• [Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί/με μάτι αριστερό το βλέπω./Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί,/οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι (Κ. Βάρναλης)]
Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Σάντα Κλάρα, το τελευταίο εμπόδιο πριν την τελική νίκη της Κουβανέζικης Επανάστασης

Γράφει ο Πάνος Αλεπλιώτης //

Μελετώντας την ιστορία της Επαναστατικής δράσης και του αντάρτικου της Κούβας 1956-58 βγαίνουν συμπεράσματα για τους νόμους και τις τακτικές ενός επαναστατικού Στρατού.

santa clara3Ξεχωρίζει η μάχη της Σάντα Κλάρα που δείχνει την υπεροχή των ανταρτών και στην μάχη σε ανοιχτό πεδίο και μέσα σε οικιστικό περιβάλλον. Δείχνει ακόμη και την υπεροχή ηθικού των επαναστατών σε αντίθεση με τους απλούς στρατιώτες του Μπατίστα που δεν ήθελαν πια να πολεμήσουν αλλά να συνεργαστούν με τους επαναστάτες. Στην μάχη αυτή αναδεικνύονται και οι στρατιωτικές ικανότητες του Τσε αλλά και η αποφασιστικότητα, η πίστη, η αυτοθυσία των Επαναστατών για την νίκη.

santa clara

Στο τέλος του 1958 , ο Φιντέλ Κάστρο διέταξε όλες τις δυνάμεις του Επαναστατικού Στρατού να κατέβουν από τα βουνά, να μην αρκεστούν στον ανταρτοπόλεμο αλλά να επιτεθούν κατά μέτωπο στις δυνάμεις του Μπατίστα. Παράλληλα, παρά τα μέτρα του Μπατίστα, είχε ενταθεί η αντίσταση και μέσα στις πόλεις. Η ώρα της τελικής επίθεσης είχε φτάσει. Ενώ ο Κάστρο οδήγησε ο ίδιος μια δύναμη εναντίον της Guisa, Masó και άλλες πόλεις ανατολικά του νησιού, ο δεύτερος μεγάλος στόχος του ήταν να καταλάβει την πόλη της Σάντα Κλάρα ,την πρωτεύουσα της επαρχίας Las Villas και την τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Κούβας.

Η Σάντα Κλάρα ήταν το τελευταίο εμπόδιο για τους αντάρτες, το τελευταίο προπύργιο του δικτάτορα Μπατίστα πριν επιτεθούν στην Αβάνα. Γιαυτό ήταν ιδιαίτερα εξοπλισμένη με γύρω στους 5000 στρατιώτες, 10 τανκς και είχε και την υποστήριξη ενός βομβαρδιστικού αεροπλάνου Β26 και ενός τεθωρακισμένου τρένου. Τρεις μονάδες ανταρτών στάλθηκαν στην επαρχία Las Villas, με αρχηγούς τον Ernest “Che” Guevara, τον Camilio Cienfuegos και τον Jaime Vega. Η μονάδα του Βέγκας

έπεσε σε μια ενέδρα και καταστράφηκε εντελώς, ενώ η δύναμη του Cienfuego επιτέθηκε σε μια τοπική στρατιωτική φρουρά στο χωριό Jaguajay που παραδόθηκε μετά από αρκετές μέρες μάχης.

santa clara1

Η μονάδα του Guevara κατέλαβε θέσεις γύρω από τη Σάντα Κλάρα. Μαζί του ήταν και άλλες υποομάδες με αρχηγούς τους Morgan, Rolando Cubela και Antonio Núñez Jiménez που έσπευσαν στην Σάντα Κλάρα.

Διοικητής του Στρατού του Μπατίστα στην Σάντα Κλάρα ήταν ο συνταγματάρχης Joaquín Castillas Lumpuy γνωστός από την εν ψυχρώ δολοφονία του συνδικαλιστή και βουλευτή του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος Menéndez για την οποία καταδικάστηκε αλλά σχεδόν αμέσως αποφυλακίστηκε.

Στις 28 Δεκεμβρίου 1958, η ομάδα του Guevara χτύπησε την φρουρά την παραλιακή πόλη Caibarién στο δρόμο για την Σάντα Κλάρα που καταλήφθηκε μετά από μια μέρα. Στην πορεία προς την Σάντα Κλάρα συναντήθηκαν με πολλούς εξεγερμένους αγρότες που τους έδιναν δύναμη να προχωρήσουν.

Κάποιοι εντάχθηκαν στην δύναμη των ανταρτών και το γεγονός ότι το Caibarien καταλήφθηκε σε μια μέρα ενίσχυσε την αίσθηση ότι η νίκη τους δεν ήταν πολύ μακριά. Οι κυβερνητικές δυνάμεις που φυλάσσουν την στρατιωτική φρουρά στο επόμενο χωριό Camajuaní άφησαν τα πόστα τους χωρίς αντίσταση, και η μονάδα του Guevara συνέχισε για τη Σάντα Κλάρα. Τη νύχτα έφτασαν στο Πανεπιστήμιο στα περίχωρα της πόλης.

Εκεί, ο Guevara, ο οποίος είχε το χέρι του στηριγμένο από το λαιμό με επίδεσμο αφού έπεσε από έναν τοίχο στη μάχη στο Caibarién, αποφάσισε να διαιρέσει τη δύναμή του, η οποία ήταν περίπου 300 άνδρες, στα δύο.

Η μια ομάδα μπήκε στην μάχη με τον στρατό του συνταγματάρχη Joaquín Castillas Lumpuy.

santa clara2

Ο Μπατίστα είχε στείλει ένα τεθωρακισμένο τρένο για να προμηθεύσει τα στρατεύματα με πυρομαχικά, όπλα και άλλο εξοπλισμό. Αυτή η αμαξοστοιχία είχε σταθμεύσει στους πρόποδες του λόφου Capiro, βορειοανατολικά της πόλης, όπου δημιουργήθηκε ένα νέο φυλάκιο.

Ο Γκεβάρα έστειλε εκεί το άλλο τμήμα « την δύναμη αυτοκτονίας », μια δύναμη με επικεφαλής τον 23χρονο, Roberto Rodríguez Fernández, γνωστό ως «el Vaquerito», για να πάρει το λόφο με τη χρήση χειροβομβίδων. Οι κυβερνητικοί υπερασπιστές του λόφου υποχώρησαν μετά την επίθεση, ενώ το τρένο, το οποίο είχε στρατιώτες και αξιωματικούς, έβαλε πορεία για το κέντρο της πόλης. Στην μάχη που προηγήθηκε σκοτώθηκε ο Rodríguez Fernández.

Στη Σάντα Κλάρα, οι μάχες είχαν αρχίσει μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των ανταρτών σε κάθε γειτονιά. Οι κάτοικοι της Σάντα Κλάρα βοήθησαν τους αντάρτες παρέχοντάς τους κοκτέιλ μολότοφ . Δύο από τις φρουρές, οι στρατώνες του συντάγματος Leoncio Vidal και οι στρατώνες του 31ου Συντάγματος των Φρουρών, πολιορκήθηκαν από τις δυνάμεις των ανταρτών, παρά την υποστήριξη του στρατού μέσω του αεροπλάνου, ελεύθερων σκοπευτών και τανκς.

santa clara 4

Ο Γκεβάρα θεώρησε σαν προτεραιότητα την εξουδετέρωση του τρένου, βρήκε τρακτέρ και μιά μπουλντόζα από την Αγροτική Σχολή του Πανεπιστημίου και ξήλωσε τις σιδηροδρομικές ράγες. Το τρένο, εκτράπηκε από τις γραμμές και ακινητοποιήθηκε. Αμέσως έριξαν μολότοφ οι αντάρτες και όπως γράφει ο ίδιος ο Τσε “το τρένο μετατράπηκε σε φούρνο στρατιωτών”. Οι αξιωματικοί ζήτησαν εκεχειρία. Οι στρατιώτες που ακολουθούσαν το τρένο υποχωρώντας από τον λόφο Capiro, των οποίων τα ηθικό ήταν πολύ χαμηλό, παραδόθηκαν στους αντάρτες δηλώνοντας πως κουράστηκαν να αγωνίζονται εναντίον του λαού τους. Λίγο αργότερα, η αμαξοστοιχία καταλήφθηκε από τους αντάρτες και οι 350 άντρες που ήταν μέσα παραδόθηκαν. Το τρένο είχε μεγάλο αριθμό οπλισμού που έπεσε στα χέρια των ανταρτών και χρησιμοποιήθηκε στις μάχες μέσα στην πόλη.

Αυτή η νίκη μεταδόθηκε στις υπόλοιπες κυβερνητικές φρουρές που άρχισαν να παραδίδονται μια μετά την άλλη. Αργά το απόγευμα δήλωνε ο Τσε στο Ραδιόφωνο των ανταρτών πως η Σάντα Κλάρα έπεσε. Οι 2.900 αιχμάλωτοι στρατιώτες αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο διοικητής της φρουράς της Σάντα Κλάρα και ο διοικητής της αστυνομίας της πόλης εκτελέστηκαν σαν υπεύθυνοι για σοβαρά εγκλήματα κατά του λαού. Το τελευταίο προπύργιο του Μπατίστα έπεσε. Ο δρόμος για την Αβάνα ήταν πια ανοιχτός. 12 ώρες μετά ο Μπατίστα έφευγε από την Κούβα και οι επαναστάτες έμπαιναν νικητές στην Αβάνα.

________________________________________________________________________________________________

Πάνος Αλεπλιώτης Δημοτικός σύμβουλος Πυλαίας Θεσσαλονίκης 87/90 και 99/2002. Αντιδήμαρχος Πυλαίας από το 1987 έως και το 1990 και από το 1999 έως και το 2000. Εργάστηκε σαν γεωλόγος, περιβαλλοντολόγος και χωροτάκτης στην Ελλάδα και στην Σουηδία