• [Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί/με μάτι αριστερό το βλέπω./Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί,/οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι (Κ. Βάρναλης)]
Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Συλλαμβάνοντας κομμουνιστές (και όχι μόνο) και κατάσχοντας έντυπα τον Δεκέμβρη του 1938 (Ντοκουμέντο)

Γράφει ο Αλέκος Χατζηκώστας //

Παρά τους πανηγυρισμούς για «εξάρθρωση του κομμουνισμού» από την πλευρά της Μεταξικής δικτατορίας, παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο κομμάτι των μελών και στελεχών του ΚΚΕ ήταν στις φυλακές και τις εξορίες, η δράση αυτή δεν σταμάτησε. Μία δράση φυσικά που υπήρχε και από την πλευρά ορισμένων άλλων αστών δημοκρατών.

Απόδειξη της δράσης αυτής η παράνομη κυκλοφορία εντύπων από μέρους τους, αλλά και οι συλλήψεις (πρώτιστα) κομμουνιστών, αλλά και αστών ακόμη πολιτικών.

akropolis

Στις 29 Δεκέμβρη η εφημερίδα «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» κάτω από τον τίτλο : «ΑΝΕΚΑΛΥΦΘΗΣΑΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΧΕΘΗΣΑΝ ΤΑ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ. ΑΙ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΑΙ ΨΕΥΔΟΛΟΓΙΑΙ ΤΩΝ ΕΚΔΟΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΤΩΝ» δίνει πολύτιμες πληροφορίες για την αντιστασιακή δράση απέναντι στο φασιστικό (μέλη αντίστασης, εκδόσεις, μέθοδοι δράσης κ.α) την περίοδο εκείνη:

«Η Ειδική Ασφάλεια του Κράτους, κατόπιν επιμόνων προσπαθειών και μακράς παρακολουθήσεως, ανεκάλυψε και κατέσχεσε δύο τυπογραφεία εις τα οποία εξεδίδοντο διάφορα λαθραίως και παρανόμως κυκλοφορούντα έντυπα. Ούτω επί της οδού Σολωμού ανεκαλύφθη το τυπογραφείο εις το οποίον εξετυπούτο το λαθραίον έντυπον «Ελευθερία» όργανον μιας δήθεν Φιλικής Εταρείας, ως αυτοεκαλείτο. Τόσον οι εκδόται όσν και 4 κομμουνισταί, μετέχοντες εις την σύνταξιν του λαθροβίου τούτου εντύπου συνελήφθησαν.

Ομοίως ανακελύφθη το παρά την Ανάληψιν και εις την οδόν Πυριλάμπους τυπογραφείον, εις το οποίον εξετυπούτο τα επίσης παρανόμως και λαθραίως κυκλοφορούντα υπό διαφόρους τίτλους έντυπα «Μάχη», ή «Δημοκρατία» ή «Μ.Ε.Ο» (Μικτή Επαναστατική Οργάνωσις» ή Α.Δ.Σ.Ε» (Αντιδικατορική Δημοκρατική Στρατιωτική Ενωσις) όργανον ενίων αποτακτών του κινήματος του 1935, το «Σύνταγμα» και το «Αντιδικτατορικόν Μέτωπον». Κυρίως ειπείν, παρά τους πολυώνύμους τίτλους, κατ΄ουσίαν επρόκειτο πε΄ρι ενός και του αυτού εντύπου, το οποίον ενεφανίζετο υπό διαφόρους τίτλους, διότι το περιεχόμενλον ήτο το αυτό σχεδόν και αι συντάκται του αυτού φυράματος. Γενικώς δε αι ειδήσεις ήσαν όμιαι με τας ειδήσεις του επίσης λαθραίου εκδιδομένου υπό των κομμουνιστών «Ριζοσπάστου»…

«Το σύστημα διανομής των εν λόγω λαθραίων εντύπων ως και τα ονόματα τόσον εκείνων οι οποίοι ελάμβανον περισσότερα του ενός φύλλου, ίνα τα διανείμουν και αυτοί εις άλλους, όσον και εκείνων οι οποίοι εν αγνοία των άνευ συνεννοήσεως ή άλλου συνδέσμου μετά των εκδοτών ελάμβανον τοιαύτα έντυπα, είνε γνωστά εις την Ειδικής Ασφάλειαν του Κράτους , η οποία κατέχει πλήρεις καταλόγους αυτών. Ως φαίνεται , πολλά των τελευταίων τούτων ελαμβάνοντο εκ του τηλεφωνικού καταλόγου ή των οδηγών των περιεχόντων τα ονόματα και τας διευθύνσεις των επαγγελματιών και των επιστημόνων και απεστέλοντο εις αυτούς τα λαθραία έντυπα εντός φακέλλων και τούτο δια να προκαλούν εντύπωσιν εις τους αφελέις παραλήπτας. Εξ’ άλλου , ενώ οι συντάκται των υπό διαφόρους τίτλους κυκλοφορούντων παρανόμων εντύπων ήσαν οι αυτοί, ενεφανίζοντο υπό ποικίλας εντυπωσιακάς υπογραφάς, ως «Διπλωμάτης». «Συνταγματάρχης Χ», «Συνταγματάρχης Ω» κλπ.

Ήδη, συνελήφθησαν και κρατούνται εις την Ειδικήν Ασφάλειαν του Κράτους οι κάτωθι μετέχοντες εις την σύνταξιν, έκδοσιν και διανομήν των λαθροβίων τούτων εντύπων.

1. Μιχαηλίδης Μιχαήλ, άεργος
2. Ρέκουλας Π. υπάλληλος ξενοδοχείου ύπνου
3. Κολυβάς Νικόλαος, πρώην πολιτευόμενος
4. Ξένος Γεώργιος, τυπογράφος, κομμουνιστής
5. Κύρκος Μιχαήλ, πρώην πολιτευόμενος
6. Πετσάλης Δημήτριος, τυπογράφος
7. Πρασσάς Νικόλαος, ιατρός
8. Κοθρής Εμμαν. Δικηγόρος
9. Γούναρης Δημήτριος, κομμουνιστής
10. Φεράλδης Ευγένιος, απότακτος αξιωματικός μετά της συζύγου του.
11. Στρατής Ιωάννης, σωφέρ, κομμουνιστής
12. Θεοφανόπουλος, συγγραφέας μετά της συζύγου του
13. Θώμης Νικόλαος, ιατρός
14. Τριανταφυλλίδης Αυρήλιος, ηλεκτροτεχνίτης
15. Κάλφογλου Στ, άεργος
16. Σκούρτας Ιωάννης, ράπτης κομμουνιστής
17. Τσουκαλάς Νικόλαος, άεργος, ιδιαίτερος πολιτευόμενος
18. Φραδέλος Γεώργιος, σωφέρ
19. Διακάκης Εμμανουήλ, κομμουνιστής, άεργος, συλληφθείς και άλλοτε και δικασθείς εις φυλάκισιν 2 ετών δια τας κομμουνιστικάς σκηνάς της πλατειάς Συνμτάγματος
20. Ακσάτης Μιχαήλ, καφεπώλης, κομουνιστής

Απαντες οι ανωτέρω εξετοπίσθησαν υπό της Επιτροπής Δημοσίας Ασφαλείας Αττικοβοιωτίας επί εν έτος.

Η Ασφάλεια του Κράτους εξακολουθεί τας ανακρίσεις προς τιμωρίαν και των υπολοίπων, ενεχομένων ότι έθετον εις κυκλοφορίαν τα παράνομα ταύτα λαθρόβια έντυπα».

Ιδιαίτερα φαίνεται ότι απασχολεί η κοινή δράση των κομμουνιστών με αστικές πολιτικές δυνάμεις και πολιτευτές ενάντια στο φασιστικό καθεστώς. Αυτός ο φόβος εκφράζεται και μέσω κύριοι άρθρου της «Ακρόπολις» (30/12/183). Γράφει χαρακτηριστικά κάτω από τον τίτλο «ΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΑ ΕΝΤΥΠΑ»:

«…Εκείνο που επροκάλεσε, κατά βάσιν, την ζωηρωτέραν έκπληξιν και αγανάκτησιν υπήρξεν η αποκαλυφθείσα και πάλιν σύμπραξις μεταξύ κομμουνιστών και αστικών στοιχείων. Διότι η συνεργασία αυτή είνε εκπληκτική. Υποτίθεται ότι αι αρχαί των αστικών στοιχείων χωρίζονται από χάος από τας αρχάς των κομμουνιστών. Οι τελευταίοι καταγγέλλονται επισήμως ως επιδιώκοντες την ανατροπήν της οικογενείας, της θρησκείας, των συνόρων. Πώς ημπορούν να συνεργάζωνται μαζί των άνθρωποι ανήκοντες εις την αστικήν κοινότητα, την στηριζομένην ακριβώς εις τας βάσεις τας οποίας αγωνίζονται να υποσκάψουν οι κομμουνισταί; Ο κοινός εις αμφοτέρους πόθος της ανατροπής της καταστάσεως δεν αποτελεί δικαιολογίαν , διότι καμμίαν δικαιολογίαν δεν ημπορεί να εύρη μία δραξ ανθρώπων αντεθνική και χωρίς ηθικήν βάσιν και ακόμη ολιγώτερον όταν επιδιώκη τοιούτον σκοπόν…»

_________________________________________________________________________________________________

Αλέκος Α. Χατζηκώστας  Δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδας «Η Άλλη Άποψη της Ημαθίας» και του alli-apopsi.gr. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες, περιοδικά και site εδώ και δεκαετίες, ενώ έχει συμμετάσχει με εισηγήσεις σε μια σειρά ιστορικά συνέδρια και ημερίδες. Έχει εκδώσει 7 βιβλία και συμμετέχει σε συλλογικούς τόμους.