Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Τί έγινε στον τόπο μας και στον κόσμο σαν σήμερα 2 Μαΐου ?¿

Σαν σήμερα 💥  2 Μαΐου
__Γεγονότα και πρόσωπα
που έμειναν στην ιστορία

1519 Πέθα­νε ο Λεο­νάρ­ντο ντα Βίν­τσι, Ιτα­λός ζωγρά­φος, γλύ­πτης, επι­στή­μο­νας, εφευ­ρέ­της, ορα­μα­τι­στής, η προ­σω­πο­ποί­η­ση του ανα­γεν­νη­σια­κού ανθρώπου

leonardo

1536 Η βασί­λισ­σα της Αγγλί­ας, Άννα Μπο­λέ­υν, συλ­λαμ­βά­νε­ται και φυλα­κί­ζε­ται κατη­γο­ρού­με­νη για μοι­χεία, αιμο­μι­ξία, προ­δο­σία και μαγεία.

1729 Γεν­νή­θη­κε η Αικα­τε­ρί­νη η Μεγά­λη, αυτο­κρά­τει­ρα της Ρωσίας

meagali aikaterini

1808 Ξεσπά ο Πόλε­μος της Ιβη­ρι­κής Χερ­σο­νή­σου: Ο λαός της Μαδρί­της ξεση­κώ­νε­ται ενα­ντί­ον της γαλ­λι­κής κατο­χής. Αργό­τε­ρα ο Φραν­θί­σκο Γκό­για απο­τυ­πώ­νει αυτό το γεγο­νός στον πίνα­κα “η 2α Μαΐ­ου 1808” (μαζί με το “ταί­ρι” του, τον πίνα­κα “3η Μαΐ­ου 1808, εκτί­θε­ται στο Μου­σείο ντελ Πρά­δο, στη Μαδρίτη).

1892 Γεν­νή­θη­κε ο “Κόκ­κι­νος Βαρό­νος”, ο Γερ­μα­νός πιλό­τος Μάφρεντ φον Ριχτό­φεν, ο οποί­ος πήρε την επω­νυ­μία ο “Άσος των άσων” κερ­δί­ζο­ντας 80 αερο­μα­χί­ες κατά τον Α’ Παγκό­σμιο Πόλεμο

1893 Διορ­γα­νώ­νε­ται στο Πανα­θη­ναϊ­κό Στά­διο το πρώ­το συλ­λα­λη­τή­ριο στην Ελλά­δα για την Εργα­τι­κή Πρω­το­μα­γιά, με πρω­το­βου­λία του Κεντρι­κού Σοσια­λι­στι­κού Συλ­λό­γου του Σταύ­ρου Καλ­λέρ­γη. Σε αυτό πήραν μέρος περί­που 2.000 εργά­τες, οι οποί­οι ενέ­κρι­ναν ειδι­κό ψήφι­σμα με βασι­κά αιτή­μα­τα την Κυρια­κά­τι­κη αργία, το 8ωρο και τη σύντα­ξη. Το ψήφι­σμα επι­δό­θη­κε στη Βου­λή, αλλά αντι­με­τω­πί­στη­κε με χλευα­σμό. Ο Στ. Καλ­λέρ­γης επι­χεί­ρη­σε να το δια­βά­σει στους δημο­σιο­γρά­φους που βρί­σκο­νταν εκεί, ωστό­σο συνε­λή­φθη από την αστυ­νο­μία και παρα­πέμ­φθη­κε στο Πλημ­με­λειο­δι­κείο, το οποίο και τον κατα­δί­κα­σε σε 10ήμερη φυλά­κι­ση (902.gr)

1919 Η 1η Μεραρ­χία του ελλη­νι­κού στρα­τού απο­βι­βά­ζε­ται στη Σμύρ­νη με εντο­λή του συμ­μα­χι­κού συμ­βου­λί­ου και γίνε­ται δεκτή με ενθου­σια­σμό από το πολυ­πλη­θές ελλη­νι­κό στοι­χείο της πόλης.

1933 Μία ημέ­ρα μετά από την Πρω­το­μα­γιά, η νεο­ε­κλε­γεί­σα κυβέρ­νη­ση του Α. Χίτλερ στη Γερ­μα­νία δια­λύ­ει όλες τις συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις, που δεν πρό­σκει­ντο στους Ναζί. Τάγ­μα­τα εφό­δου (S.A.) κατα­λαμ­βά­νουν τα γρα­φεία των συν­δι­κά­των και συλ­λαμ­βά­νουν τους συνδικαλιστές.

1935 Υπο­γρά­φε­ται Σύμ­φω­νο Αμοι­βαί­ας Βοή­θειας μετα­ξύ Σοβιε­τι­κής Ένω­σης και Γαλ­λί­ας, το οποίο προ­έ­βλε­πε κοι­νή δρά­ση στην περί­πτω­ση επί­θε­σης σε κάποια από τις δύο χώρες. Η ναζι­στι­κή Γερ­μα­νία αντέ­δρα­σε έντο­να και άμε­σα, οι δε αντι­δρά­σεις της θεω­ρή­θη­καν από τη Μ. Βρε­τα­νία «πλή­ρως δικαιο­λο­γη­μέ­νες», ενώ όπως δήλω­σε ο ίδιος ο Λόυντ Τζορτζ (τέως Πρω­θυ­πουρ­γός) από το βήμα του βρε­τα­νι­κού κοι­νο­βου­λί­ου, «ο Χίτλερ θα ήταν προ­δό­της της Γερ­μα­νί­ας αν δεν υπε­ρα­σπί­ζο­νταν τη χώρα του».

1938 Πέθα­νε η Γαλ­λί­δα ιερό­δου­λη Αδε­λί­να Γκι­τάρ, γνω­στό­τε­ρη ως Μαντάμ Ορτάνς (γεν­νή­θη­κε το 1863) γνω­στή στην Ελλά­δα στις αρχές του εικο­στού αιώ­να, όταν εγκα­τα­στά­θη­κε στην Κρή­τη. Τις τελευ­ταί­ες 10ετίες της ζωής της έζη­σε στην Ιερά­πε­τρα Η Μαντάμ Ορτάνς απο­τέ­λε­σε την ηρω­ί­δα σε πολ­λά λογο­τε­χνι­κά έργα, όπως στο Βίος και πολι­τεία του Αλέ­ξη Ζορ­μπά του Νίκου Καζαν­τζά­κη, ενώ στον κινη­μα­το­γρά­φο την υπο­δύ­θη­κε η ηθο­ποιός Λίλα Κέντροβα.

1940 Ματαιώ­νο­νται ορι­στι­κά οι Ολυ­μπια­κοί Αγώ­νες, λόγω των πολε­μι­κών γεγο­νό­των. Αρχι­κά ήταν προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέ­χεια στο Ελσίνκι.

1941 Ο 17χρονος μαθη­τής Μαθιός Πότα­γας εκτε­λεί­ται στη Βυτί­να από τις δυνά­μεις Κατο­χής. Είναι ο πρώ­τος αντι­στα­σια­κός:  Aμέ­σως μετά την κατά­λη­ψη της Πάτρας στις 26 Απρι­λί­ου 1941 η μεραρ­χία «Σωμα­το­φυ­λα­κή SS Αδόλ­φος Χίτλερ» κινεί­ται νότια με κατεύ­θυν­ση την Καλα­μά­τα. Λίγο έξω από τη Βυτί­να, στη γέφυ­ρα Κου­τρου­μπή βρί­σκει απέ­να­ντί της έναν ατρό­μη­το έφη­βο που υψώ­σει το χέρι του φωνά­ζο­ντας: «Στα­θεί­τε. Δεν θα μας σκλα­βώ­σε­τε. Είμαι εδώ μόνος. Αλλά η Ελλά­δα ολό­κλη­ρη ακο­λου­θεί». Μόλις ο διερ­μη­νέ­ας μετέ­φρα­σε τα λόγια του αμού­στα­κου νέου, ο διοι­κη­τής της επί­λε­κτης γερ­μα­νι­κής μονά­δας εκτέ­λε­σε εν ψυχρώ τον ηρω­ι­κό μαθη­τή. Διέ­τα­ξε δε τους στρα­τιώ­τες του να πολ­το­ποι­ή­σουν το κεφά­λι του Μάθιου Πότα­γα με μία μεγά­λη πέτρα, για­τί, κατά τη ναζι­στι­κή ιδε­ο­λο­γία αυτό το τέλος πρέ­πει να έχουν όσοι αντι­στέ­κο­νται… (Μανώ­λης Γλέ­ζος, Εθνι­κή Αντί­στα­ση 1940–1945, Εκδό­σεις Στο­χα­στής, Αθή­να 2006, τόμος Α’, σελ. 339–341)

1941 Πέθα­νε η συγ­γρα­φέ­ας Πηνε­λό­πη Δέλ­τα (27 Απρι­λί­ου πήρε δηλη­τή­ριο, σε ένδει­ξη δια­μαρ­τυ­ρί­ας για την κατά­λη­ψη της Αθή­νας από τους Γερμανούς)

1943 Ιδρύ­ε­ται το Γενι­κό Στρα­τη­γείο του ΕΛΑΣ

geniko stratigeio elas

1945 Β΄ Παγκό­σμιος _Πτώση του Βερο­λί­νου. Οι Σοβιε­τι­κοί  κατα­λαμ­βά­νουν το κτή­ριο του Ράιχ­σταγκ. Η μάχη του Βερο­λί­νου _γνωστή ως Επι­χεί­ρη­ση Στρα­τη­γι­κής Επί­θε­σης στο Βερο­λί­νο από την Σοβιε­τι­κή Ένω­ση, καθώς και ως Πτώ­ση του, απο­τε­λεί τον θρί­αμ­βο του Κόκ­κι­νου Στρα­τού, που περι­κύ­κλω­σε την πόλη στις 20 Απρι­λί­ου: οι δυνά­μεις υπό τον στρα­τάρ­χη Γκε­όρ­γκι Ζού­κοφ, προ­χω­ρώ­ντας από ανα­το­λι­κά και νότια, άρχι­σαν να βομ­βαρ­δί­ζουν το κέντρο του Βερο­λί­νου, ο Ιβάν Κόνεφ πέρα­σε την Στρα­τιω­τι­κή Ομά­δα Κέντρου και προ­χώ­ρη­σε προς τα νότια προ­ά­στια ενά­ντια σε μια φρου­ρά, που απο­τε­λού­νταν από διά­φο­ρες απο­δε­κα­τι­σμέ­νες μεραρ­χί­ες της Βέρ­μαχτ και των Βάφ­φεν-ΣΣ, μαζί με ελλει­πώς εκπαι­δευ­μέ­νες μονά­δες των Φόλκ­στουρμ και της Νεο­λαί­ας του Χίτλερ, συνο­λι­κά 90.000 άνδρες και γυναί­κες. Εντός της επό­με­νης εβδο­μά­δας ο Κόκ­κι­νος Στρα­τός κατέ­λα­βε την υπό­λοι­πη πόλη. Στις 30 Απρι­λί­ου, ο Χίτλερ αυτο­κτό­νη­σε (ενώ αρκε­τοί αξιω­μα­τού­χοι του το έκα­ναν λίγο αργό­τε­ρα). Η πόλη ουσια­στι­κά παρα­δό­θη­κε στις 2 Μαΐ­ου αλλά οι μάχες συνέ­χι­σαν στα ΒΔ, τα δυτι­κά και τα ΝΔ μέχρι το τέλος του πολέ­μου στην Ευρώ­πη στις 8 (ή στις 9 Μαΐ­ου με βάση την ώρα Μόσχας στην ΕΣΣΔ) καθώς μερι­κές γερ­μα­νι­κές μονά­δες πολε­μού­σαν στα δυτι­κά για να έχουν την δυνα­τό­τη­τα παρά­δο­σης στους Δυτικούς …

1949 Ο Άρθουρ Μίλερ τιμά­ται με το βρα­βείο Πού­λι­τζερ για το θεα­τρι­κό έργο του “Ο Θάνα­τος του Εμποράκου”.

1953 Πραγ­μα­το­ποιεί­ται η ενθρό­νι­ση του Βασι­λιά Χου­σε­ΐν Α΄ της Ιορ­δα­νί­ας, ο οποί­ος δια­δέ­χε­ται σε ηλι­κία 16 ετών τον πατέ­ρα του Βασι­λιά Αμπ­ντά­λα Α’.

1955 Ο Τένε­σι Ουί­λιαμς τιμά­ται με βρα­βείο Πού­λι­τζερ για το θεα­τρι­κό του έργο “Λυσ­σα­σμέ­νη Γάτα”.

Οι «10 του Χόλυγουντ»

1957 Πεθαί­νει ο Αμε­ρι­κα­νός Γερου­σια­στής Τζό­ζεφ Μακάρ­θι, γνω­στός για τις διώ­ξεις ενα­ντί­ον των κομ­μου­νι­στών ή των υπό­πτων ως κομ­μου­νι­στών, που ξεκί­νη­σε το 1950 στις ΗΠΑ (ο λεγό­με­νος «Μακαρ­θι­σμός»). Εκα­το­ντά­δες κομ­μου­νι­στές, συν­δι­κα­λι­στές, κ.α. ριζο­σπά­στες έπε­σαν θύμα­τα του Μακαρ­θι­σμού, δικά­στη­καν και φυλα­κί­στη­καν. Ακό­μα περισ­σό­τε­ροι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, άνθρω­ποι των Γραμ­μά­των και των Τεχνών μπή­καν σε «μαύ­ρες λίστες» (μετα­ξύ αυτών, ο Τσάρ­λι Τσά­πλιν, ο Μπέρ­τολτ Μπρεχτ, ο Ρόμπερτ Οπεν­χάϊ­μερ, κ.α.). Σχε­δόν 3.000 ναυ­τερ­γά­τες και λιμε­νερ­γά­τες απο­λυ­θή­καν ως ύπο­πτοι για «αντι-αμε­ρι­κα­νι­κές» δράσεις.

Μακαρ­θι­σμός…

1964  Πρώ­τη ανά­βα­ση του Σισα­πάν­γκ­μα, του 14ου υψη­λό­τε­ρου βου­νού στον κόσμο και το χαμη­λό­τε­ρο από τις κορυ­φές οκτώ χιλιά­δων μέτρων.

1965 Ο Πρό­ε­δρος των ΗΠΑ Λίντον Τζόν­σον δια­κη­ρύσ­σει το ομώ­νυ­μο Δόγ­μα για την αντι­με­τώ­πι­ση της «κομ­μου­νι­στι­κής διείσ­δυ­σης» στη Λατι­νι­κή Αμερική.

1969 Το μεγα­λο­πρε­πές πλοίο Κουίν Ελί­ζα­μπεθ ΙΙ ξεκι­νά το παρ­θε­νι­κό του ταξί­δι από το Σαου­θάμ­πτον της Αγγλί­ας για τη Νέα Υόρκη.

1972 Πέθα­νε ο Έντ­γκαρ Χού­βερ, ο μακρο­βιό­τε­ρος διευ­θυ­ντής του FBI

1977 Ο κομ­μου­νι­στής ποι­η­τής Γιάν­νης Ρίτσος τιμά­ται με το βρα­βείο «Λένιν».

1982 Πόλε­μος των Φώκλαντ: Βρε­τα­νι­κό πυρη­νι­κό υπο­βρύ­χιο βυθί­ζει το αργε­ντί­νι­κο κατα­δρο­μι­κό Στρα­τη­γός Μπελγκράνο.

1995 Ο πάπας Ιωάν­νης Παύ­λος Β’, με επι­στο­λή του προς τις Ορθό­δο­ξες Εκκλη­σί­ες, ανα­φέ­ρει ότι το σχί­σμα είναι λάθος και καλεί τους πιστούς σε συναδέλφωση.

1996 Στα Τίρα­να της Αλβα­νί­ας, ανοί­γει το πρώ­το Χρη­μα­τι­στή­ριο στην ιστο­ρία της χώρας.

1997 Ο ηγέ­της του Εργα­τι­κού Κόμ­μα­τος, Τόνι Μπλερ, γίνε­ται ο νεό­τε­ρος πρω­θυ­πουρ­γός της Βρε­τα­νί­ας από το 1812. «Στις 2 Μαΐ­ου του 1997, έφτα­σα στην Ντά­ου­νινγκ Στριτ ως πρω­θυ­πουρ­γός για πρώ­τη φορά. Ουδέ­πο­τε ως τότε είχα τοπο­θε­τη­θεί σε κάποια κυβερ­νη­τι­κή θέση, ούτε καν στο πλέ­ον μικρό των μικρών υπουρ­γεί­ων. Ήταν η πρώ­τη και μονα­δι­κή θέση την οποία κατέ­λα­βα στην κυβέρ­νη­ση», γρά­φει ο ίδιος το 2011 στο ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ, το βιβλίο- μαρ­τυ­ρία του από την πρω­θυ­πουρ­γι­κή του θητεία και πέρα από αυτήν.

1998 Πέθα­νε ο χορευ­τής και χορο­γρά­φος Βαγ­γέ­λης Σειληνός.

2011 Σκο­τώ­νε­ται από τη CIA στο Πακι­στάν ο Οσά­μα Μπιν Λάντεν.

landen

2013 Πέθα­νε ο ηθο­ποιός και σκη­νο­θέ­της Λευ­τέ­ρης Βογια­τζής: Για αρκε­τά χρό­νια δίδα­ξε στην ιδιω­τι­κή εκπαί­δευ­ση ως καθη­γη­τής Αγγλι­κών. Στο θέα­τρο εμφα­νί­στη­κε για πρώ­τη φορά το 1973. Ακο­λού­θη­σαν συνερ­γα­σί­ες με τον Σπύ­ρο Ευαγ­γε­λά­το, και αργό­τε­ρα με την Έλλη Λαμπέ­τη, παί­ζο­ντας πολ­λούς ρόλους του κλα­σι­κού κυρί­ως ρεπερτορίου.
Το 1981 ίδρυ­σε την Εται­ρία Θεά­τρου «Η ΣΚΗΝΗ» με τον Βασί­λη Παπα­βα­σι­λέιου, τη Σμα­ρά­γδα Σμυρ­ναί­ου, την Άννα Κοκ­κί­νου τον Δημή­τρη Κατα­λει­φό και τον Τάσο Μπα­ντή, και μετά την απο­χώ­ρη­σή τους το 1988, τη «νέα ΣΚΗΝΗ». Σκη­νο­θέ­τη­σε και έπαι­ξε σε πολ­λές παρα­στά­σεις, ενώ το 1989 ιδρύ­ει το Εργα­στή­ριο Αρχαί­ου Δρά­μα­τος με τον Σπύ­ρο Σακ­κά, τον φιλό­λο­γο Γ. Λεντά­κη και τον ζωγρά­φο Αλέ­κο Λεβί­δη. Στην αρχή της ενα­σχό­λη­σής του με το αρχαίο ελλη­νι­κό δρά­μα σκη­νο­θέ­τη­σε την «Αντι­γό­νη» του Σοφο­κλή σε μετά­φρα­ση του ποι­η­τή Νίκου Πανα­γιω­τό­που­λου. Ακο­λού­θη­σαν επι­τυ­χη­μέ­νες παρα­στά­σεις, όπως τα «Με δύνα­μη από την Κηφι­σιά», ο «Μισάν­θρω­πος», «Ελέ­νη», «Η νύχτα της κου­κου­βά­γιας», «Πέρ­σες», «Τέφρα και σκιά», «Καθα­ροί, πια» και άλλες μεγά­λες θεα­τρι­κές επι­τυ­χί­ες με κύκνειο άσμα του τον «Αμφι­τρύ­ω­να» του Μολιέ­ρου στο Αρχαίο θέα­τρο Επι­δαύ­ρου, τον Αύγου­στο του 2012. Στον κινη­μα­το­γρά­φο πρω­τα­γω­νί­στη­σε σχε­δόν απο­κλει­στι­κά στις ται­νί­ες του Νίκου Πανα­γιω­τό­που­λου, ενώ ήταν μία από τις βασι­κές φωνές στην εκπο­μπή «Εδώ Λιλι­πού­πο­λη» στο Τρί­το Πρό­γραμ­μα της ΕΡΤ

2015 Πέθα­νε η Σοβιε­τι­κή  μπα­λα­ρί­να Μάγια Πλι­σέ­τσκα­για, μια από τις μεγα­λύ­τε­ρες όλων των επο­χών, που είχε τιμη­θεί με τον τίτλο «η Από­λυ­τη Πρί­μα Μπα­λα­ρί­να». Γεν­νή­θη­κε στη Μόσχα στις 20 Νοεμ­βρί­ου 1925 και ανα­δεί­χθη­κε σε μία από τις καλύ­τε­ρες χορεύ­τριες της γενιάς της. Παρέ­μει­νε για 49 χρό­νια στα Μπολ­σόι (από το 1943 _18χρονη), ξεπερ­νώ­ντας κατά πολύ τα ηλι­κια­κά όρια στα οποία συνή­θως απο­σύ­ρο­νται οι μπα­λα­ρί­νες. Το 2005, σε ηλι­κία 80 ετών, χόρε­ψε το «Ave Maia» που της είχε αφιε­ρώ­σει ο Μωρίς Μπε­ζάρ. Η Πλι­σέ­τσκα­για χαρα­κτη­ρί­στη­κε για τη μονα­δι­κή ατο­μι­κι­στι­κή απει­κό­νι­ση της και στον σοβιε­τι­κό χορό και στο κλα­σι­κό στυλ. Συνέ­θε­σε τα δύο αυτά χαρα­κτη­ρι­στι­κά, δημιουρ­γώ­ντας το δικό της χορευ­τι­κό χαρα­κτή­ρα. Απέ­δω­σε στο κλασ­σι­κό μπα­λέ­το νεω­τε­ρι­στι­κά χαρακτηριστικά.

Ακολουθήστε το Ατέχνως σε
Google News, Facebook Twitter

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο