιάς για το Αμερικανικό ταμπλόιντ και Καλύτερο Βιβλίο της Χρονιάς για Τα σκοτάδια μου).

nuxtes

7. Λίγες και μία νύχτες

Ζούγρος Ισίδωρος, Εκδόσεις Πατάκης

Την άνοιξη του 1909, ο έκπτωτος σουλτάνος Αβδούλ Χαµίτ ο Β΄ εξορίζεται στη Θεσσαλονίκη και µένει έγκλειστος σε µια εντυπωσιακή έπαυλη. Εκεί, σύµφωνα µε το µυθιστόρηµα, θα διηγείται για λίγες νύχτες….

 

8. Από το Τρίτο Ράιχ στην Ευρωπαϊκή Ένωση

  Κώστας Λουλουδάκης, Εκδόσεις ΚΨΜ

Ένα αποκαλυπτικό πόνημα για την αληθινή ιστορία δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δείχνει τη σχέση του φασισμού, της αποικιοκρατίας και των ιμπεριαλιστικών χωρών με τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση. Προλογίζει εξίσου αποκαλυπτικά ο Νίκος Μπογιόπουλος. Το επίμετρο είναι του Δημήτρη Γκόβα.

 

 

9. Πάσα Αγγελίνα, “Άξιο τέκνο ενός καταξιωμένου λαού”
Εκδόσεις “Σύγχρονη Εποχή”

Την αλήθεια μπορούμε να τη μάθουμε. Φτάνει να ανοίξουμε τα σωστά βιβλία. Η Πάσα Αγγελίνα είναι μία από τους χιλιάδες Έλληνες που δούλεψαν δραστήρια στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ. Από το βιβλίο φαίνεται πόσο σκληρή ήταν η ταξική πάλη στην ύπαιθρο όχι μόνο ανάμεσα στους φτωχούς και τους πλούσιους, αλλά και ανάμεσα στις διάφορες εθνότητες. Απάντηση δίνεται και στα τόσο συχνά διαδεδομένα ψέματα σχετικά με τον ποντιακό ελληνισμό. Η Πάσα Αγγελίνα ανέβηκε από τη λάσπη του χωραφιού στο Ανώτατο Σοβιέτ, έγινε νομοθέτης, αλλά ωστόσο δεν άφησε ποτέ το τρακτέρ. Γυναίκα σύμβολο λοιπόν, που μιλάει για τους χιλιάδες εργάτριες και εργάτες πρωτοπόρους στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

10 Οι φτωχοί είναι που υφίστανται την αγριότητα του συστήματος “δικαιοσύνης” των ΗΠΑ

   Οι Πέντε Κουβανοί μιλούν για τη ζωή τους μέσα στην εργατική τάξη των ΗΠΑ.

Εκδόσεις “Διεθνές Βήμα”

Πρόκειται για μια συναρπαστική εξιστόρηση των Πέντε Κουβανών που πέρασαν 16 χρόνια στις φυλακές των ΗΠΑ με ψεύτικές κατηγορίες και βαρύτατες ποινές. Ελεύθεροι πια από το Δεκέμβρη του 2014 γυρίζουν την Κούβα και άλλες χώρες για να μιλήσουν, για να μας δώσουν γλαφυρές εικόνες για την κοινωνική πραγματικότητα στη χώρα των “απεριόριστων δυνατοτήτων”, των ΗΠΑ. Η ζωή τους μέσα στην εργατική τάξη εκεί ήταν, βεβαίως, η ζωή με το φυλακισμένο κομμάτι της εργατικής τάξης. Στο εδώλιο του κατηγορούμενου αυτή τη φορά το σύστημα “δικαιοσύνης” των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής!

11 . Ιερές βλακείες

Στέλιος Κανάκης, Εκδόσεις Εντύποις

Οι παπάδες παρελαύνουν καθημερινά από τα τηλεοπτικά τραπέζια με επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά και άλλα θέματα και αφήνουμε τους επιστήμονες να ασχολούνται με τον… καιρό. Αναλογιστήκατε ποτέ γιατί παπάδες και όχι επιπλοποιοί, υδραυλικοί, ακόμη και πουτάνες, με δεδομένη την περισσότερη εμπειρία τους; Μετρήστε τις εκκλησίες και αντιπαραβάλετε με τα ολιγάριθμα νοσοκομεία. Επενδύουμε περισσότερο στη μεταθανάτιο ανυπαρξία μας παρά στην υγεία της παρουσίας μας. Κι αν κρίνονται τόσο αποτελεσματικές οι εκκλησίες και οι κάθε λογής ναοί, γιατί δεν καταργούμε τα νοσοκομεία; Κάποτε πρέπει να διαλέξουμε: Γιατρούς ή παπάδες; Επιστήμονες ή απατεώνες; Γνώση ή αποχαύνωση;

12. Τα χρόνια ανάμεσα

Βασίλης Τσιράκης, Τόπος, 2016

Από την πολυεθνική Σελανίκ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στη Σαλονίκη του Μεσοπολέμου και των πρώτων χρόνων της Κατοχής.

Ένα μυθιστορηματικό πανόραμα της Θεσσαλονίκης από τον ερχομό των προσφύγων το 1922 ως τον διωγμό των εβραίων το 1943.

Μια τοιχογραφία που ανακαλώντας τα μεγάλα γεγονότα της εποχής, όπως την ανταλλαγή πληθυσμών, την κρίση του ’29-’30, τον εμπρησμό του Κάμπελ, τον Μάη του ’36, την επιστράτευση και τα τρένα για το Άουσβιτς, μας ταξιδεύει ως το Βερολίνο του Μεσοπολέμου, τη Μόσχα των μετεπαναστατικών χρόνων και τη Βαρκελώνη του ισπανικού εμφυλίου.

Η Δάφνη, η Σμαρώ, ο Στέφανος, ο Ελιάν και ο Αλέξανδρος δένονται, συνειδητά ή όχι, με την ιστορία του καιρού τους, υφίστανται τις συνέπειές της και προσπαθούν να επιδράσουν στην εξέλιξή της.

Η γυναικεία χειραφέτηση συναντά το ρεμπέτικο του Μεσοπολέμου μέσα από προσδοκίες, συγκρούσεις και ανατροπές, σε εποχές σκληρές από τις οποίες περνούν διακριτικά οι φιγούρες του Γληνού και του Καζαντζάκη, του Πασαλίδη και του Ζαχαριάδη, αλλά και του Ναζίμ Χικμέτ και του Έρνεστ Χέμινγουεϊ.

13. Η κλέφτρα των βιβλίων

ZUSAK MARKUS, Εκδόσεις Ψυχογιός (Δι-ηλικιακό)

Όταν η νεαρή Λίζελ φτάνει στο σπίτι των θετών γονιών της, έχοντας χάσει την οικογένειά της, το μόνο που κρατάει στα χέρια της είναι το κλεμμένο εγχειρίδιο ενός νεκροθάφτη, το οποίο δεν μπορεί καν να διαβάσει, αφού δεν ξέρει γραφή και ανάγνωση. Αυτή θα είναι και η αρχή της καριέρας της ως… κλέφτρας.

Η Λίζελ αρχίζει να κλέβει βιβλία -βιβλία που πετάνε οι ναζί στη φωτιά για να τα κάψουν, βιβλία από τη βιβλιοθήκη του δημάρχου, βιβλία που τη συντροφεύουν στις περιπέτειές της παρέα με το φίλο της, Ρούντι, στους δρόμους της πόλης, βιβλία που θα γεμίσουν τις ώρες του άλλου φίλου της, του κυνηγημένου Μαξ.

Κι ενώ οι βόμβες των συμμάχων πέφτουν συνεχώς και οι σειρήνες ουρλιάζουν, η Λίζελ μοιράζεται τα βιβλία της με τους γείτονές της στα καταφύγια και βρίσκει σ’ αυτά παρηγοριά. Μέχρι που κάποια μέρα η σειρήνα θα αργήσει να σφυρίξει…

Μια αξέχαστη ιστορία για τη δύναμη της ανθρωπιάς, για τις ανατροπές της ζωής, αλλά και για την αστείρευτη γοητεία των βιβλίων! (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

14. ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΚΙΜ Δύο χρόνια στη Βόρεια Κορέα

Φραγκίσκα Μεγαλούδη, Εκδόσεις Εντύποις

Αναχώρησα, από την Πιονγκ Γιανγκ, στις 28 Φεβρουαρίου του 2014. Είχα φτάσει στη χώρα ένα ζεστό πρωινό του Ιουνίου του 2012 και έφευγα, σχεδόν δύο χρόνια μετά, μέσα στον χειμώνα.

Θυμάμαι έντονα εκείνη την ημέρα. Το χιόνι έπεφτε πυκνό και, όσην ώρα το αυτοκίνητο με πήγαινε προς το αεροδρόμιο, δεν μπορούσα να σταματήσω να κλαίω. Η Βόρεια Κορέα μου άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβανόμουν την κοινωνία. Μου άνοιξε ένα παράθυρο σε μια πραγματικότητα που αγνοούσα και που μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστη και παρεξηγημένη. Στο βιβλίο αυτό κατέθεσα την δική μου αλήθεια για την χώρα στην οποία έζησα περίπου δύο χρόνια και την οποία αγάπησα σαν να ήταν πατρίδα μου. Αυτή την αλήθεια, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες και παιχνίδια εντυπώσεων, θέλησα να μοιραστώ μαζί σας. Ελπίζω να το κατάφερα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

15. Κώστας Βάρναλης, Αϊ-Στράτης Θυμήματα εξορίας

 Έρευνα – Επιμέλεια – Εισαγωγή Ηρακλής Κακαβάνης, Εκδόσεις Καστανιώτη

Ο Κώστας Βάρναλης εξαιτίας των αριστερών του φρονημάτων υπέστη διώξεις· παύτηκε από το λειτούργημα του εκπαιδευτικού και εξορίστηκε. Τις εμπειρίες του από τη δίμηνη εκτόπιση στον Αϊ-Στράτη (20 Οκτώβρη 1935 έως 25 Δεκέμβρη 1935) κατέγραψε, αμέσως μετά την απόλυσή του, σε δημοσιεύματα στην εφημερίδα Ανεξάρτητος και λίγο αργότερα στον Ριζοσπάστη. Τα κείμενά του, όπως και η αλληλογραφία με τη σύζυγό του, Δώρα Μοάτσου, περιγράφουν τις συνθήκες διαβίωσης στο νησί, σκιαγραφούν την προσωπικότητά του αλλά και το πώς επέδρασε στον ποιητή το γεγονός της εξορίας.

Τα ντοκουμέντα αυτά, οι σχετικές μαρτυρίες συνεξορίστων του και οι επιστολές παρουσιάζονται στα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται το πότε γράφτηκε το ποίημα «Εξορία», ενώ με τη βοήθεια άλλων μαρτυριών εξετάζονται οι συνθήκες υπό τις οποίες γράφτηκε στον Αϊ-Στράτη το αθησαύριστο ποίημά του «Η ώρα φτάνει».

Η έκδοση συμπληρώνεται με εκτενέστατη εργοβιογραφία του Κώστα Βάρναλη, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το φωτογραφικό και εικαστικό υλικό που συνοδεύει και τεκμηριώνει τα κείμενα.

16. ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΗΣ ΓΚΟΓΚΟΛΙΑΣ

Μποσταντζόγλου Γιάννης, Εκδόσεις Εντύποις

ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΚΑΙ ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ…

Θα μπορούσε κανείς να το πει, το χρονικό του Ερέβους, κόντρα στην ευλαβική λογοτεχνία. Ή την πιο εξευτελιστική και ανυπόφορη ιστορία του ξεπεσμού της ανθρωπότητας. Έστω… ενός μέρους της.

Απομυθοποιημένο, εκλαϊκευμένο, μουσικοφτιαγμένο, εικονογραφημένο, που θα σας το δίναμε και με κανένα κέικ μέσα, αλλά δεν προλάβαμε να ζυμώσουμε, όπως κάνουν πολλά περιοδικά στον καιρό μας. Έχει όμως ο καιρός γυρίσματα!

Ένα μοναδικό βιβλίο λοιπόν, θαυμάσια ευτελές, που συνιστάται ανεπιφυλάκτως προς ανάγνωση στα σχολεία (Ιδιωτικά και Δημόσια.), στις Κρατικές Υπηρεσίες και τους Οργανισμούς, στους αδημονούντες εργολάβους και άπαντα τα Ιδρύματα της Επικράτειας.

Το παρόν πόνημα επιδέχεται αέναων διορθώσεων και συμπληρώσεων, χωρίς την άδεια του συγγραφέως. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

17. Μελοποιημένος λόγος Είκοσι μελετήματα

Σπύρος Αραβανής, Μετρονόμος, 2017

Τι είναι αυτό που μπορεί να ενώσει έναν κατεξοχήν ποιητή, όπως ο Τάσος Λειβαδίτης, με έναν καθαρόαιμο φύσει και θέσει ροκ δημιουργό, όπως ο Παύλος Σιδηρόπουλος; Τι κοινό μπορεί να έχουν ένας αναγνωρισμένος θεατρικός συγγραφέας, όπως ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, με μια λαοφιλή λαϊκή τραγουδίστρια, όπως η Ελένη Βιτάλη; Πάνω σε ποιον κοινό κώδικα “συνομιλούν” ένας εμπνευσμένος γελοιογράφος, όπως ο Μποστ, και ένας αναγεννησιακός καλλιτέχνης, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις; Πού μπορούν να διασταυρωθούν συνθέτες διαφορετικής γενιάς, αισθητικής και τεχνοτροπίας και να μελοποιήσουν λογοτέχνες και ποιητές, επίσης διαφορετικής εποχής και σχολής, όπως ο Όμηρος, ο Βιτσέντζος Κορνάρος, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Κώστας Βάρναλης και ο Μπέρτολτ Μπρεχτ; Κάτω από ποια μουσικολογική σκέπη μπορούν να συνυπάρξουν ετερογενείς δημιουργοί, όπως ο Μάνος Ελευθερίου, ο Παύλος Μάτεσις, ο Θωμάς Γκόρπας, ο Άλκης Αλκαίος, η Χάρις Αλεξίου και ο Σταμάτης Κραουνάκης; H απάντηση είναι μία. Ο Λόγος. Αυτή η δημιουργική ιδιοφωνία, η οποία προίκισε και συνεχίζει να προικίζει το ελληνικό τραγούδι συνεισφέροντας τα μέγιστα στο νεοελληνικό πολιτισμό με αυτή την αξιοσημείωτη ομοιομορφία μέσα από τη διαφορετικότητά της.

18. Το οδοιπορικό ενός κωμωδού – 50 χρόνια στο σανίδι

Μανώλης Δεστούνης, Εκδόσεις Εντύποις

…Το “οδοιπορικό ενός κωμωδού” και όχι μόνο, γιατί στην πορεία τη θεατρική του απέδειξε πως μπορεί να παίξει σε μια τεράστια γκάμα θεατρικών έργων – και κλασικό ρεπερτόριο, τραγωδία – και έργα για την τρυφερή παιδική ηλικία και σε ό,τι άλλο που έχει σχέση με τον κινηματογράφο – 150 ελληνικές ταινίες στο ενεργητικό του – και με το θέατρο σε όποια του “φόρμα” κι αν καταπιαστεί ο ηθοποιός αυτός.

“Ο κάθε άνθρωπος φιλοδοξεί να τελειοποιήσει αυτό που είναι. Ο ηθοποιός φιλοδοξεί να τελειοποιήσει αυτό που δεν είναι”, γράφει ο Ιάσων Ευαγγέλου. Κι ο Μανώλης Δεστούνης κατέχει αυτό το θείο δώρο, το χάρισμα που ονομάζεται “ταλέντο” και του δίνει την ικανότητα να μπορεί να ταυτίζεται σαν (προσωρινή) προσωπικότης με την ανθρώπινη υπόσταση όποιου άλλου ανθρώπινου πλάσματος…

(απόσπασμα από τον πρόλογο της Τούλας Μπούτου)

19. Η Αγρία Γραφή

Στέλιος Κανάκης, Εκδόσεις ΚΨΜ

Ένα ανατρεπτικό και άκρως σαρκαστικό βιβλίο για τις θρησκείες, τις “απόλυτες αλήθειες” των γραφών, τους ιδεαλισμούς

Βιβλία τέτοιου είδους μπορούν να επιφέρουν, σε ορισμένους ανθρώπους, ανεπιθύμητες ενέργειες και παθολογικές διαταραχές.

Περιγράφει και σχολιάζει απίθανες και ακατανόμαστες καταστάσεις γραμμένες από ανθρώπους που θεωρούσαν την γη τετράγωνη, τον ουράνιο θόλο βυθό μιας τεράστιας δεξαμενής ύδατος και αφόδευαν οπουδήποτε. Προειδοποιείστε πως περιεχόμενά του ενδεχομένως να παρακινούν σε αυτοκτονία, αιμομιξίες, κτηνοβασίες, σαδομαζοχιστικές καταστάσεις, βίαιη σεξουαλική συμπεριφορά ή παρεκτροπές, δολοφονίες, θηριωδίες.

Πρόκειται για βιβλίο φαντασίας ημιάγριων βοσκών. Αν και είναι γραμμένο με χιούμορ δεν είναι σίγουρο πως θα γελάσετε. Μπορεί να εκπλαγείτε, να δυσαρεστηθείτε, να θυμώσετε. Εάν δεν δύνασθε να το αντιμετωπίσετε κριτικά αποφύγετε την παρατεταμένη χρήση και την έκθεση παιδιών σ’ αυτό ειδικά κατά τις ευαίσθητες ηλικίες. Η ασυλλόγιστη επαφή με το περιεχόμενο μπορεί να προκαλέσει ελάττωση των διανοητικών ικανοτήτων, δυσχέρεια στην σκέψη καθώς και ακραία συμπεριφορά.

Αν νιώσετε ζάλη, έντονες κεφαλαλγίες, θυμό (ειδικά για τον συγγραφέα), μισαλλοδοξία, φανατισμό, τάσεις για βίαιη συμπεριφορά, δολοφονικές ή γενοκτονικές διαθέσεις, αν διαπιστώσετε ελάττωση οπτικής οξύτητας, στύσης, δυσπαρευνία ή σεξουαλικό αποπροσανατολισμό, διακόψτε την ανάγνωση και απευθυνθείτε στον πλησιέστερο βιβλιοπώλη.

Αν αντέξετε και το διαβάσετε όλο θα έχετε επιτελέσει έναν άθλο. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση αφήστε το στη βιβλιοθήκη σας ή χρησιμοποιείστε το για… σουπλά.

20. Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου

Θέμου Κορνάρου, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή

Έχω υποχρέωση να ξεκαθαρίσω από την αρχή μερικά πράγματα σχετικά με τούτο το βιβλίο:

1. Τα βασανιστήρια κι οι κατατρεγμοί είναι γεγονότα.

2. Δεν έχει τηρηθεί αυστηρή χρονολογική τάξη στα γεγονότα. Μόνο η οικονομία του έργου μ ενδιέφερε.

3. Προσπάθησα να δώσω την ατμόσφαιρα της “Μέρλιν” όσο μπορούσα λιτότερα. Σκόπιμα δεν παραφόρτωσα το σχετικό κεφάλαιο με όλα τα φριχτά βασανιστήρια που γίνονταν πίσω από τους τοίχους του μεγάρου αυτού. Η συγκέντρωση όλων των φοβερών αυτών γεγονότων έχει γίνει. Θ αποτελέσει το υλικό χωριστής εργασίας, που θ αγκαλιάζει όλη τη βάρβαρη τρομοκρατία στον τόπο μας. Το βιβλίο αυτό μπορεί να μη γραφεί κι από μένα.

4. Η περίπτωση των ηρωικών γυναικών του Χαϊδαρίου έκρινα πως δεν ήτανε για τούτο το βιβλίο.

5. Σκόπιμα δεν αναφέρω τα πραγματικά ονόματα των τύπων που κινούνται στο βιβλίο. Σέβομαι το σπαραγμό των ανθρώπων που τα παιδιά τους δεν εγύρισαν πίσω. Τα ονόματα, όμως, των Γερμανών είναι πραγματικά.

Θ.Κ.

20. ΒΑΡΝΑΛΗΣ ΚΩΣΤΑΣ 39+1 ΑΓΝΩΣΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Έρευνα – Επιμέλεια – Εισαγωγή Ηρακλής Κακαβάνης, Εκδόσεις Εντύποις

40 ποιήματα του Κώστα Βάρναλη για παιδιά έρχονται στο φως, 90 περίπου χρόνια από τότε που πρωτοεκδόθηκαν. Όπως επιβεβαίωσε και η προσωπική έρευνα του Ηρακλή Κακαβάνη, είχαν δημοσιευτεί “κατά παραγγελία” και με την υπογραφή του Νώντα Έλατου (ψευδώνυμο του εκπαιδευτικού Επαμεινώνδα Γ. Παπαμιχαήλ) στην ποιητική συλλογή “Ο κορυδαλλός”, καθώς η μεταξική δικτατορία δεν επέτρεπε στο μεγάλο μας ποιητή να δημοσιεύσει τίποτε με το δικό του όνομα. Τα ποιήματα αυτά θα έμεναν ίσως στην τυπική αναφορά της επιμελήτριας του “Αρχείου Βάρναλη” Θεανώς Μιχαηλίδου, που τα συμπεριέλαβε στην εργογραφία του Κ. Βάρναλη, αν το κριτικό πνεύμα του Ηρακλή Κακαβάνη δεν τα εκτιμούσε όπως τους έπρεπε, ώστε να τα παρουσιάσει, για πρώτη φορά, στο περιοδικό Θέματα Παιδείας (τεύχ. 51-52) προαναγγέλλοντας την τωρινή έκδοσή τους.

Περιορισμένα σ’ ένα βαθμό απ’ τον κανόνα της λογοκρισίας και της κυρίαρχης αγωγής -αναγκαίο κακό της επιδιωκόμενης κυκλοφορίας τους-, φέρνουν ωστόσο τη σφραγίδα της τεχνικής δεξιοτεχνίας και του κοφτερού πνεύματος ενός αξεπέραστου δημιουργού. Διδακτικά στο κύριό τους περιεχόμενο, διακρίνονται από το σατιρικό και λυρικό στοιχείο της Βαρναλικής τέχνης. Κι ό, τι δεν αποδέχεται η συνείδηση του μεγάλου ποιητή γνωρίζει εξίσου έντεχνα να το υπονομεύει.

Παιχνιδιάρικα και συνάμα τρυφερά, αλλά πάντα ρεαλιστικά, ο Βάρναλης μας παρουσιάζει, ακόμα και κατ’ αντιπαράθεση, χαραχτήρες παιδιών που μαθαίνουν, μεγαλώνουν και διαπλάθονται μέσα στις λαϊκές οικογένειές τους, με τις δυσκολίες της ζωής και τις συγκρούσεις της εποχής να εκδηλώνονται τουλάχιστον στο επίπεδο των ηθικών αξιών. Και, στις περισσότερες περιπτώσεις, φέρνει σε πέρας μιαν ολότελα απολαυστική δημιουργία. (Ρίτα Νικολαΐδου, φιλόλογος, διευθ. “Θέματα Παιδείας”, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

21 . ΜΕ ΛΕΝΕ ΔΩΔΕΚΑ

Λιλή Γάτη, Εικονογράφηση Κυλερτζή Σίσυ, Εκδόσεις Εντύποις (Για παιδιά)

Ο Δώδεκα είναι ένα μικρό μυρμήγκι με μεγάλα όνειρα που η φωλιά του είναι πολύ περιορισμένη για να τα χωρέσει. Θέλει να είναι ξεχωριστός κι όχι ένας ακόμα αριθμός ανάμεσα στους χιλιάδες αριθμούς της παγκόσμιας μυρμηγκικής ιστορίας. Έτσι, ονειρεύεται να γίνει κατακτητής Λεγεωνάριος, για να κροταλίζει τις δαγκάνες του, και ταυτόχρονα κάνει ό, τι μπορεί για να γλιτώνει τις τιμωρίες, που όλοι του προσφέρουν απλόχερα. Τι θα γίνει, όμως, όταν αρχίσουν τα πραγματικά κροταλίσματα απ’ τις δαγκάνες να πλησιάζουν; Θ’ αντέξουν οι κεραίες του τη φρίκη του πολέμου;

Ο Δώδεκα έρχεται και θα τον αγαπήσετε… (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

22. Δέκα Μαύρες Γάτες Σ’ Ένα Βιβλίο, Ομάδα ‘’Σακαράκα’’

Συλλογικό, Εκδόσεις Εντύποις (Για παιδιά)

Συγγραφείς: Χριστίνα Αβδίκου, Μυρτώ Αντωνοπούλου, Λιλή Γάτη, Αναστασία Καρανάσιου, Δήμητρα Κίτσου, Μαρία Κλίνη, Έρη Παπαμιχαλοπούλου, Ναταλία Ρεντίνα, Μαρία Ρουμελιώτου, Φίλιππος Τσαουσέλης

Εικονογράφοι: Χριστίνα Αβδίκου, Χριστίνα Χρονοπούλου

Επιστημονική επιμέλεια βιβλίου: Αμάντα Μπικάκη, Ψυχολόγος (ΒSc, MSc)-Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιού, Εφήβου & Ενήλικα

Αλήθεια, χωράνε δέκα μαύρες γάτες σ’ ένα βιβλίο;

Μπορεί ένας μαύρος γάτος υποχόνδριος, να χωρέσει σ’ ένα βιβλίο μ’ έναν μαύρο γάτο ιδιότροπο; Κι αν γίνεται, πώς μπορεί δίπλα τους να στριμωχτεί ένας τσιγκούνης μαυρόγατος με μια αλλοπαρμένη μαύρη γάτα; Κι όλα αυτά μαζί, γίνεται ν’ αγκαλιαστούν με μια απόμακρη μαύρη γάτα και με μια αλτρουίστρια; Κι αν τώρα βρεθεί ένας δειλός μαύρος γάτος, είναι δυνατόν να κάνει παρέα με μια απαισιόδοξη μαυρόγατα; Και μια γάτα καλόβουλη μπορεί στ’ αλήθεια να συγκατοικήσει με μια γάτα φαντασμένη;
Τελικά, χωράνε δέκα διαφορετικές προσωπικότητες σ’ ένα βιβλίο;

Μέσα από δέκα διαφορετικές ιστορίες που νιαουρίζουν, αποδίδονται παραμυθένια δέκα διαφορετικές προσωπικότητες.

Το βιβλίο περιέχει προτάσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς για τη ενίσχυση της εικόνα εαυτού του παιδιού και συμβουλές της Αμάντας Μπικάκη, Ψυχολόγου Παιδιού & Εφήβου-Ψυχοθεραπεύτριας, ΒSc, MSc, για τις συμπεριφορές των παιδιών.

23. ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Λιλή Γάτη, Εκδόσεις Εντύποις (Για παιδιά)

Στη ζωή της Ζωής συμβαίνει κάτι μαγικό. Μέσα σε μια πολύ μικρή γωνιά της ψυχούλας της υπάρχει μια παράξενη χώρα που ζουν κάθε άλλο παρά αρμονικά, πολλά μικροσκοπικά πλάσματα που κάποιοι τα λένε συναισθήματα. Μπορείς να δεις την Κακία να ξεμαλλιάζει την Καλοσύνη, το Θάρρος να σώζει τον Φόβο από βέβαιο πνιγμό και τον Εγωισμό να συνωμοτεί με τη Ζήλια.


Όμως κάθε φορά που συμβαίνουν όλα αυτά, ο κατακόκκινος ήλιος σταματάει να χαμογελά και το χλωμό μισοφέγγαρο που έχει ένα δάκρυ κοιμισμένο στην άκρη του, με τον τρόπο του αναστατώνει όλη τη χώρα. Θα καταφέρει η Ζωή να ταξιδέψει σ’ αυτό το παράξενο μέρος; Κι αν βρεθεί εκεί, θα μπορέσει να βάλει τάξη σε αυτή την κατάσταση που αναστατώνει και τη δική της ζωή; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

24. Μπαμπά γιατί; οι κομμουνιστές δεν συμμετέχουν στις αστικές κυβερνήσεις

Γιάννης Βεντούρας, , Αθήνα 2016 – Ιδιωτική Έκδοση

Το 2012 ήχησε πολύ παράξενα, στον Ελληνικό λαό, η απόφαση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας να μην αποδεχθεί τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση εντός του αστικού συστήματος. Η στάση του θεωρήθηκε ακατανόητη. Ερωτηματικά δημιουργήθηκαν, τόσο στους οπαδούς του όσο και στους αντιπάλους του, αλλά και σε μένα τον ίδιο. Το ίδιο με ρώτησε και η κόρη μου: “Μπαμπά γιατί οι κομμουνιστές δεν θέλουν να μπουν στην κυβέρνηση”: Έψαξα λοιπόν, μελέτησα επιχειρήματα, ξαναδιάβασα για την παγκόσμια εμπειρία πάνω σε θέματα εξουσίας, διαχείρισης και συμμετοχής σε κυβερνήσεις και κατέληξα σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα, που θέλησα να τα μοιραστώ με τους συνανθρώπους μου και να τα πω όσο πιο απλά μπορούσα, σαν να μιλούσα στην κόρη μου. Χρησιμοποιώντας την κοινή λογική, με λόγια απλά και παραδείγματα κατανοητά, λέξεις όπως: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΕΞΟΥΣΙΑ, ΚΡΑΤΟΣ, ΥΠΕΡΑΞΙΑ, ΤΑΞΙΚΗ ΠΑΛΗ, ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ, παύουν να είναι μέρος ενός «Ξύλινου» λόγου. Μέσα σε λίγες σελίδες ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να προσεγγίσει έννοιες που μέχρι τώρα του φάνταζαν δυσνόητες και ακαταλαβίστικες.

25. Ιστορία της δραματουργίας για παιδιά στην Ελλάδα (1871-1949) και την Κύπρο (1932-1949)

Θανάσης Ν. Καραγιάννης, Σταμούλης Αντ., 2013

Το παρόν βιβλίο είναι προϊόν ιστορικής έρευνας και μελέτης. Ο συγγραφέας επιχειρεί να ενημερώσει τους αναγνώστες για την πορεία και την εξέλιξη του θεάτρου για παιδιά στην Ελλάδα (1871-1949), και ιδιαίτερα της δραματουργίας για παιδιά, κυρίως γαι το σχολικό θέατρο.

Την περίοδο που ερευνα΄στην Ελλάδα δεν έχει ακόμη εμφανιστεί συστηματικό το ελεύθερο – επαγγελματικό θέατρο, το οποίο θα μελετηθεί σε επόμενη εργασία του και αρχικά για την περίοδο 1950-1966.

Εδώ, όσον αφορά την έρευνα και τη μελέτη, το συγγραφέα απασχολεί ιδιαίτερα η θεματολογία, η ιδεολογία και η παιδαγωγική προσέγγιση των θεατρικών κειμένων, αλλά και ως ένα βαθμό η παραστασιογραφία τους.

26. Φωτογραφίζοντας τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας

Απόστολος Μουσούρης, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή

«Εμείς παίρναμε εντολές από τη στρατιωτική διοίκηση να πάμε στην τάδε μονάδα, γιατί “κάτι θα γίνει”, στην άλλη να γυρίσουμε τους βομβαρδισμούς των αεροπλάνων, να επισκεφθούμε το νοσοκομείο που λειτουργούσε μέσα σε σπηλιές, κάπου θα γινόταν μια σύσκεψη και έτσι τριγυρνάγαμε τις βουνοκορφές του Γράμμου καταγράφοντας το ιστορικό του παράξενου αυτού πολέμου.

Μετακινούμαστε τις περισσότερες φορές με σύνδεσμο, γιατί δεν γνωρίζαμε τα μέρη και μπορούσαμε να χαθούμε. Συχνά περπατάγαμε νύχτες. Άλλες φορές διανυκτερεύαμε στο δάσος, σε καλύβες φτιαγμένες από φτέρη. Μάθαμε την τεχνική, αργότερα τις φτιάχναμε και μόνοι μας» (μαρτυρία του σκηνοθέτη Μάνου Ζαχαρία, μέλους του κινηματογραφικού συνεργείου του ΔΣΕ).

Σε αυτές περίπου τις συνθήκες κινήθηκε το κινηματογραφικό συνεργείο του ΔΣΕ, του οποίου μέλος και οπερατέρ ήταν ο Απόστολος Μουσούρης, ο οποίος ταυτόχρονα φωτογράφιζε και όλες τις πλευρές της δράσης του ΔΣΕ στο Γράμμο και το Βίτσι.

Σε αυτές τις συνθήκες, σε αυτά τα περήφανα βουνά, στα μέρη που πορεύτηκαν, πολέμησαν, τραγούδησαν και χόρεψαν οι μαχητές και οι μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, μας «ταξιδεύει» η έκδοση – λεύκωμα της «Σύγχρονης Εποχής», Απόστολος Μουσούρης, Φωτογραφίζοντας τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, η οποία μόλις κυκλοφόρησε και περιλαμβάνει 1.000 περίπου εικόνες, από τον πλούτο των χιλιάδων φωτογραφιών που συνθέτουν το αρχείο του Απόστολου Μουσούρη, οι οποίες βλέπουν για πρώτη φορά το «φως της δημοσιότητας», όπως για παράδειγμα εκείνες από τις λαϊκές συνελεύσεις και την παραγωγική διαδικασία στις ελεύθερες περιοχές.

27. Louis d’est, Δύο συν ένα ποιήματα και ένα αφήγημα για τον Λούη,

Κώστας Ευαγγελάτος Αιγιαλός, 2017

Είναι η πρώτη φορά που ο Κώστας Ευαγγελάτος μας παρουσιάζει πεζογραφικό του έργο, μετά από μακρόχρονη ενασχόληση με τον ποιητικό λόγο, αποκαλύπτοντας μια ιδιαίτερη πτυχή της προσωπικής του ευαισθησίας.

Μέσα από την ιστορία του Λούη, αγαπημένου σκύλου του συγγραφέα, παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες στιγμές από την καλλιτεχνική πορεία του Κώστα Ευαγγελάτου, αλλά και νοσταλγικές εικόνες από τη ζωή του στην Κεφαλονιά. Ανθρώπινες, μικρές αλλά ανεπανάληπτες σταγόνες της πορείας μιας ζωής, με συνοδό έναν τετράποδο αγαπημένο φίλο.

Όλες αυτές οι σκηνές και οι στιγμές χρωματίζονται από την αμέριστη αγάπη του συγγραφέα για τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου. Πέρα από τη συγκινητική προσωπική αφήγηση, που αποκαλύπτει τρυφερές αλλά και δυνατές στιγμές, το βιβλίο έρχεται να μας υπενθυμίσει πως η αγάπη για τα ζώα λειτουργεί λυτρωτικά και για τη δική μας ανθρωπιά.

Το πεζογράφημα του Κώστα Ευαγγελάτου κοσμείται με σκίτσα του ιδίου και πλαισιώνεται από τρία ποιήματα (δύο του συγγραφέα και ένα της Felicity Elliott) που γράφτηκαν για τον Λούη.

28. Μια θρησκεία χωρίς απίστους: Ποδόσφαιρο

Νίκος Μπογιόπουλος, Δημήτρης Μηλάκας, ΚΨΜ, 2016

Τότε, πριν από ένδεκα χρόνια, ήταν ο Ροναλντίνιο και ο Ζιντάν. Σήμερα είναι ο Μέσι και ο Ρονάλντο.

Τότε, στην πρώτη έκδοση αυτού του βιβλίου, γράφαμε: “Τις δικές μας απόψεις για το ποδόσφαιρο τις κάναμε δύο σε μια. Κι όσο κι αν θέλουμε να λέμε ότι αφετηρία μας είναι η αγάπη μας για την μπάλα και η ελπίδα μας ότι η εξέδρα θα βγάλει τελικά τους ποδοσφαιροκάπηλους στη σέντρα… στην πραγματικότητα, οι σελίδες που ακολουθούν είναι το μόνο που απέμεινε από το ασίγαστο πόθο δύο τύπων που έφτασαν στα σαράντα, αλλά αρνούνται να συμφιλιωθούν με το απραγματοποίητο πια του ονείρου τους ότι όταν θα μεγαλώσουν θα γίνουν ποδοσφαιριστές”.

Τώρα, με μια ακόμα δεκαετία στην πλάτη, είναι ίσως πιο εύκολη η διαχείριση “ανεκπλήρωτων πόθων”. Είναι, ωστόσο, αδύνατη η συμφιλίωση με την ιδέα ότι έχουμε τελεσίδικα “χάσει την μπάλα” και ότι το παιχνίδι μας παραμένει στα χέρια των ποδοσφαιροκάπηλων, χυδαίο εμπόρευμα και πλυντήριο ξεπλύματος για ευυπόληπτους επιχειρηματίες και για σκοτεινές δραστηριότητες. Μια τέτοιου είδους συμφιλίωση ισοδυναμεί με την παραδοχή ότι η ιστορία τέλειωσε…

Προφανώς η ιστορία δεν έχει τελειώσει. “Απλώς” ζούμε το παρατεταμένο κεφάλαιο της σαπίλας, που σε σχέση με την διαχείριση του ποδοσφαίρου ως εμπόρευμα, όλα μοιάζουν ακίνητα και ολόιδια και εντός και εκτός συνόρων.

(από τον πρόλογο των συγγραφέων)

29. ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΟΫΝΕΡ Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΣΑΝ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

BRECHT BERTOLT, Εκδότης: ΘΕΜΕΛΙΟ

[…] Δεν είναι λοιπόν συμπτωματικό ότι ο Μπρεχτ αρχίζει να γράφει τις “Ιστορίες του κ. Κόυνερ” αμέσως μετά την ανακάλυψη που κάνει για τη σύνδεση του μαρξισμού με τα καθημερινά γεγονότα. Γιατί οι ιστορίες αυτές έχουν έναν κοινό άξονα: δείχνουν τη συμπεριφορά του ατόμου, του κ. Κόυνερ, απέναντι σε φαινόμενα της καθημερινής ζωής, και τις αντιδράσεις του απέναντι σε καθιερωμένες αντιλήψεις κα καταστάσεις. Καθώς μάλιστα ο κ. Κόυνερ τοποθετείται, από τη μια ιστορία στην άλλη μέσα σε μια διαφορετική κατάσταση, όλες οι ιστορίες μαζί συνθέτουν έναν κόσμο “εν κινήσει”. […] (Από την εισαγωγή του Πέτρου Μάρκαρη)

 

30. Ο πύργος του Ακροποτάμου

Κώστας Χατζόπουλος, Σύγχρονη Εποχή, 2013

Ο Κώστας Χατζόπουλος ανήκει στις κορυφαίες μορφές των Ελληνικών Γραμμάτων και στους πρωτοπόρους αγωνιστές της σοσιαλιστικής ιδεολογίας στη χώρα μας. Με το λογοτεχνικό έργο του
-έμμετρο και πεζό- έφερε καινούργιους τόνους στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Το ηθογραφικό του αφήγημα “Ο Πύργος του Ακροπόταμου” κυκλοφόρησε το 1915. Χαρακτηρίζεται από το βαθύ κοινωνικό στοιχείο και τη ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας. Διαδραματίζεται σε μια επαρχιακή πόλη της Δυτικής Στερεάς. Αγκαλιάζει μικροαστικά και αστικά κοινωνικά στρώματα, διαγράφει αδρά την εικόνα της ζωής στην επαρχία, αλλά και το γενικότερο κοινωνικό κλίμα της χώρας στην εποχή της βασιλείας του Γεωργίου Α΄. Αφορά τη διάλυση της οικογένειας ενός έπαρχου, η οποία συντελείται στο φόντο μιας πρωτόγονης ζωής του πληθυσμού που βολοδέρνει στην
απερίγραπτη φτώχεια και στην απάνθρωπη εγκατάλειψη, όπου το ρουσφέτι και η συναλλαγή καθορίζουν τα πάντα. Ο ίδιος ο έπαρχος και η μοίρα του είναι ένα ζωντανό σύμβολο της εξαχρείωσης των πολιτικών ηθών. Ο Κ. Χατζόπουλος μας υποβάλλει ακόμα, σε δεύτερο πλάνο, το δράμα της ελληνικής επαρχίας που ρημάζεται από τη ληστεία, αλλά και από τ’ αποσπάσματα των στρατοχωροφυλάκων που γυρίζουν στην ύπαιθρο, πλιατσικολογούν το φτωχό λαό και προσπαθούν να σκοτώσουν κανένα φυγόδικο για ν’ αποκτήσουν γαλόνια…

Μέσα σ’ αυτήν την ατμόσφαιρα και μ’ επίκεντρο τη διάλυση μιας μικροαστικής οικογένειας, ο Κ. Χατζόπουλος ζωντανεύει το δράμα της ζωής των φτωχών κοριτσιών του λαού. Οι τρεις κοπέλες του
έπαρχου Κρανιά, με μοναδικό υλικό εφόδιο την αμφίβολη σταθερότητα της υπαλληλικής θέσης του πατέρα, αρχίζουν τα όνειρα και τις φιλοδοξίες της οικογενειακής τους αποκατάστασης από τα πλουσιόπαιδα και τους αξιωματικούς των στρατιωτικών αποσπασμάτων.

Ο γάμος όμως είναι εμπορική επιχείρηση και ο θάνατος των γονιών τους, που τις οδηγεί στην έσχατη φτώχεια, τις αναγκάζει να περιορίζουν τις απαιτήσεις τους στους επιλοχίες και τους λοχίες, για να
καταλήξουν να γαντζωθούν κάπου -ακόμα και στο μονόχνωτο χαζοδάσκαλο… για να μη μείνουν γεροντοκόρες στο “ράφι”.