Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

“Πίσω από τις Θημωνιές” – Το ανθρωποκεντρικό βλέμμα της Ασημίνας Προέδρου

Για την πολυβραβευμένη ταινία «Πίσω από τις θημωνιές» (6 βραβεία στο 63ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και 10 βραβεία Ίρις 2023 της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, μεταξύ των οποίων, βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας, σεναρίου, μοντάζ και καλύτερης ταινίας της χρονιάς), μίλησε η δημιουργός της ταινίας, Ασημίνα Προέδρου, στην εκπομπή «Αποτύπωμα» της Φωνής της Ελλάδας με τη Φούλη Ζαβιτσάνου (όπου μπορείτε να ακούσετε ολόκληρη τη συνέντευξη _audio)

Η ταινία, που έχει αγαπηθεί ιδιαίτερα από το ελληνικό κοινό (εξακολουθεί να προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες έξι μήνες μετά την πρεμιέρα της), διαδραματίζεται το 2015 στα σύνορα Ελλάδας και Β. Μακεδονίας στην λίμνη Δοϊράνη, σε μία περίοδο που πολλές ευρωπαϊκές χώρες είχαν κλείσει τα σύνορά τους με αποτέλεσμα των εγκλωβισμό πολλών προσφύγων στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας.

Ξεχωρίζει για την αφηγηματική μεστότητα, για την εμβάθυνση στους κεντρικούς χαρακτήρες που ερμηνεύουν μοναδικά η Λένα Ουζουνίδου, ο Στάθης Σταμουλακάτος η Ντίνα Μιχαηλίδου και η Ευγενία Λάβδα, αλλά και για την ουσιαστική ματιά πάνω στους ανθρώπους και τη μάχη τους με ένα διεφθαρμένο και κυνικό κοινωνικό περίγυρο.

Εξάλλου, όπως αναφέρει η δημιουργός στη συνέντευξη, η σχέση ατόμου – κοινωνίας και συγκεκριμένα το πως αναπαράγεται ένα σύστημα διαφθοράς και το πώς δρα καθοριστικά στις σχέσεις των ανθρώπων και στη ζωή τους είναι ο θεματικός πυρήνας της ταινίας. «Τοποθέτησα την ταινία στην επαρχία ακριβώς επειδή η επαρχία μου έδινε την δυνατότητα να μιλήσω καλύτερα για το θέμα αυτό», προσθέτει.

Συνειδητή πρόθεση της  Ασημίνας Προέδρου είναι να κάνει ανθρωποκεντρικό σινεμά, για αυτό και το βλέμμα της διεισδύει στα πρόσωπα της ταινίας και ακολουθεί με ειλικρίνεια τις επιθυμίες, τις αντιφάσεις, τις εσωτερικές αναζητήσεις και τις αγωνίες τους, χωρίς μανιχαϊστικές προσεγγίσεις και στερεότυπα και με βασικό οδηγό την ενσυναίσθηση. Ίσως για αυτό η ταινία “Πίσω από τις θημωνιές” καταφέρνει να μιλάει ταυτόχρονα στην ψυχή και στο μυαλό των θεατών κι αποτελεί μια δυνατή κινηματογραφική εμπειρία.

Επίσης συνειδητή, όπως τονίζει, ήταν η πρόθεση της «να υπάρχει ποίηση ενταγμένη στον ρεαλισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας». Πρόκειται για ένα ακόμα κερδισμένο στοίχημα καθώς η ρεαλιστική προσέγγιση ανθρώπων και καταστάσεων συνυφαίνεται με έντονα ποιητικές και συμβολικές εικόνες που αποτελούν και την πεμπτουσία αυτής της κινηματογραφικής δημιουργίας.

Δημιουργία, που εκτός από το εσωτερικό, διαγράφει μια σημαντική διεθνή πορεία: Έχει ήδη προβληθεί με επιτυχία στο 53ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ινδίας και στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Σίδνεϊ ενώ την Τετάρτη 12 Ιουλίου προβάλλεται στο διαγωνιστικό πρόγραμμα “Peripheral Visions Competition” στο πολύ σημαντικό Galway Film Fleadh της Ιρλανδίας.

«Για να κάνεις σινεμά στην Ελλάδα πρέπει να παλέψεις με θεούς και δαίμονες» δήλωσε η Ασημίνα Προέδρου κατά την τελετή απονομής των Βραβείων Ίρις 2023 και αναφέρθηκε στην υποχρηματοδότηση και στην υπερπροσπάθεια όλων των συντελεστών ώστε να παραχθεί αυτό το αποτέλεσμα.

Σίγουρα δεν είναι η πρώτη ή η μόνη που μιλά για τις ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες που βιώνουν οι κινηματογραφιστές σε αυτήν την χώρα. Επίσης σίγουρο είναι ότι στο θαυμασμό και στην αναγνώριση αυτών των υπερπροσπαθειών θα πρέπει να προστεθούν και οι κατάλληλες υποδομές και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να προάγουν με αξιοπρέπεια και σοβαρότητα την τέχνη τους.