Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Ο Χρίστος Καλαβρούζος «ξαναζωντανεύει» τον Σωκράτη

Το αριστούργημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας «Η αληθινή απολογία του Σωκράτη», του Κώστα Βάρναλη, με την εμβληματική ερμηνεία του Χρίστου Καλαβρούζου, θα παρουσιαστεί για μία παράσταση στο 33ο Φεστιβάλ του Αρχαίου Θεάτρου Οινιαδών (κοντά στο χωριό Κατοχή της Αιτωλοακαρνανίας), το Σάββατο 10 Αυγούστου.

Η παράσταση της «Αληθινής απολογίας του Σωκράτη» έχει μακρά ιστορία και έχει δεχτεί τον έπαινο της κριτικής και τον ενθουσιασμό του κοινού όπου κι αν παίχτηκε. Πρόκειται για ένα ρεσιτάλ ερμηνείας που φέρει την υποκριτική σφραγίδα του Χρίστου Καλαβρούζου. Η σκηνοθεσία είναι του Χρίστου Σιοπαχά (με σκηνοθετική επιμέλεια του Χρίστου Καλαβρούζου), τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του αείμνηστου βραβευμένου σκηνογράφου Βασίλη Φωτόπουλου και η μουσική του Μιχάλη Χριστοδουλίδη. Για την ερμηνεία του αυτή, ο Χρίστος Καλαβρούζος έχει αποσπάσει στο παρελθόν διθυραμβικές κριτικές, καθώς αυτή αποτελεί σταθμό στη μακρά θεατρική του διαδρομή.

Ο βαρναλικός λόγος δε θα μπορούσε να βρει καλύτερο εκφραστή. Ένας σπουδαίος ηθοποιός και τη «στόφα» του λαϊκού καλλιτέχνη. Αυθεντικός και γνήσιος στην έκφραση, στο λόγο, στην κίνηση. Δούλεψε – μαθήτευσε δίπλα σε μεγάλους του ελληνικού θεάτρου (Κουν – Κατράκης) και έχει ερμηνεύσει ρόλους μεγάλους και δύσκολους που σημάδεψαν τη θεατρική του πορεία. Οπως ο μονόλογος του Μακρυγιάννη και ο μονόλογος του Ιερομόναχου στη «Γυναίκα της Ζάκυθος».

Γνήσια λαϊκός άνθρωπος, η ανθρωπιά που πηγάζει από τα μάτια του αφοπλίζει. Και από μια γενιά που όπως ο ίδιος μας είπε «είχε το Βάρναλη για μαξιλάρι». Στοιχεία απαραίτητα για να νιώσει ο θεατής το βαρναλικό λόγο και να δει τη δική του πραγματικότητα, «την ανάγκη για μια συλλογική «γροθιά» ενάντια σε όλα όσα μας αποξενώνουν και θρέφουν τον φόβο και την αποστασιοποίηση από όλα όσα μας ταλαιπωρούν. Μας μάγεψε με το θεατρικό τρόπο με τον οποίο στο τέλος απέδωσε τη λέξη «πατρίδα» και άφησε τα λόγια του ποιητή να κυλήσουν μέσα μας», όπως μου είπε φίλη που είδε την παράσταση.

Για τον Χρ. Καλαβρούζο η «Αληθινή απολογία του Σωκράτη» είναι «ένα συγκλονιστικό έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή, κόντρα στο καθεστώς της αδικίας, στη μασκαρεμένη δημοκρατία, στους μηχανισμούς των ‘’σοφιστάδων’’ της πολιτικής, της ηθικής και της τέχνης κάθε απόχρωσης, δηλαδή σ’ εκείνους που δεν αξίζει το κόπο να είσαι πρώτος ή τελευταίος ανάμεσα σε τελευταίους που θεωρούνε τον εαυτό τους πρώτο.

Έργο που μας διδάσκει και οδηγεί στη συλλογή, τον προβληματισμό για ζητήματα που έχουν σημασία στις μέρες της παρακμής, της εξαθλίωσης και της βαρβαρότητας της εποχής μας».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Χρ. Καλαβρούζος ανεβάζει την παράσταση. Ερμήνευσε το μονόλογο πρώτη φορά στα 1987 στο Εθνικό Θέατρο και απέσπασε διθυραμβικές κριτικές. Εκτοτε έχει δώσει πάνω από 200 παραστάσεις σε όλη τη χώρα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές τη δεκαετία του 1990 και μετά το 2000.

«Η πρώτη παρουσίαση στο Εθνικό Θέατρο μου προσέδωσε ένα δαιμόνιο μεράκι. Τώρα πλέον, ώριμος, με τραγική πείρα ζωής και τεχνικής, στέκομαι με ευλάβεια, ευθύνη, αγωνία και αγάπη για να αποδώσω και να συμβάλλω να αναγνωρισθεί η πολιτική, κοινωνική, ηθική πνευματική αισθητική που τόσο μας λείπει. Σε μια εποχή κατάπτωσης και σήψης ο βαρναλικός λόγος θα βοηθήσει την κοινωνία της αδράνειας και της διαιώνισης του ‘’το του κρείττονος συμφέρον’’ και θα την σπρώξει προς τα εμπρός».

Είναι μια παράσταση που αξίζει να τη δούμε. «Η ειρωνεία, η κοροϊδία, ο χλευασμός, ο σαρκασμός δένονται αρμονικά σ’ ένα παιχνίδι αντιθέσεων που γεννά το γέλιο και φθάνει στο πικρόγελο. Το απόσταγμα της τραγικής μορφής του Σωκράτη που φέρνει το στίγμα της γνώσης, της ιστορικής πείρας 3000 χρόνων» (Χρ. Καλαβρούζος).