Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ: Ποιος είναι ο ισχυρός άνδρας της Λιβύης

Στην Αθήνα βρίσκεται από χθες ο Στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ για συνομιλίες με την ελληνική κυβέρνηση, μόλις δύο εικοσιτετράωρα πριν την διεθνή Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη.

Ποιος είναι όμως ο ισχυρός άντρας της Λιβύης, ηγέτης του επονομαζόμενου Εθνικού Λιβυκού Στρατού, που έχει γίνει το κεντρικό πρόσωπο στις πρόσφατες εξελίξεις;

Ο 76χρονος Χαφτάρ μπορεί να εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια στο προσκήνιο της διεθνούς πολιτικής σκηνής εξαιτίας της εμπλοκής του στην κρίση της Λιβύης, ωστόσο έχει πλούσιο παρελθόν στην στρατιωτική και πολιτική ζωή της χώρας του.

Από το πλευρό του Καντάφι στην… αγκαλιά της CIA

Ο Χαλίφα Μπελκασίμ Χαφτάρ, όπως είναι το πλήρες όνομα του, γεννήθηκε στην Αϊδαμπίγια της Λιβύης το 1943. Σπούδασε στην Στρατιωτική Πανεπιστημιακή Ακαδημία της Βεγγάζης και  υπηρέτησε στον στρατό υπό τον Μουαμάρ Καντάφι παίρνοντας ενεργά μέρος στο πραξικόπημα των «Ελεύθερων αξιωματικών» κατά της μοναρχίας των Αλσανούσι το 1969.

Συμμετείχε στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ κατά του Ισραήλ το 1973, όντας αξιωματικός του λιβυκού στρατού. Το 1987, κατά τη διάρκεια του πολέμου ενάντια στο Τσαντ, πιάστηκε αιχμάλωτος μαζί με ακόμη 600 άνδρες του. Τότε είναι που αρχίζει και γίνεται φανερή η ρήξη του με τον Καντάφι. Ο Λίβυος ηγέτης αποκήρυξε τον Χαφτάρ και τους υπόλοιπους αιχμαλώτους πολέμου, αποφεύγοντας να κάνει ουσιαστικές κινήσεις για την απελευθέρωση τους. Δεν είναι ιστορικά ξεκαθαρισμένο γιατί ο Καντάφι στράφηκε κατά του Χαφτάρ τη δεδομένη χρονική στιγμή, ωστόσο αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο πρώτος φοβούνταν πιθανή ηρωοποίηση του Χαφτάρ κατά την επιστροφή του στη Λιβύη, κάτι που ενδεχομένως να αποτελούσε απειλή για την θέση της εξουσίας.

Σε κάθε περίπτωση, το 1987 είναι χρονιά-ορόσημο για την οριστική ρήξη Καντάφι-Χαφτάρ και την ενεργό συνεργασία του δεύτερου με τις ΗΠΑ. Αποφυλακίστηκε το 1990, έπειτα από παρέμβαση της Ουάσινγκτον και μετέβη στις ΗΠΑ όπου έμεινε δύο δεκαετίες.

Όπως είναι γνωστό ο Χαφτάρ έζησε αρκετά χρόνια στο Λάνγκλεϊ της Βιρτζίνια, την πόλη που στεγάζει τα κεντρικά γραφεία της CIA. Το 1996 πήρε μέρος σε μια αποτυχημένη απόπειρα ανατροπής του Καντάφι στη Λιβύη και ξαναεπέστρεψε στις ΗΠΑ. Διατήρησε ισχυρούς δεσμούς με την αντιπολίτευση της Λιβύης ενώ έλαβε την αμερικάνικη υπηκοότητα.

Ο Χάφταρ γύρισε στη Λιβύη το 2011, προκειμένου να συμμετάσχει στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που υποστηρίχθηκε από ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και που οδήγησε στο τέλος την 42ετή κυριαρχία του Μουαμάρ Καντάφι. Την επόμενη μέρα της πτώσης του καθεστώτος Καντάφι, με την χώρα να βρίσκεται στο έλεος των τζιχαντιστών, ο Χάφταρ δεν κατάφερε να έχει κάποιο ουσιαστικό ηγετικό ρόλο στις εξελίξεις.

Στο δρόμο για την εξουσία…

Γύρισε στις ΗΠΑ και επανεμφανίστηκε στη Λιβύη το 2014 όταν αντιτάχθηκε στην αποτυχία του επονομαζόμενου τότε Γενικού Εθνικού Κογκρέσου (GNC) να προφυλαχθεί από την άνοδο των αντάρτικων ομάδων. Ήρθε σε ρήξη με την τότε κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αλί Ζεϊντάν και αποφάσισε να ξεκινήσει τη δική του προσπάθεια για την κατάληψη της εξουσίας.

Ο Χαφτάρ εμφανίστηκε ως διώκτης των τζιχαντιστών και ξεκίνησε με την παραστρατιωτική του δύναμη, τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό, εκστρατεία κατά των ισλαμιστικών πολιτοφυλακών.

macron haftar

Ο Χάφταρ με τον Πρόεδρο Μακρόν στο Παρίσι το 2017.

Η Βεγγάζη έγινε το προπύργιο του και ξεκίνησε την προέλαση για την κατάκτηση της χώρας, ισχυροποιώντας σε κάθε νίκη την κυριαρχία του, απέναντι στις εκάστοτε κυβερνήσεις των τελευταίων ετών. Στις αρχές του 2019 ο στρατός του Χαφτάρ έθεσε υπό έλεγχο την περιοχή με τα κοιτάσματα πετρελαίου – ονομάτι «Πετρελαϊκή Ημισέληνος» – στην βορειοανατολική Λιβύη, ενώ ο στρατάχρης κατέλαβε την Ντέρνα, προπύργιο των ακραίων ισλαμιστών.

Επισήμως, όλα τα κράτη – μέλη του ΟΗΕ υποστηρίζουν την κυβέρνηση Φάγεζ Αλ-Σάρατζ. Ωστόσο μια σειρά από χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Γαλλίας αλλά και των ΗΠΑ, διατηρούν ανοικτούς διαύλους με τον Χαφτάρ, αναγνωρίζοντας του ουσιαστικό ρόλο στα ιμπεριαλιστικά σχέδια στη Λιβύη. Απέναντι στον στρατάρχη Χάφταρ βρίσκεται, για τα δικά της συμφέροντα, η Τουρκία ενώ αρνητική στάση κρατά και η Ιταλία.

Σήμερα, οι δυνάμεις του Χάφταρ ελέγχουν περίπου το 80% της λιβυκής επικράτειας.