Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

ΣΑΝΤΟΡ ΦΕΚΕΤΕ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΣΑΝΤΟΡ ΦΕΚΕΤΕ

Η ΜΕΓΑΛΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2020, σχ. 0,24 Χ 0,17 εκατ., σσ. 216

Του Θανάσης Ν. Καραγιάννης //

Συγγραφέας του παρόντος νεοεκδοθέντος βιβλίου είναι ο Ούγγρος Σάντορ Φέκετε (1927-2001)

Το παρουσιαζόμενο ιστορικό βιβλίο είναι επιστημονικά εκλαϊκευμένο, ευκολοδιάβαστο, εικονογραφημένο, με αποτέλεσμα να διαβάζεται με μεγάλη ευχαρίστηση από κάθε αναγνώστη (έφηβο, φοιτητή ή ενήλικα) που θα το πάρει στα χέρια του.

Με συνοπτικό τρόπο και θαυμάσια μεθοδολογία, παρουσιάζονται όλα τα σημαντικά γεγονότα της αστικής Γαλλικής Επανάστασης, η οποία γκρέμισε τη Φεουδαρχία στην Ευρώπη, άνοιξε «παράθυρα» και στην αστική τάξη άλλων χωρών, οι πρωταγωνιστές της, οι πολεμικές συγκρούσεις στο Παρίσι και στη γαλλική επαρχία, οι αντεπαναστατικές κινήσεις των ευγενών και του βασιλέα και οι επιχειρήσεις τους, τα πολλά εναλλασσόμενα επεισόδια, οι εξεγέρσεις, οι μάχες, οι δολοφονίες, οι ναπολεόντιοι πόλεμοι και το τέλος του Βοναπάρτη, που συντελέστηκαν στους επαναστατικούς χρόνους 1789-1815. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν να επικρατήσει και να εδραιωθεί στην εξουσία μια νέα ταξική κυβέρνηση, πλέον, να επικρατήσει η εξουσία της αστικής τάξης σε βάρος και πάλι του φτωχού και εκμεταλλευόμενου λαού, αλλά και της φτωχής αγροτιάς. Η θέση όλου του λαού βελτιώθηκε όσον αφορά κάποια ζητήματα (κοινωνικά, ατομικών δικαιωμάτων, νομικά), αλλά μέχρις εκεί. Τελικά, η δικτατορία της ανερχόμενης αστικής τάξης εδραιώθηκε.

feketeΤο βιβλίο κοσμούν σχεδόν 200 εξαίρετοι πίνακες ζωγραφικής (ελαιογραφίες) και γκραβούρες μεγάλης αισθητικής και ιστορικής αξίας, προσωπογραφίες, γελοιογραφίες, χάρτες, εικόνες με αναπαραστάσεις σε νομίσματα, με υπογραφές, με αγάλματα, με σφραγίδες, με ιστορικά μνημεία, με ψηφοφορίες, με σημαίες, με εφημερίδες, με τραπουλόχαρτα, με ημερολόγια, με αποφάσεις θανατικών εκτελέσεων, με εξώφυλλα βιβλίων, βιοτεχνικά εργαστήρια, διακηρύξεις και κώδικες, λαϊκά καλλιτεχνικά έργα, όπου απεικονίζονται κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της Επανάστασης, σημαντικά κτήρια που έπαιξαν ρόλο στην εποχή αυτή, μουσικές παρτιτούρες, ακόμη και φωτογραφίες κ.ο.κ. Ένα αισθητικό πανόραμα, το οποίο είναι ικανό να μορφώσει περαιτέρω τον αναγνώστη, να τους δώσει πρόσθετες πληροφορίες («μια εικόνα, χίλιες λέξεις»), να τον διαπαιδαγωγήσει αισθητικά, να τον κάνει να κατανοήσει καλύτερα τα κείμενα και να συνειδητοποιήσει τη σημασία των γεγονότων.

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι απλή, η αφηγηματική του δεινότητα είναι εμφανής, η μεθοδικότητά του δε στη σκιαγράφηση των πρωταγωνιστών/προσωπικοτήτων που απ’ όλες τις κοινωνικές ομάδες, παρατάξεις και τάξεις (η φεουδαρχική Αυλή, ο κλήρος, οι ευγενείς/αριστοκράτες, η μπουρζουαζία –αστοί, βιομήχανοι, έμποροι–, οι εργάτες και οι αγρότες, διανοούμενοι και καλλιτέχνες) είναι υποδειγματική, καθώς και η τέχνη του να παρουσιάσει, με συνοπτικό τρόπο και με στόχευση στα πιο σπουδαία γεγονότα, μια τόσο μεγάλη σε σημασία και χρονική διάρκεια ιστορική εποχή.

Ο αναγνώστης μαθαίνει για τις μεγαλύτερες μορφές και για τους βασικούς πρωταγωνιστές της Γαλλικής Επανάστασης: Νεκέρ, Ρολάν, Μαρά, Φουκιέ-Τενβίλ, Φίλιππο Εγκαλιτέ, Αμπέ Σεγιές, Μιραμπό, Καρνό, Λουδοβίκο ΙΣΤ΄, Μπρισσό, Ταλλεϋράν, Μαρία Αντουανέτα, Μπαρρά, Εμπέρ, Λαφαγιέτ, Ροβεσπιέρο, Φουσέ, Δαντόν, Ντεμουλέν, Μπαμπέφ, Ανριό, Σαιν-Ζυστ, Ναπολέοντα, τους Ιακωβίνους.

Μεταξύ άλλων, επιλογικά ο συγγραφέας αναφέρει ότι η κυριαρχία τελικά της αστικής τάξης: «δημιούργησε νέα πλαίσια για την οικονομική ανάπτυξη, η οποία, από την πλευρά της, έκανε πάλι επίκαιρες τις ιδέες που υπερβαίνουν τα στενά όρια των συμφερόντων της αστικής τάξης. Έτσι προχωράει η Ιστορία. Υπόσχεται πολλά, αλλά δε τα δίνει όλα με τη μία. Οι άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να δημιουργούν όμορφες ιδέες για να πραγματοποιούν στη συνέχεια μόνο τόσα από τα όνειρά τους όσα τους επιτρέπουν οι δοσμένες συνθήκες.

Η συμβολή της Μεγάλης Γαλλικής Επανάστασης στη γενική πρόοδο, όμως, δε συνίσταται μόνο στο ότι θεμελίωσε την κυριαρχίας μιας νέας τάξης, γεννώντας μάλιστα και ιδέες που υπερβαίνουν τον αστικό κόσμο. Ήταν ταυτόχρονα και ένα μεγάλο σχολείο της Ιστορίας. Οι τροπές της, που προέκυψαν με μια αδυσώπητη λογική, οι απαράμιλλου ηθικού σθένους και πνευματικής δύναμης ήρωές της μπήκαν στη συνείδηση της ανθρωπότητας, εμπλουτίζοντας με δραματικά μεγαλειώδη πρότυπα την πολιτική πράξη της ανθρωπότητας.»

Το βιβλίο απαρτίζεται από τα παρακάτω 26, μικρότερα ή μεγαλύτερα, κεφάλαια: «Οι φιέστες του παλαιού καθεστώτος», «Όρκος στο Σφαιριστήριο», «Η κατάληψη της Βαστίλης», «Η νύχτα της 4ης Αυγούστου», «Η πορεία των γυναικών», «Οι γιορτές της Επανάστασης», «Ο βασιλιάς δραπετεύει», «Μακελειό στο Πεδίο του Άρεως», «Πόλεμος ή Ειρήνη;», «Το κόκκινο σκουφί του “Κυρίου Βέτο”», «Η 10η Αυγούστου», «Οι εκτελέσεις του Σεπτέμβρη», «Βαλμύ», «Τα κόμματα της Συμβατικής», «Η δίκη του Λουδοβίκου Καπέτη», «Από νίκη σε ήττα», «Η πτώση των Γιρονδίνων», «Ο θάνατος του Μαρά», «Ο δάσκαλος και ο μαθητής του», «Λευκή τρομοκρατία-Επαναστατική τρομοκρατία», «“Κάνε το καθήκον σου!”», «Υπερβάλλων ζήλος και ενδοτικότητα», «Θερμιδώρ», «Η ήττα των Αβράκωτων», «Το Διευθυντήριο και ο στρατηγός», «Ο θρίαμβος των ηττημένων».

Στο τέλος του βιβλίου δημοσιεύεται ένα «Χρονολόγιο», πολύ κατατοπιστικό και χρήσιμο για τον αναγνώστη.

Η θεματική και η συγκεκριμένη ποιοτική συγγραφική επιλογή της Σύγχρονης Εποχής ήταν για μία ακόμη φορά πετυχημένη. Η έκδοση είναι θαυμάσια και πολυτελής (ιλουστρασιόν χαρτί με έγχρωμες εικόνες).

Αξίζει να μπει σε κάθε σχολική και προσωπική βιβλιοθήκη και κυρίως να μελετηθεί από εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές και από κάθε φιλομαθή αναγνώστη.

Σχετικά με τη Γαλλική Επανάσταση ο ενδιαφερόμενος θα βρει αρκετά βιβλία σε βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία, καθώς και στο διαδίκτυο.

Η Δρ. Άννεκε Ιωαννάτου έχει δημοσιεύσει στο «Ατέχνως» ένα θαυμάσιο κατατοπιστικό κείμενο σχετικά με τη Γαλλική Επανάσταση: «Γαλλική Επανάσταση, η ιστορική σημασία της κάτω από το πρίσμα τεσσάρων βιβλίων» (κοίτα: 2016, σε δύο συνέχειες), όπου παρουσιάζει τα εξής τέσσερα βιβλία της Σύγχρονης Εποχής:

-Μαρά-Σεν-Ζιστ-Ροβεσπιέρος, Κείμενα. Επιλογή-Μετάφραση-Προλογικά του Μάριου Βερέττα (1989)

-Ρουσό-Μαρά-Ροβεσπιέρος, Μορφές της Γαλλικής Επανάστασης, του Άλφρεντ Μάνφρεντ μεταφρασμένο από τη Μαίρη Καββαδία από τη γαλλική έκδοση του βιβλίου του σοβιετικού ιστορικού των εκδόσεων «Πρόγκρες» (1969).Κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 1989

-1789. Η μεγάλη επανάσταση των Γάλλων των Βάλτερ Μαρκόφ και Άλμπερ Σόμπουλ. Η μετάφραση έγινε από τη γερμανική έκδοση και είναι της Καίτης Μάρακα (1990)

-Άλμπερ Σόμπουλ, Πραγματεία περί της καταγωγής και των θεμελίων της ανισότητας ανάμεσα στους ανθρώπους. Μετάφραση: Μέλπω Αλεξίου-Καναγκίνη (1992)

Η Γαλλική Επανάσταση, όπως και όλες οι Επαναστάσεις αστικές και προλεταριακές πρέπει να παραμένουν ιστορικά ζωντανές, αφού διαχρονικά διδάσκουν, μας εμπνέουν και μας οδηγούν και προς τη δική μας προλεταριακή σοσιαλιστική επανάσταση. Με μελέτη και δράση, άλλωστε οι Επαναστάσεις γίνονται πραγματικότητα, αφού είναι η απόρροια μιας αναγκαιότητας και ασφαλώς αποτελούν νομοτέλεια. Τα σωστά και ταξικά συμπεράσματα της Γαλλικής Επανάστασης και κάθε άλλης, θα γύρουν τη ζυγαριά της απόφασής μας με ποιον θα πάμε και ποιον θ’ αφήσουμε. Θα πάρουμε σαν άτομα και σα συνδικαλιστικό και πολιτικό κίνημα καθοριστικές αποφάσεις για το μέλλον μας, και ασφαλώς για την ένταξή μας στον οργανωμένο μαζικό αγώνα με τα ταξικά συνδικάτα και με το κόμμα της εργατικής τάξης, για την τελική νίκη.