Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Ουζμπεκιστάν: Κατεδαφίστηκε η 7η ελληνική πολιτεία στην Τασκένδη που στέγασε πολιτικούς πρόσφυγες

Να μη χαθεί η ιστορία της μαζί με την κατεδάφιση της 7ης ελληνικής πολιτείας στην Τασκένδη

Με θλί­ψη οι από­γο­νοι πολι­τι­κών προ­σφύ­γων στην Τασκέν­δη του Ουζ­μπε­κι­στάν πλη­ρο­φο­ρή­θη­καν την κατε­δά­φι­ση της 7ης ελλη­νι­κής πολι­τεί­ας στην οδό Timiryazeva, λόγω της παλαιό­τη­τας των κτι­ρί­ων. Πρό­κει­ται για τα σπί­τια που δια­τέ­θη­καν έτοι­μα ή χτί­στη­καν από τους μαχη­τές του ηρω­ι­κού Δημο­κρα­τι­κού Στρα­τού Ελλά­δας για να στε­γά­σουν τις οικο­γέ­νειές τους.

Το Ουζ­μπε­κι­στάν και ειδι­κά η Τασκέν­δη έχει συν­δυα­στεί στη σύγ­χρο­νη ελλη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα με το κατα­φύ­γιο που βρή­καν δεκά­δες χιλιά­δες μαχη­τές του ΔΣΕ και οι οικο­γέ­νειές τους. Εκεί οι Ελλη­νες αγω­νι­στές πολι­τι­κοί πρό­σφυ­γες και τα παι­διά τους από­λαυ­σαν περί­θαλ­ψη, δου­λειά, μόρφωση!

Με την εγκα­τά­στα­σή τους στις Λαϊ­κές Δημο­κρα­τί­ες, πρώ­το μέλη­μα ήταν η κάλυ­ψη του ζητή­μα­τος της στέ­γα­σης. Στη Σοβιε­τι­κή Ενω­ση, όπου ο κύριος όγκος είχε εγκα­τα­στα­θεί στην Τασκέν­δη και 1.500 άτο­μα στην πόλη Τσιρ­τσίκ (30 χλμ. από την Τασκέν­δη), μοι­ρά­στη­καν σε 14 μεγά­λες επι­χει­ρή­σεις που μπο­ρού­σαν να τους εξα­σφα­λί­σουν δου­λειά και κατοι­κία. Οι στρα­τιω­τι­κές μονά­δες του ΔΣΕ, συγκρο­τη­μέ­νες και πει­θαρ­χη­μέ­νες, έμπαι­ναν σε λεω­φο­ρεία ή στο τρέ­νο για το Τσιρ­τσίκ και με συνο­δούς σοβιε­τι­κά στρα­τιω­τι­κά και πολι­τι­κά στε­λέ­χη της Κομ­σο­μόλ τρα­βού­σαν για τους τόπους κατοι­κί­ας που είχαν προετοιμαστεί.

Οπως μας είπε η Ρού­λα Ελευ­θε­ριά­δου, παι­δί πολι­τι­κών προ­σφύ­γων που έζη­σε στην Τασκέν­δη, σήμε­ρα μέλος του Γενι­κού Συμ­βου­λί­ου της ΠΕΑΕΑ — ΔΣΕ, εκεί ήταν όλα έτοι­μα: Αίθου­σες φρε­σκο­βαμ­μέ­νες, με κρε­βά­τια σου­μιέ (στην αρχή υπήρ­χαν και διώ­ρο­φα), σεντό­νια πολύ καθα­ρά, ομα­δι­κοί νιπτή­ρες, κομο­δί­να για τα ατο­μι­κά είδη, κρε­μά­στρες κ.λπ. Τον πρώ­το και­ρό οι πολι­τι­κοί πρό­σφυ­γες εγκα­τα­στά­θη­καν ομα­δι­κά σε θαλά­μους, χωρι­στά για άντρες και για γυναί­κες, πράγ­μα που, όπως ήταν φυσι­κό, έφερ­νε δυσκο­λί­ες για τα ζευγάρια.

Αυτή η προ­σω­ρι­νή λύση της μαζι­κής εγκα­τά­στα­σης υπα­γο­ρευό­ταν τόσο από το μέγε­θος του προ­σφυ­γι­κού πλη­θυ­σμού, όσο και από το γεγο­νός ότι οι πρό­σφυ­γες δεν γνώ­ρι­ζαν τίπο­τα για τις χώρες όπου εγκα­τα­στά­θη­καν και έτσι τον πρώ­το και­ρό δεν θα μπο­ρού­σαν να κινη­θούν μόνοι τους. Επι­πλέ­ον, η μαζι­κή εγκα­τά­στα­ση έκα­νε ευκο­λό­τε­ρη την οργα­νω­μέ­νη ζωή των μαχη­τών του ΔΣΕ — πολι­τι­κών προ­σφύ­γων που οργα­νω­νό­ταν σε μικρές πολι­τειού­λες. Δημιουρ­γή­θη­καν 14 πολιτείες.

Οι πολι­τεί­ες περι­λάμ­βα­ναν και άλλες εγκα­τα­στά­σεις. Υπήρ­χαν το κτί­ριο της τρα­πε­ζα­ρί­ας, της διοί­κη­σης, η αίθου­σα εκδη­λώ­σε­ων που μετα­τρε­πό­ταν και σε κινη­μα­το­γρά­φο, σχο­λεία, παι­δι­κοί σταθ­μοί. Οι πολι­τεί­ες ήταν κτι­σμέ­νες γύρω γύρω, ενώ στη μονα­δι­κή είσο­δο υπήρ­χε Σοβιε­τι­κός θυρω­ρός. Πέρα από τα καθα­ρώς λει­τουρ­γι­κά κτί­ρια, δημιουρ­γή­θη­καν μαγα­ζιά, αλλά και χώροι υγιει­νής και φροντίδας.

Οι πρώ­τες 40 μέρες ήταν περί­ο­δος συνε­χούς ιατρι­κής παρα­κο­λού­θη­σης, θερα­πεί­ας, δια­πί­στω­σης ικα­νό­τη­τας για εργα­σία και του είδους της εργα­σί­ας, καθο­ρι­σμού βαθ­μών ανα­πη­ρί­ας. Δόθη­κε σε όλους χρη­μα­τι­κό ποσό ύψους 500 ρου­βλιών για κάλυ­ψη μικρο­ε­ξό­δων, καθώς και είδη ένδυ­σης, όπως παλ­τά, κοστού­μια και άλλα ρού­χα μέχρι να αρχί­σει η παρα­γω­γι­κή δουλειά.

Στη δεκα­ε­τία του 1950 δημιουρ­γή­θη­καν νέες οικο­γέ­νειες και όσο περ­νού­σε ο χρό­νος χτί­ζο­νταν νέες κατοι­κί­ες και καλυ­τέ­ρευε και η ζωή των προ­σφύ­γων. Στην Τασκέν­δη, χτί­στη­καν πάνω από 100 πολυ­κα­τοι­κί­ες στις πολι­τεί­ες 2η, 3η, 4η, 5η, 6η, 7η, 9η και 10η. Στην ανέ­γερ­ση νέων κτι­ρί­ων και στην επι­σκευή παλιών, εκτός από τη συν­δρο­μή της κυβέρ­νη­σης (οικο­δο­μι­κά υλι­κά) υπήρ­ξε και η συν­δρο­μή των μαχη­τών του ΔΣΕ (εργα­τι­κά χέρια). Συγκε­κρι­μέ­να, δημιουρ­γή­θη­καν εθε­λο­ντι­κά συνερ­γεία στα οικο­δο­μι­κά έργα, αλλά και σε ειδι­κό­τη­τες, όπως τσα­γκα­ρά­δι­κο, ραφτά­δι­κο κ.λπ.

Αργό­τε­ρα, παρα­χω­ρή­θη­καν δια­με­ρί­σμα­τα σε πολυ­κα­τοι­κί­ες εργο­στα­σί­ων και άλλων επι­χει­ρή­σε­ων στους νέους μεγά­λους συνοι­κι­σμούς, με απο­τέ­λε­σμα στις αρχές της δεκα­ε­τί­ας του 1960 να έχει λυθεί ορι­στι­κά για τους πολι­τι­κούς πρό­σφυ­γες της Τασκέν­δης και του Τσιρ­τσίκ το πρό­βλη­μα της στέ­γα­σης. Ετσι, κάθε οικο­γέ­νεια είχε εξα­σφα­λι­σμέ­νο δια­μέ­ρι­σμα με δυο, τρία και τέσ­σε­ρα δωμά­τια, ανά­λο­γα με τα μέλη της, κου­ζί­να, μπά­νιο, τουα­λέ­τα, μπαλ­κό­νι. Τα δια­με­ρί­σμα­τα είχαν χορη­γη­θεί από το κρά­τος εφ’ όρου ζωής, όπως ακρι­βώς συνέ­βαι­νε με τους Σοβιε­τι­κούς πολίτες.

Η κατε­δά­φι­ση των πολι­τειών μπο­ρεί να κρί­θη­κε ανα­γκαία για να κατα­σκευα­στούν νέα κτί­ρια. Μαζί της όμως δεν μπο­ρεί και δεν πρέ­πει να χαθεί η ιστο­ρία τους, η ιστο­ρία αυτών που τις έχτι­σαν, για­τί είναι ένα μεγά­λο κομ­μά­τι της ίδιας της ζωής τους, όπως και των παι­διών τους. Η ανα­γκαιό­τη­τα δια­τή­ρη­σης και ανά­δει­ξης αυτής της ιστο­ρι­κής μνή­μης στους χώρους αυτών των πολι­τειών με ιστο­ρι­κά μνη­μεία έχει πολύ μεγά­λη σημα­σία για τους πολι­τι­κούς πρό­σφυ­γες, όσους είναι ακό­μη εν ζωή, κυρί­ως τους απο­γό­νους τους, πολ­λοί εκ τω οποί­ων γεν­νή­θη­καν, έζη­σαν την παι­δι­κή τους ηλι­κία, μεγά­λω­σαν και σπού­δα­σαν στην Τασκέν­δη. Είναι κομ­μά­τι και της δικής τους εκεί ζωής.

Ριζο­σπά­στης.

«Ναι, αλλά ο Στά­λιν…», του Νίκου Μόττα

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο