Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Ταινίες Πρώτης Προβολής: “Τα Φανταστικά Ζώα” της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ και το ηπειρώτικο “Ενθύμιον”

Έπει­τα από ένα ακό­μη κατα­στρο­φι­κό επτα­ή­με­ρο, κατά το οποίο τα εισι­τή­ρια έπια­σαν κυριο­λε­κτι­κά πάτο, συνε­χί­ζε­ται το ιδιό­τυ­πο φετι­νό φεστι­βάλ ντο­κι­μα­ντέρ, που παρα­τη­ρού­με τη φετι­νή σεζόν. Έτσι μετά τα δέκα ντο­κι­μα­ντέρ που είδα­με τις τρεις μόλις προη­γού­με­νες εβδο­μά­δες έρχο­νται να προ­στε­θούν ακό­μη τέσ­σε­ρα, για τη νέα εβδο­μά­δα, που ξεκι­νά από­ψε. Πρό­κει­ται για το ψυχω­μέ­νο και συγκι­νη­τι­κό “Ενθύ­μιον” του Νίκου Ζιώ­γα, το συγκλο­νι­στι­κό “Η Ιερό­τη­τα του Βου­νού”, το ιστο­ρι­κό και πολι­τι­κό, επι­κών δια­στά­σε­ων, “Η Ώρα των Φούρ­νων”, από την επα­να­στα­τη­μέ­νη Αργε­ντι­νή του ’68 και το κατα­νυ­κτι­κό “Αδάμ, που εί; ” του Αλε­ξά­ντερ Ζαπο­ρο­σέν­κο. Μαζί τους κάνει πρε­μιέ­ρα και το τρί­το μέρος της φραν­τσάιζ περι­πέ­τειας δια χει­ρός Τζ. Κ. Ρόου­λινγκ “Φαντα­στι­κά Ζώα: Τα Μυστι­κά του Ντά­μπλ­ντορ” σε σκη­νο­θε­σία Ντέι­βιντ Γέιτς.

Φανταστικά Ζώα: Τα Μυστικά του Ντάμπλντορ

Φαντα­στι­κά Ζώα: Τα Μυστι­κά του Ντά­μπλ­ντορ (Fantastic Beasts: The Secrets of Dumbledore). Περι­πέ­τεια φαντα­σί­ας, αμε­ρι­κα­νι­κής και βρε­τα­νι­κής παρα­γω­γής του 2022, σε σκη­νο­θε­σία Ντέι­βιντ Γέιτς, με τους Τζουντ Λο, Μαντς Μίκελ­σεν, Έντι Ρέντμεϊν, Έζρα Μίλερ, Νταν Φόγκλερ, Αλι­σον Σού­ντολ, Κάλουμ Τέρ­νερ, Τζέ­σι­κα Γουί­λιαμς, Κάθριν Γουό­τερ­σον κα.

Το τρί­το κεφά­λαιο του φαντα­σμα­γο­ρι­κού σύμπα­ντος των “Φαντα­στι­κών Ζώων”, διά χει­ρός Τζ. Κ. Ρόου­λινγκ και τη σκη­νο­θε­τι­κή υπο­γρα­φή τού, δοκι­μα­σμέ­νου στο σύμπαν της διά­ση­μης Αγγλί­δας συγ­γρα­φέ­ως, Ντέι­βιντ Γέιτς, εγγυώ­νται για ακό­μη μία φορά ένα ευχά­ρι­στο, γεμά­το, δίω­ρο για τους φίλους του είδους, χωρίς, ωστό­σο, να ξεφεύ­γει από τα συνη­θι­σμέ­να, αλλά και μια αίσθη­ση κόπω­σης, όπως στο δεύ­τε­ρο φιλμ.

Μπο­ρεί να απο­φεύ­γει σε αυτό το τρί­το μέρος τού κινη­μα­το­γρα­φι­κού φραν­τσάιζ τις κακο­το­πιές τής προη­γού­με­νης ται­νί­ας, να επι­χει­ρεί να επα­να­φέ­ρει το φαντα­στι­κό σύμπαν της Ρόου­λινγκ σε πρώ­το πλά­νο, αλλά είναι φανε­ρό ότι έχει ακό­μη από­στα­ση να δια­νύ­σει για να φτά­σει τον μαγι­κό κόσμο των ται­νιών του Χάρι Πότερ. Ίσως στο επό­με­νο φιλμ, αν και είναι φανε­ρό ότι όλα έχουν τα όριά τους.

Εδώ, ο καθη­γη­τής Άλμπους Ντά­μπλ­ντορ (Τζουντ Λο) πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­σει τον δια­βο­λι­κό μάγο Γκέ­λερτ Γκρί­ντελ­βαλντ (Μαντς Μίκελ­σεν) και τα επι­κίν­δυ­να σχέ­διά του, για να πάρει τον έλεγ­χο του κόσμου των μάγων λίγο πριν το ξέσπα­σμα του πολέ­μου, ανα­θέ­το­ντας την απο­στο­λή σε μια ομά­δα ατρό­μη­των μάγων.

Μια αλλη­γο­ρι­κή ιστο­ρία, για ακό­μη μια φορά, που κινεί­ται μετα­ξύ συνω­μο­σιών και απο­πνι­κτι­κών ραδιουρ­γιών, ανα­δει­κνύ­ει την αντι­πα­ρά­θε­ση μετα­ξύ καλού και κακού, αλλά και των τοξι­κών φαι­νο­μέ­νων που βρί­σκουν τον χώρο για να εξα­πλω­θούν σε έναν απο­κα­μω­μέ­νο κόσμο.

Απ’ την ται­νία, όμως, λεί­πει και πάλι η σπιρ­τά­δα, από κάποιο σημείο και μετά αγκο­μα­χά, η αφή­γη­ση έχει κενά και το μόνο που απο­μέ­νει είναι η λάμ­ψη του σπου­δαί­ου Μαντς Μίκελ­σεν και δευ­τε­ρευό­ντως όλου του υπό­λοι­που αξιό­λο­γου καστ, απ’ το οποίο ξεχω­ρί­ζουν οι Τζουντ Λο, Έζρα Μίλερ και Νταν Φόλγκερ.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Ο καθη­γη­τής Άλμπους Ντά­μπλ­ντορ γνω­ρί­ζει ότι ο πανί­σχυ­ρος σκο­τει­νός μάγος Γκέ­λερτ Γκρί­ντελ­βαλντ κινεί­ται για να πάρει τον έλεγ­χο του Κόσμου των Μάγων. Ανί­κα­νος να τον στα­μα­τή­σει μόνος του, ανα­θέ­τει στον Μαγι­κο­ζω­ο­λό­γο Νιουτ Σκα­μά­ντερ να ηγη­θεί μιας ατρό­μη­της ομά­δας μάγων, μαγισ­σών και ενός γεν­ναί­ου μαγκλ φούρ­να­ρη σε μια επι­κίν­δυ­νη απο­στο­λή, όπου συνα­ντούν παλιά και νέα ζώα και συγκρού­ο­νται με την ενι­σχυ­μέ­νη λεγε­ώ­να του Γκρί­ντελ­βαλντ. Αλλά με τόσα πολ­λά να δια­κυ­βεύ­ο­νται, πόσο και­ρό μπο­ρεί ο Ντά­μπλ­ντορ να παρα­μεί­νει αμέτοχος;

Ενθύμιον

Ενθύ­μιον (Memento) Ντο­κι­μα­ντέρ, ελλη­νι­κής παρα­γω­γής του 2021, σε σκη­νο­θε­σία Νίκου Ζιώγα.

Μία ελε­γεία για την Ήπει­ρο, ένα λυρι­κό ντο­κι­μα­ντέρ για τις παρα­δό­σεις ενός τόπου και τους ανθρώ­πους του που επι­μέ­νουν, παρά τις αντί­ξο­ες συν­θή­κες, σε ένα κόσμο που θέλει να προ­σπερ­νά την ιστο­ρία του, να ξεκό­βει από τις ρίζες και την ταυ­τό­τη­τά του, την οποία ανταλ­λάσ­σει με μια καλο­φορ­τω­μέ­νη πιστω­τι­κή κάρτα.

Το βρα­βευ­μέ­νο ντο­κι­μα­ντέρ του Νίκου Ζιώ­γα, μας ταξι­δεύ­ει στο Γιρο­μέ­ρι Θεσπρω­τί­ας, δυο βήμα­τα από τα σύνο­ρα με την Αλβα­νία, μετα­φέ­ρο­ντάς μας το έθι­μο της Δευ­τέ­ρας του Πάσχα, που κρα­τά­νε οι ντό­πιοι εδώ και αιώ­νες, παί­ζο­ντας ηπει­ρώ­τι­κα μοι­ρο­λό­για πάνω από τα μνή­μα­τα των ανθρώ­πων τους. Ο Ηπει­ρώ­της που, η παρά­δο­ση λέει, θα ανθί­σει ακό­μη και στην πέτρα, δεν λησμο­νεί, ζει με τις μνή­μες του, κρα­τά βαθιά στην καρ­διά του όλα αυτά που τον κάνουν ξεχω­ρι­στό. Η πνοή του είναι συνυ­φα­σμέ­νη με το κλα­ρί­νο, που ύμνη­σαν ακό­μη και σπου­δαί­οι μου­σι­κο­λό­γοι από όλο τον κόσμο, όπως προ­σφά­τως ο βρα­βευ­μέ­νος με Γκρά­μι, μου­σι­κός παρα­γω­γός, κρι­τι­κός και φιλό­σο­φος Κρί­στο­φερ Κινγκ.

Η ιστο­ρία, από στό­μα σε στό­μα λέει πως, κατά την περί­ο­δο της Τουρ­κο­κρα­τί­ας, τις ημέ­ρες του Πάσχα, ο τουρ­κι­κός στρα­τός σφά­για­σε όλους του άντρες στο Γιρο­μέ­ρι. Οι γυναί­κες, οι Ηπει­ρώ­τισ­σες, αυτές οι ηρω­ί­δες που πάντα θα δοξά­ζου­με, απο­φά­σι­σαν να γιορ­τά­σουν τη μέρα της Λαμπρής στο νεκρο­τα­φείο, δίπλα στους άντρες τους, με όργα­να και φαγητό.

Ο Ζιώ­γας, με το μερά­κι αλλο­τι­νών επο­χών, μας μετα­φέ­ρει στα υπέ­ρο­χα βου­νά της Ηπεί­ρου, μας δίνει με απλό­τη­τα και χωρίς εντυ­πω­σια­σμούς την καθη­με­ρι­νό­τη­τα των ανθρώ­πων αυτού του μικρού χωριού, μέσα από τα τρα­γού­δια, τα λόγια, τους ήχους, τις παρα­δό­σεις και τους θρύ­λους, που προ­σπα­θούν να κρα­τή­σουν ζωντα­νούς σε πεί­σμα των και­ρών. Το έγχρω­μο του παρελ­θό­ντος σμί­γει με το ασπρό­μαυ­ρο του παρό­ντος, τα γλέ­ντια με τις θύμι­σες των εκλι­πό­ντων, της ψυχής με την άγρια φύση και με το νήμα που τους δένει να είναι ο ήχος του κλα­ρί­νου, να αντη­χεί στα βου­νά και στα πρόσωπα.

Ένα ντο­κι­μα­ντέρ, ένα υπερ­πο­λύ­τι­μο ενθύ­μιο, κόντρα στον αδί­στα­κτο ψηφια­κό κόσμο, ένα τρα­γού­δι αγά­πης για όσους έμει­ναν στον πανέ­μορ­φο, αλλά και δύσκο­λο τόπο, για όσους τους πήρε η ξενι­τιά, για τους αξιέ­παι­νους μου­σι­κούς και το μεγα­λείο ενός ακό­μη συνη­θι­σμέ­νου μικρού χωριού, μιας εστί­ας που συνε­χί­ζει να αντι­στέ­κε­ται στον και­νο­φα­νή χαλύ­βδι­νο ορθο­λο­γι­σμό, την ιδιο­τέ­λεια, την επί­πλα­στη ευδαιμονία.

Η Ιερότητα του Βουνού

Η Ιερό­τη­τα του Βου­νού (The Sanctity of Space). Ντο­κι­μα­ντέρ, αμε­ρι­κα­νι­κής παρα­γω­γής του 2021, σε σκη­νο­θε­σία Ρενάν Οζτούρκ και Φρέ­ντι Γουίλκινσον.

Τα ψηλά βου­νά, πόσο μάλ­λον αυτά της άγριας Αλά­σκας, παρα­μέ­νουν ό,τι και να γίνει άπαρ­τα από τον ανθρώ­πι­νο πολι­τι­σμό, καθα­ρά και συνε­χώς ανα­ζω­ο­γο­νη­μέ­να από το χιό­νι, τον παγω­μέ­νο αέρα και τον ήλιο. Για μερι­κούς θαρ­ρα­λέ­ους ορει­βά­τες, η αναρ­ρί­χη­ση σε αυτά είναι η έμπνευ­ση, το πάθος, η ζωή. Για τους δυο φίλους και κατα­ξιω­μέ­νους ορει­βά­τες Ρενάν Οζιούρκ και Φρέ­ντι Γουίλ­κιν­σον, μια παλιά ασπρό­μαυ­ρη φωτο­γρα­φία τού σπου­δαί­ου φωτο­γρά­φου Μπραντ Γουό­σμπερν, που μας έχει χαρί­σει τις ωραιό­τε­ρες φωτο­γρα­φί­ες βου­νών όλων των επο­χών, θα είναι η αφορ­μή να ανα­ζη­τή­σουν την από­λυ­τη περι­πέ­τεια αλλά και να μας εξη­γή­σουν για­τί ο άνθρω­πος πρέ­πει να εξε­ρευ­νά αγγί­ζο­ντας τα όριά του, να φτά­νει ένα χιλιο­στό πριν το θάνα­το, ένα βήμα πιο κοντά στον Θεό.

Ο Γουό­σμπερν πετώ­ντας πάνω από αχαρ­το­γρά­φη­τες ορο­σει­ρές, κρε­μα­σμέ­νος από την ανοι­χτή πόρ­τα ενός μικρού αερο­πλά­νου, μας προ­σέ­φε­ρε θρυ­λι­κές φωτο­γρα­φί­ες, χάρη στις οποί­ες μπό­ρε­σε να σχε­διά­σει χάρ­τες, να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει επι­στη­μο­νι­κές έρευ­νες, να ανα­κα­λύ­ψει τις πρώ­τες ανα­βά­σεις και να εμπνεύ­σει πολ­λούς ανθρώ­πους να τον ακο­λου­θή­σουν. Όπως και τους δυο συντε­λε­στές τού εντυ­πω­σια­κού ντο­κι­μα­ντέρ που θα θελή­σουν να ακο­λου­θή­σουν το τρε­λό όνει­ρό τους, να αναρ­ρι­χη­θούν στις κορυ­φές τού αφι­λό­ξε­νου ορει­νού όγκου, του Moose’s Tooth, στην κεντρι­κή Αλάσκα.

Η κάμε­ρα θα ακο­λου­θή­σει τους πραγ­μα­τι­κά αθε­ό­φο­βους εξε­ρευ­νη­τές στην παρα­κιν­δυ­νευ­μέ­νη απο­στο­λή τους να δια­σχί­σουν την ορο­σει­ρά, πάνω σε παγω­μέ­να και κοφτε­ρά βρά­χια, σε υγρές σκη­νές, παρέα με τις κακου­χί­ες, τα ατυ­χή­μα­τα, τις ανυ­πέρ­βλη­τες αντι­ξο­ό­τη­τες. Πολ­λά πλά­να κόβουν την ανα­πνοή και συνά­μα γεμί­ζουν με οξυ­γό­νο, καθα­ρό αέρα, το κεφάλι.

Ένα φιλμ, πραγ­μα­τι­κή εμπει­ρία για τους ανθρώ­πους που πιστεύ­ουν ακό­μη στη δύνα­μη της φύσης, που γυρι­ζό­ταν για πέντε χρό­νια, με απί­στευ­τα πλά­να από ελι­κό­πτε­ρα, από το διά­στη­μα και πάνω απ’ τις σφή­νες που κρα­τούν τη ζωή των ορει­βα­τών, αλλά και με τις μεγα­λειώ­δεις ασπρό­μαυ­ρες φωτο­γρα­φί­ες του Γουό­σμπερν, η σπου­δαιό­τη­τα των οποί­ων είναι ανα­γνω­ρί­σι­μη ακό­μη και ανθρώ­πους που δεν μπο­ρούν να κατα­λά­βουν τη δια­φο­ρά μετα­ξύ μιας καρτ ποστάλ και μιας φωτο­γρα­φί­ας του Ρόμπερτ Κάπα.

Η Ώρα των Φούρνων

Η Ώρα των Φούρ­νων (La hora de los hornos). Πολι­τι­κό ντο­κι­μα­ντέρ, αργε­ντί­νι­κης παρα­γω­γής 1968, σε σκη­νο­θε­σία Οκτά­βιο Χετί­νο και Φερ­νά­ντο Σολάνας.

Απ’ τις σπά­νιες ευκαι­ρί­ες να δού­με τη σύζευ­ξη ενός κινη­μα­το­γρα­φι­κού κινή­μα­τος ‑πρό­τυ­πο του επα­να­στα­τι­κού ακτι­βι­στι­κού κινη­μα­το­γρά­φου- με τα παγκό­σμια επα­να­στα­τι­κά κινή­μα­τα της επο­χής, δηλα­δή της καυ­τής δεκα­ε­τί­ας του ’60, από τους Αργε­ντί­νους δημιουρ­γούς Οκτά­βιο Χετί­νο και Φερ­νά­ντο Σολά­νας. Ένα ιστο­ρι­κό ντο­κι­μα­ντέρ, επι­κών δια­στά­σε­ων και τετρά­ω­ρης διάρ­κειας, που χωρί­ζε­ται σε τρία κεφά­λαια ‑νεο­α­ποι­κιο­κρα­τία, πρά­ξη απε­λευ­θέ­ρω­σης, βία και ελευ­θε­ρία- και κατα­πιά­νε­ται με τις προ­βλη­μα­τι­κές και τα αιτή­μα­τα των επα­να­στα­τι­κών κινη­μά­των του λεγό­με­νου τρί­του κόσμου, την ώρα που η νεο­λαία στις ΗΠΑ και την Ευρώ­πη έκα­ναν τις δικές τους εξεγέρσεις.

Για όσους θα διε­ρω­τη­θούν τι σημαί­νει ο τίτλος, αυτός είναι ένας υπαι­νιγ­μός για τις φωτιές που άνα­βαν οι ιθα­γε­νείς στις ακτές της Αργε­ντι­νής για να βλέ­πουν οι κον­κι­στα­δό­ρες και για τη ρήση του Χοσέ Μαρ­τί, του Κου­βα­νού ποι­η­τή, εθνι­κού ήρωα και σύμ­βο­λο του αγώ­να για την ανε­ξαρ­τη­σία της πατρί­δας του και επα­νέ­λα­βε ο Τσε Γκε­βά­ρα «είναι ώρα για τους φούρ­νους και δεν θα φανεί παρά μόνο φως…»

Η ται­νία αφο­ρά την κανο­νι­κή ζωή, δια­λύ­ο­ντας την τρέ­χου­σα και δια­δε­δο­μέ­νη αισθη­τι­κή της κοι­νω­νί­ας, “τσα­λα­κώ­νο­ντας” το ιλου­στρα­σιόν περι­τύ­λιγ­μα του σύγ­χρο­νου τρό­που ζωής που ως σκο­πό του έχει την απο­μά­κρυν­ση της λαϊ­κής αντί­λη­ψης από την πραγματικότητα.

Κατα­γρά­φει μια σει­ρά από αγώ­νες, που βάφτη­καν στο αίμα ‑εικό­νες που στους παλαιό­τε­ρους θυμί­ζουν πολ­λά και από τη δική μας σχε­τι­κά πρό­σφα­τη ιστο­ρία και ειδι­κά από τις δεκα­ε­τί­ες μετα­πο­λε­μι­κά μέχρι τη μετα­πο­λί­τευ­ση. Επί­σης, τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι Αργε­ντι­νοί, με τους φτω­χούς να γίνο­νται φτω­χό­τε­ροι και οι πλού­σιοι πλου­σιό­τε­ροι και αυτούς της ανερ­χό­με­νης ευέ­λι­κτης μεσαί­ας τάξης να συμ­βα­δί­ζουν με τα συμ­φέ­ρο­ντα των πλου­σί­ων μέχρι την πρώ­τη ανα­πο­διά που θα τους φέρει στα βαθιά να προ­σπα­θούν να επι­πλεύ­σουν από το κύμα απόγνωσης.

Ένα ντο­κι­μα­ντέρ που μιλά για την τοξι­κό­τη­τα του πλού­του και των κατε­χό­ντων του, τη χρη­σι­μο­ποί­η­ση των ΜΜΕ για τη χει­ρα­γώ­γη­ση και τη φίμω­ση των λαών, την απο­σιώ­πη­ση ενός ατε­λεί­ω­του δρά­μα­τος, με στό­χο να κάνουν τους ανθρώ­πους να αισθά­νο­νται φυσιο­λο­γι­κά με την τρα­γι­κή κατά­στα­σή τους. Ένα ντο­κι­μα­ντέρ σύμ­βο­λο για τους κοι­νω­νι­κούς αγώ­νες, αλλά και μια υπεν­θύ­μι­ση ότι μετά από τόσα χρό­νια τίπο­τα δεν έχει αλλά­ξει, πέρα από τις τακτι­κές, τα εργα­λεία, τη γιγά­ντω­ση της χειραγώγησης.

Προ­βάλ­λε­ται ακό­μη η ταινία

Αδάμ, που εί; (Where Are You, Adam?). Ντο­κι­μα­ντέρ ουκρα­νι­κής και ελλη­νι­κής παρα­γω­γής που γύρι­σε το 2019 ο Αλε­ξά­ντερ Ζαπο­ρο­σέν­κο, σε ένα από τα παλαιό­τε­ρα μονα­στή­ρια του Αγί­ου Όρους. Μια βιω­μα­τι­κή ται­νία που εισά­γει τον θεα­τή στην πολύ­μορ­φη καθη­με­ρι­νή ζωή τής Μονής Δοχεια­ρί­ου και ανα­δει­κνύ­ει τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του τόπου, τους ανθρώ­πους που κατα­φεύ­γουν αλλά και ζουν εκεί και απο­τυ­πώ­νει έναν εναλ­λα­κτι­κό τρό­πο ζωής που επι­κρα­τεί σε μια μονα­στι­κή κοι­νό­τη­τα τον 21ο αιώ­να. Η κάμε­ρα αιχ­μα­λω­τί­ζει στιγ­μές της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, γεμά­τες με αυθε­ντι­κούς χαρα­κτή­ρες και αγια­σμέ­νους ήρω­ες, που ζουν απε­λευ­θε­ρω­μέ­νοι από τις πολύ­πλο­κες ψευ­δο­προ­τε­ραιό­τη­τες που επι­βάλ­λει ο υλι­κός σύγ­χρο­νος πολι­τι­σμός. Και ταυ­τό­χρο­να ανα­δύ­ε­ται μια φευ­γα­λέα ματιά στην παράλ­λη­λη ύπαρ­ξη μιας ευη­με­ρού­σας μονα­στι­κής κοι­νό­τη­τας, που απέ­χει έτη φωτός από τον σύγ­χρο­νο κόσμο.

Πηγή: ΑΠΕ / Χάρης Αναγνωστάκης

Αρθού­ρος Ρεμπώ Επα­να­στά­της και μπο­έμ ΜΙΚΡΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο