Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

ΠΕΠΟΝΙ: Το χρυσό φρούτο του …χειμώνα

Γρά­φει η Τασ­σώ Γαΐλα

Ναι, όλοι γνω­ρί­ζου­με ότι το πεπόνΣικυός ο πέπων ή κοι­νά πέπων στα αρχαία Ελληνικά‑, είναι φρού­το του καλο­και­ριού κι ο μεγά­λος “αντα­γω­νι­στής” του καρ­που­ζιού — υδρο­πέ­πων στα αρχαία Ελληνικά‑, φρού­τα και τα δύο καλ­λιερ­γού­με­να παγκό­σμια από τα αρχαία χρό­νια ‚το δε πεπό­νι από την επο­χή του χαλκού !

Το καη­μέ­νο το καρ­πού­ζι κάπου τώρα το Σεπτέμ­βρη μας απο­χαι­ρε­τά αλλά το πεπό­νι ακά­θε­κτο συνε­χί­ζει να γεμί­ζει την αγο­ρά και θα παρα­μεί­νει στα ράφια και στους πάγκους των αγο­ρών για πολύ και­ρό ακό­μη με τις χει­μω­νιά­τι­κες ποι­κι­λί­ες του.

Γνω­στό­τε­ρη ποι­κι­λία του χει­μώ­να αυτή της Θρά­κης που αρχές Σεπτέμ­βρη ξεκι­νά η συγκο­μι­δή του κι έχει ‑η ποι­κι­λία Θρά­κης που μοιά­ζει αρκε­τά με αυτές της Ζακύν­θου και Κεφα­λο­νιάς -,την δική της ξεχω­ρι­στή ιστο­ρία εφό­σον τους σπό­ρους της έφε­ραν μαζί τους πρό­σφυ­γες Μικρα­σιά­τες και ξεκί­νη­σαν την καλ­λιέρ­γεια του στην νέα τους πατρί­δα-τόπο εγκατάστασης‑, τη Θράκη.

Παγκό­σμια οι ποι­κι­λί­ες του πεπο­νιού είναι πάρα πολ­λές το ίδιο ισχύ­ει και για τη χώρα μας με πιο γνω­στές ποι­κι­λί­ες εκτός της Θρά­κης που ήδη ανέ­φε­ρα, είναι η ποι­κι­λία Κασά­μπα η χει­μω­νιά­τι­κη Ζακύν­θου και Κεφα­λο­νιάς που επει­δή ωρι­μά­ζει πολύ αργά κάνει τώρα την εμφά­νι­ση της στην αγο­ρά , η ποι­κι­λία μπα­νά­να ίσως κι η πιο γνω­στή αλλά καθα­ρά καλο­και­ρι­νή , τα πασί­γνω­στα αργεί­τι­κα πεπό­νια κλπ.

Παχαίνει το πεπόνι;

Φρού­το πολύ γλυ­κό που όμως δεν παχαί­νει εφό­σον η ποσό­τη­τα 100 γραμ. περιέ­χει μόλις  33,7 θερ­μί­δες (Kcal) όπως μας ενη­με­ρώ­νει η iatronet.gr , η οποία παρα­θέ­τει και τα οφέ­λη από την κατα­νά­λω­ση πεπονιού.

Το πεπόνι…

1. Βελτιώνει την όραση

Περιέ­χει βιτα­μί­νη C, ζεα­ξαν­θί­νη και καρο­τε­νοει­δή (ειδι­κά το πεπό­νι Καντα­λού­πε). Αυτά έχουν αντιο­ξει­δω­τι­κή δρά­ση που προ­στα­τεύ­ει τα μάτια μας – και ειδι­κά τα καρο­τε­νοει­δή που συν­θέ­τουν την απα­ραί­τη­τη βιτα­μί­νη Α στον οργανισμό.

2. Ρυθμίζει τους ηλεκτρολύτες του οργανισμού

Το πεπό­νι είναι πολύ καλή πηγή ηλε­κτρο­λυ­τών όπως το κάλιο, και απο­τε­λεί­ται σε τερά­στιο ποσο­στό από νερό. Αυτό σημαί­νει πως είναι ιδιαί­τε­ρα δυνα­τός μας σύμ­μα­χος ως σνακ πριν ή μετά την προπόνηση.

3. Είναι κατάλληλο για διαβητικούς

Βρί­σκε­ται αρκε­τά χαμη­λά στον γλυ­και­μι­κό δεί­κτη, που σημαί­νει ότι η κατα­νά­λω­σή του δεν πρό­κει­ται να αυξή­σει (και μετά να ρίξει) από­το­μα τα επί­πε­δα σακ­χά­ρου στο αίμα, με απο­τέ­λε­σμα να είναι πολύ καλό φρού­το για ένα άτο­μο που πάσχει από δια­βή­τη. Το στο­μά­χι μας το χωνεύ­ει αργά, προ­σφέ­ρο­ντας στα­θε­ρή ενέρ­γεια για πολ­λή ώρα.

4. Προλαμβάνει και καταπολεμά την αφυδάτωση

Πάρα πολύ λογι­κό, αν σκε­φτού­με πως το πεπό­νι απο­τε­λεί­ται κατά 90% από νερό. Αυτό είναι που το κάνει τόσο τέλειο φρού­το για το καλο­καί­ρι, που η έντο­νη ζέστη κάνει την αφυ­δά­τω­ση να καρα­δο­κεί. Ιδα­νι­κό και για την παραλία.

5. Ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση

Το κάλιο, που ανα­φέ­ρα­με πιο πριν, χαλα­ρώ­νει τα αιμο­φό­ρα αγγεία, με απο­τέ­λε­σμα να ρίχνει την αρτη­ρια­κή πίε­ση. Αυτό το κάνει ιδα­νι­κό φρού­το για άτο­μα που υπο­φέ­ρουν από υπέρταση.

6. Βοηθά τον μεταβολισμό

Είναι αρκε­τά καλή πηγή φυτι­κών ινών, με απο­τέ­λε­σμα να έχει πολύ θετι­κή επί­δρα­ση στον μετα­βο­λι­σμό και στη δρά­ση του εντέ­ρου μας. Είναι πολύ καλή τρο­φή για άτο­μα που αντι­με­τω­πί­ζουν συχνά δυσκοιλιότητα.

7. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα

Πολ­λές από τις ουσί­ες του πεπο­νιού έχουν αντι­φλεγ­μο­νώ­δη δρά­ση και βοη­θούν το ανο­σο­ποι­η­τι­κό μας σύστη­μα να δρα καλύ­τε­ρα. Η βιτα­μί­νη Α, που ανα­φέ­ρα­με πιο πριν, είναι μία από αυτές τις ουσίες.

8. Προστατεύει το δέρμα και τα μαλλιά μας

Πολ­λές από τις βιτα­μί­νες και τα μέταλ­λα του πεπο­νιού δρουν και για να προ­στα­τεύ­σουν την επι­δερ­μί­δα και τα μαλ­λιά μας. Ιδα­νι­κά, πρέ­πει να λαμ­βά­νου­με αυτά τα συστα­τι­κά σε επαρ­κείς ποσό­τη­τες, καθώς τα μαλ­λιά μας είναι συνή­θως από τα τελευ­ταία σημεία που “θρέ­φο­νται”.

Πεπό­νι σε σχή­μα στρογ­γυ­λό ή ωοει­δές, φλού­δα παχιά ή λεπτή, χρώ­μα κίτρι­νο ή πρα­σι­νω­πό, επι­φά­νεια φλού­δας λεία ή με γραμ­μώ­σεις, γεύ­ση γλυ­κιά και αρω­μα­τι­κή, σάρ­κα στε­ρεή, χυμώ­δης, μαλα­κιά ή σκλη­ρή που στο κέντρο της σχη­μα­τί­ζει κενό και εκεί βρί­σκο­νται οι πολυά­ριθ­μοι σπό­ροι, όπως και να είναι μην διστά­σε­τε να το βάλε­τε στην δια­τρο­φή σας άλλω­στε στη χώρα μας ήταν πάντα δημο­φι­λές και γι αυτό ο λαός μας που πάντα συμπύ­κνω­νε τη σοφία του σε παροι­μί­ες δημιούρ­γη­σε αρκε­τές και στο πεπόνι.

“Η γριά στο μεσοχείμωνο πεθύμησε πεπόνι”, “Αλωνιάρη με τα’αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια”, “Κάνει το βαρύ πεπόνι” δηλαδή το παίζει σοβαρός και, “Όποιος έχει ‑κρατά μαχαίρι , τρώει πεπόνι”…(από τη σελίδα Ελληνικές παροιμίες).

Όποιος λοι­πόν, έχει μαχαί­ρι τρώ­ει και πεπό­νι κι όποιος δεν κρα­τά­ει δεν τρώ­ει. Εμείς …θα φάμε για­τί τώρα στις λαϊ­κές προ­λα­βαί­νου­με να αγο­ρά­σο­με τα 2 πεπό­νια 1 ευρώ –τα καλο­και­ρι­νά πεπό­νια που τελειώνουν‑, και να φτιά­ξε­τε οι φίλοι της μαγει­ρι­κής τις δυο συντα­γές που σας δίνω από το δια­δί­κτυο. Ένα smoothie και μία μους και οι δύο πανεύ­κο­λες με ελά­χι­στα έξο­δα και χρό­νο προετοιμασίας.

Smoothie  πεπο­νιού από το argiro.gr.

Υλι­κά

400 ml γάλα φράσκο.

4 μπά­λες  παγω­τό βανίλια.

3 φέτες πεπόνι.

2 κου­τα­λιές σού­πας μέλι.

150 γραμ για­ούρ­τι με χαμη­λά λιπαρά.

Εκτέ­λε­ση

Ρίχνου­με στο μπλέ­ντερ το φρέ­σκο γάλα, τις φέτες το πεπό­νι, το μέλι και το γιαούρτι.

Χτυ­πά­με καλά τα υλι­κά και προ­σθέ­του­με το παγωτό.

Χτυ­πά­με ακό­μη 1λ και το smoothie  πεπό­νι είναι έτοιμο.

Το σερ­βί­ρου­με με τριμ­μέ­νο πάγο.

Μους πεπό­νι από την λαο­γρα­φι­κή σελί­δα ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ News.

Υλι­κά

1/2 πεπό­νι

1 1/2 κ. σ. ζάχαρη

2 φακε­λά­κια ζελέ λεμόνι

1 φλ. τσα­γιού καυ­τό νερό

1 φλ. τσα­γιού για­ούρ­τι στραγγιστό

Εκτέ­λε­ση

Σε ένα μπολ αδειά­στε τη σκό­νη από το ζελέ λεμό­νι, προ­σθέ­στε την ζάχα­ρη και το καυ­τό νερό και ανα­κα­τέψ­τε καλά μέχρι να δια­λυ­θούν τα υλικά.

Αφή­στε στην άκρη να κρυώ­σει, όχι όμως να πήξει.

Τεμα­χί­στε το πεπό­νι, αφού το έχε­τε ξεφλου­δί­σει και καθα­ρί­σει από τα σπό­ρια, ρίξ­τε το σε ένα πολυ­μί­ξερ ή μπλέ­ντερ και χτυ­πή­στε μέχρι να απο­κτή­σει την υφή πουρέ.

Στο ζελέ που έχει κρυώ­σει προ­σθέ­στε το για­ούρ­τι και ανα­κα­τέψ­τε καλά με ένα σύρ­μα χει­ρός μέχρι να ομο­γε­νο­ποι­η­θεί το μείγμα.

Τοπο­θε­τή­στε τον που­ρέ πεπο­νιού σε ένα μπολ και προ­σθέ­στε το μείγ­μα του γιαουρτιού.

Ανα­κα­τέψ­τε καλά, τοπο­θε­τή­στε ομοιό­μορ­φα σε μπο­λά­κια και βάλ­τε στο ψυγείο για 2–3 ώρες.

Καλή επι­τυ­χία.

Καλή επι­τυ­χία και σε όσους θελή­σουν να καλ­λιερ­γή­σουν πεπο­νιές κι οδη­γί­ες θα βρουν ‑ανά­λο­γα με την ποι­κι­λία που θα προτιμήσουν‑, στο δια­δί­κτυο. Από την προ­σω­πι­κή μου εμπει­ρία των παι­δι­κών χρό­νων τα καλο­καί­ρια στη Χίο στο χωριό της θεί­ας μου και τον λαχα­νό­κη­πο της δύο οι ανα­μνή­σεις μου για το πεπό­νι. Είχα φυτέ­ψει παρι­στά­νο­ντας την αγρό­τισ­σα σπο­ρά­κια σε γλά­στρα, βγή­καν ωραία μεγά­λα πρά­σι­να φύλ­λα αλλά πεπό­νι  ούτε δείγ­μα ενώ αντι­θέ­τως είχαν “πιά­σει” πατά­τες σε γλά­στρα. Δύσκο­λη η αγρο­τι­κή ενα­σχό­λη­ση αλλά θυμά­μαι και σας μετα­φέ­ρω την δεύ­τε­ρη ανά­μνη­ση – μάθη­μα από τη θεία στη Χίο.

Πως δια­λέ­γου­με ένα πεπό­νι από τον λαχα­νό­κη­πο μας ή την αγορά;

Πιά­νεις το στρογ­γυ­λό πεπο­νά­κι εκεί που είναι το κοτσά­νι του αν θέλεις να το κόψεις από την πεπο­νιά ή να το αγο­ρά­σεις. Εάν λοι­πόν, γύρω από το κοτσά­νι είναι η περιο­χή μαλα­κή αυτό σημαί­νει ότι το πεπό­νι στο εσω­τε­ρι­κό του είναι ζαχα­ρώ­δες και λαχτα­ρι­στό, έτοι­μο. Α…α, το πρώ­το που βλέ­πα­με στο λαχα­νό­κη­πο και τώρα στους πάγκους είναι το χρώ­μα που δεν πρέ­πει να είναι χρυ­σό έντο­νο αλλά θαμπό, όσο πιο θαμπό το χρυ­σό και το πρά­σι­νο ‑αν έχει η ποι­κι­λία και πρά­σι­νο χρώμα‑,τόσο πιο ώρι­μο είναι το πεπόνι.

Αν δεν τα θυμά­στε όλα αυτά απλά δώστε στο καη­μέ­νο το πεπο­νά­κι ένα χαστου­κά­κι-ελα­φρύ‑, κι αν αυτό είναι ώρι­μο θα ακού­σε­τε έναν ελα­φρύ ήχο. Υπο­θέ­τω όχι δια­μαρ­τυ­ρί­ας για το χαστούκι.

Από τη Χίο πάμε Κρή­τη και Πελο­πόν­νη­σο όπου κι οι μεγα­λύ­τε­ρες καλ­λιέρ­γειες πεπο­νιού ενώ συνο­λι­κά η χώρα μας παρά­γει 20.000 τόνους πεπό­νια , την δε μεγα­λύ­τε­ρη παρα­γω­γή πεπο­νιών στον κόσμο έχει η Κίνα κι ακο­λου­θούν η Ισπα­νία, η Τουρ­κία, το Ισρα­ήλ  και οι ΗΠΑ. (Wikipedia)

Από τις ΗΠΑ και την σελί­δα World Pictures  κι η χαρα­κτη­ρι­στι­κή ασπρό­μαυ­ρη φωτο­γρα­φία με λεζά­ντα: “Καλο­και­ρι­νό πεπό­νι στο σπί­τι ενός εργο­στα­σί­ου στην κομη­τεία Person  στην Βόρεια Καρο­λί­να, Ιού­λιος 1939″ (Φαντά­ζο­μαι θα είναι παι­διά φτω­χών εργα­τών για­τί είναι πολύ μικρά τα ίδια για εργάτες).

Μία χώρα με μεγά­λο παρελ­θόν στον αγρο­τι­κό τομέα είναι το Ουζ­μπε­κι­στάν που ισχυ­ρί­ζε­ται με υπε­ρη­φά­νεια ότι παρά­γει τα καλύ­τε­ρα πεπό­νια στον κόσμο εξ αρχαιο­τά­των χρό­νων. Πιθα­νόν, αλλά αυτό θα το δια­πι­στώ­σου­με μόνο όταν τα δοκι­μά­σου­με. Πρό­σφα­τα η ρωσι­κή σελί­δα Kak eto Bilo  δημο­σί­ευ­σε φωτο­γρα­φί­ες από το Ουζ­μπε­κι­στάν ΕΣΣΔ του ’70 σχε­τι­κά με τα πεπό­νια τους.

Σύμ­φω­να με τους Ουζ­μπέ­κους τα μυρω­δά­τα πεπό­νια τους ήταν τα δια­ση­μό­τε­ρα στον κόσμο και μάλι­στα στην αρχαιό­τη­τα τα πεπό­νια από τη Σαμαρ­κάν­δη (αρχαία πόλη του Ουζ­μπε­κι­στάν) μετα­φέ­ρο­νταν στη Βαγδά­τη στο τρα­πέ­ζι των κυβερ­νώ­ντων σε ειδι­κά κου­τιά μολύ­βδου (καλύμ­μα­τα) καλυμ­μέ­να με πάγο και άχυ­ρο για τη συντή­ρη­σή τους. Εκεί­νη την επο­χή, ένα καλό πεπό­νι Samarkand κόστι­σε λίγο περισ­σό­τε­ρο από έναν όμορ­φο σκλάβο!!!

Δεν γνω­ρί­ζω πόσο κοστί­ζει τώρα ένα πεπό­νι Ουζ­μπέ­κι­κο, τα Ελλη­νι­κά είτε του λαχα­νό­κη­που μας είτε αγο­ρα­στά είναι προ­σι­τά, ωφέ­λι­μα στον οργα­νι­σμό μας κι όπως μας δια­βε­βαιώ­νουν οι ειδι­κοί κατάλ­λη­λα για δίαιτα.

Πεπόνι, το Χρυσό φρούτο
του καλοκαιριού αλλά και …του χειμώνα.

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο