Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Τα ιδανικά της ΕΠΟΝ σημαδεύουν το σήμερα βαδίζοντας στο αύριο

Πάνω από 70 είναι τα μικρά και μεγάλα –μερικά από αυτά πρωτότυπα, αφιερώματα του «Ατέχνως» στην Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, τη θρυλική ΕΠΟΝ, τη –συνυφασμένη με την ιστορία του τόπου μας νεολαιίστικη οργάνωση που ιδρύθηκε σαν σήμερα πριν 78 χρόνια (23 Φλεβάρη 1943)

Τις προάλλες βρεθήκαμε εκεί  -Δουκίσσης Πλακεντίας 3 & Γυθείου στο σπίτι -που πέρασε στην ιστορία γιατί έγινε η ιδρυτική συνδιάσκεψη της ΕΠΟΝ, του δάσκαλου Παναγή Δημητράτου, (εκτελέστηκε το 1944)
Ένα ακόμη παρατημένο από την πολιτεία «διατηρητέο» μνημείο, μεγάλης ιστορικής μνήμης
Πάνε 35+ χρόνια που –αφού κηρύχθηκε διατηρητέο-ιστορικό, παραχωρήθηκε για χρήση σε αντιστασιακές οργανώσεις.
Το 1988 το κτίριο αποδόθηκε στον «Σύνδεσμο Φίλων του Μουσείου της ΕΠΟΝ» και έναν καιρό ήταν ανοιχτό καθημερινά, έρχονταν τα μέλη και ξεναγούσαν τους επισκέπτες… μέχρι που ο ένας μετά τον άλλον έφυγαν από τη ζωή – ο πρόεδρος Φοίβος Τσέκερης το 2015.


Ξαναφέρνουμε στη μνήμη μας |>Φλεβάρης 2003 – του Νίκου Καραντηνού<| το άκρως επίκαιρο «τα ιδανικα της ΕΠΟΝ (σημαδεύουν το σήμερα

ΜΕ βαθιά συγκίνηση, εμείς, παλιοί ΕΠΟΝίτες – μέλη της ΠΕΑΦΕ, απευθυνόμαστε σ’ όλους τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, σ’ όλο το λαό και τα νιάτα της Ελλάδας, στην πρωτοπόρα ΚΝΕ, για να τιμήσουμε επάξια τη θρυλική ΕΠΟΝ.
ΧΡΟΝΙΑ και χρόνια, οι αντιδραστικές δυνάμεις προσπάθησαν, με κάθε τρόπο, με τη φωτιά και το σίδερο, να σβήσουν από τις μνήμες του λαού και της νεολαίας το μεγάλο έργο, την τεράστια αναγεννητική προσφορά που έχει δώσει η ΕΠΟΝ.

ΑΛΛΑ ήταν ποτέ δυνατό να ξεχαστεί μια τέτοια προσφορά, ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στη συνείδηση του λαού και της νέας γενιάς; Την απάντηση έδωσε το ίδιο το κίνημα της νεολαίας, που, παρ’ όλες τις διώξεις, τους κατατρεγμούς, βάδισε περήφανα στους μεγάλους αγώνες που ακολούθησαν. Βαδίζει στους αγώνες του σήμερα.
ΣΗΜΕΡΑ, τα οράματά της για ελευθερία, εθνική ανεξαρτησία, δημοκρατία, πρόοδο και ειρήνη εξακολουθούν να παραμένουν, όσο ποτέ άλλοτε, επίκαιρα. Είναι ελπιδοφόρο πως οι νέοι όλο και περισσότερο και με μεγαλύτερη προσοχή μελετούν την αγωνιστική πείρα της ΕΠΟΝ, τις κατακτήσεις και τα διδάγματά της.
ΚΙ ΑΥΤΟ, γιατί η ΕΠΟΝ συνάρπασε, οργάνωσε και ξεσήκωσε τα νιάτα του καιρού της ενάντια στους ξένους κατακτητές κι οδήγησε τους νέους σε πρωτοφανείς πράξεις ηρωισμού κι αυτοθυσίας. Ενωσε τα νιάτα της Ελλάδας. Με την πρωτοβουλία της ΟΚΝΕ και τη συμμετοχή κι άλλων προοδευτικών οργανώσεων, κατορθώθηκε να γίνει πράξη ο πόθος της νέας γενιάς για ενιαία, συσπειρωμένη δράση κατά των ξένων κατακτητών. Καλλιέργησε βαθιά το πνεύμα της εθνικής ανεξαρτησίας, την αμετάκλητη απόφαση να αγωνιστούν, για ν’ απαλλαγεί η χώρα μας από τους ιμπεριαλιστές, τους περιβόητους «προστάτες»…

Δοκίμιο Ιστορίας ΚΚΕ – Η ίδρυση της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ)

Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης

Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης – Καισαριανή

Η ΕΠΟΝ μπόλιασε τα νιάτα με αισιοδοξία κι αποφασιστικότητα, τα τράβηξε από το δρόμο της μοιρολατρίας και της αναμονής και τα έφερε στους δρόμους του αγώνα. Ανέβασε το αγωνιστικό πάθος της νεολαίας. Οι ΕΠΟΝίτες κι οι ΕΠΟΝίτισσες πήγαιναν στη μάχη τραγουδώντας. Το «Πολεμάμε και τραγουδάμε» δεν ήταν απλή συνθηματολογία, ήταν βεβαιωμένη αλήθεια με αμέτρητες νέες ζωές. Η ΕΠΟΝ έκανε το νέο και τη νέα ισότιμους, συμμέτοχους στην παλλαϊκή οικοδόμηση της νέας ζωής στις ελεύθερες περιοχές, παίρνοντας με ενθουσιασμό μέρος στην αυτοδιοίκηση και σ’ όλες τις προσπάθειες του ΕΑΜ για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Η ΕΠΟΝ προσανατόλισε τη νέα γενιά στα ιδανικά της ειρήνης, της προόδου και του σοσιαλισμού κι ανέπτυξε το πνεύμα του διεθνισμού και της αδελφικής συνεργασίας και αλληλεγγύης με τις νεολαίες όλου του κόσμου.
ΚΑΙ ΠΑΝΩ απ’ όλα, η ΕΠΟΝ, μέσα στο καμίνι του σκληρού εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, σφυρηλάτησε ένα νέο τύπο ανθρώπου: Τον άνθρωπο της Εθνικής Αντίστασης, που στάθηκε μαχητής και χτίστης μαζί μιας νέας ζωής, αντάξιος του πραγματικού ηθικού και κοινωνικού ύψους του ανθρώπου.

ΝΑ ΞΑΝΑΓΥΡΙΖΕΙΣ στην ΕΠΟΝ σήμερα, μια τέτοια μέρα, να θυμίζεις και να μετράς αυτήν τη μεγάλη ώρα της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, δεν είναι απλά μια επετειακή αναδρομή.
Στάθηκε κι έμεινε της ζωής η πιο όμορφη, δυνατή κι ακριβή καταγραφή. Το αντιστασιακό, αντιφασιστικό πνεύμα μένει, είναι και θα είναι για την πατρίδα μας κληρονομιά ατίμητη.
Προβάλλει μέσα σ’ όλη την ιστορία μας σαν κάτι το μοναδικό, το θαυμαστό. Εχει πλάτος και βάθος. Παρ’ όλες τις δοκιμασίες και τα πισωγυρίσματα, είναι πάντα η ζωογόνα φλέβα, που άρδευσε και αρδεύει την εθνική μας ζωή.
(…)
Χρόνια ΕΠΟΝ.
Κι είναι πολλά, που ξάργησαν να γίνουν με τα τόσα κυνηγητά και τις διώξεις.
Είναι πολλά, που πρέπει να τα παλέψουμε, αντάμα με το λαό και τα νιάτα.
Και πάνω απ’ όλα τον πόλεμο, το φοβερό αιματοκύλισμα, που είναι έτοιμοι να εξαπολύσουν οι ιμπεριαλιστές Αμερικάνοι και οι υποτακτικοί τους.

Οδηγητής, 6 Φλεβάρη 1986 –μιλάει ο σ.φος Φώτης-Φοίβος Τσέκερης

Οδηγητής Odhghths KNE ΚΝΕΘυμάσαι καμιά φορά που τα χρειάστηκες;
(Η ερώτηση μοιάζει αστεία όταν απευθύνεται σε έναν άνθρωπο σαν το Φοίβο Τσέκερη που πέρασε από τη Γερμανική Κομαντατούρα της οδού Κοραή, το φλεγόμενο Πολυτεχνείο του Δεκέμβρη και έπειτα Μακρόνησο, ανάπηρος κιόλας).

Ένα βράδυ μια ομάδα Επονίτες γράφαμε συνθήματα στην οδό Μπόταση, κοντά στο Πολυτεχνείο, θυμάται ο Φοίβος Τσέκερης, διοικητής της διμοιρίας του Πολυτεχνείου του λόχου Σπουδαστών που αργότερα ονομάστηκε “Λόχος Λόρδος Μπάιρον”. Είμαστε 5 ένοπλοι ΕΛΑΣΙΤΕΣ μαζί με άλλους 5 Επονίτες που έγραψαν τα συνθήματα. Ξαφνικά ένα Γερμανικό φορτηγό γεμάτο με Γερμανούς φαντάρους μπήκε στην οδό Μπόταση. Είχανε βαριά όπλα και εμείς έπρεπε να τους αντιμετωπίσουμε με πιστόλια και χειροβομβίδες. Καλύψαμε τους άοπλους συντρόφους μας και πυροβολώντας συνεχώς τους Γερμανούς προσπαθήσαμε να οπισθοχωρήσουμε από τον οδό Στουρνάρη και μετά από Μπουμπουλίνας και από την οδό Τοσίτσα να φτάσουμε στο λόφο του Στρέφη.
Όμως στη γωνία Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα ήταν το Υπουργείο Εργασίας και οι χωροφύλακες φρουροί του Υπουργείου αρχίσανε και αυτοί να μας πυροβολούν και έτσι βρεθήκαμε παγιδευμένοι μεταξύ δύο πυρών. Φοβηθήκαμε ότι δε θα γλιτώσει κανένας από μας. Τελικά αποφασίσαμε να ριχτούμε στους χωροφύλακες που ήταν και λιγότεροι. Επιτεθήκαμε στους χωροφύλακες με φωνές για να τους τρομάξουμε και για να νομίζουνε ότι είμαστε πολλοί.Στεφανίδης χαρακτικό Μύκονος 1942

Περάσαμε με μόνη απώλεια το ένα παπούτσι μιας συντρόφισσας. Στο λόφο του Στρέφη μπήκαμε σ’ ένα σπίτι απ’ αυτά που αφήνανε μισόκλειστη την πόρτα όταν άκουγαν πυροβολισμούς για να προστατέψουν τους κυνηγημένους Επονίτες και εκεί βρήκαμε και παπούτσια για την κοπέλα και μέρος για να περάσουμε την υπόλοιπη νύχτα.

Τέσσερις μήνες πριν την απελευθέρωση η Λεωφόρος Αλεξάνδρας χώριζε την ελεύθερη περιοχή της Αθήνας, Γκύζη, Πολύγωνο από την κατεχόμενη.
Στις απελευθερωμένες συνοικίες λειτουργούσαν όλοι οι θεσμοί που λειτουργούσαν στην ελεύθερη Ελλάδα δηλαδή Λαϊκή δικαιοσύνη, Λαϊκή παιδεία κ.λπ. Ο ΕΛΑΣ εξασφάλιζε την άμυνα της περιοχής. Οι Ιταλοί είχαν συνθηκολογήσει και πολλοί περνούσαν με τον οπλισμό τους στις γραμμές μας.
Τους θυμάμαι αργότερα στην απελευθέρωση της Αθήνας που τραγουδούσαν το επαναστατικό τραγούδι “Μπαντιέρα Ρόσα”…honia

78 χρόνια από την ίδρυση της ΕΠΟΝ και τα οράματα, για τα οποία εκατοντάδες χιλιάδες ΕΠΟΝίτες και ΕΠΟΝίτισσες αγωνίστηκαν και πότισαν με το αίμα τους τη γη αυτού του τόπου, μένουν ακόμη επίκαιρα, ζωντανά και ανεκπλήρωτα. Το έργο, που άφησε πίσω της η μαζικότερη οργάνωση νεολαίας μας, είναι χαραγμένο βαθειά στο νεολαιίστικο κίνημα, που αγωνίζεται για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Τα οράματά της είναι σήμερα ζωντανά στα μάτια των νέων ανθρώπων που έχουν πάρει τη σκυτάλη των ΕΠΟΝιτών…

(αυτο)Διάλυση της ΟΚΝΕ
Στις 23 Φλεβάρη 1943, με πρόταση της ΟΚΝΕ και με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των οργανώσεων νέων που συμμετείχαν στο ΕΑΜ Νέων, καθώς και άλλων οργανώσεων, πραγματοποιήθηκε η σύσκεψη εκείνη που κατέληξε στην απόφαση ίδρυσης της ΕΠΟΝ. Ταυτόχρονα, αποφασίστηκε η αυτοδιάλυση όλων των οργανώσεων που συμμετείχαν στην ίδρυσή της.

Έτσι, η ίδρυση της ΕΠΟΝ συνδέθηκε με την αρνητική απόφαση αυτοδιάλυσης της ΟΚΝΕ, η οποία και σταμάτησε την αυτοτελή δράση της.

Λέσχη ΕΠΟΝΕΠΟΝίτες –μεταξύ άλλων ο διεθνής ποδοσφαιριστής Δημήτρης (Μίμης) Αποστολόπουλος, ο Ανδρέας Μουράτης διεθνής επίσης –μετέπειτα αρχηγός του Ολυμπιακού και της εθνικής Ελλάδας, ο Νίκος Γόδας, του Ολυμπιακού, που εκτελέστηκε στις 19 Νοέμβρη του 1948, ο Άγγελος Μεσσάρης, από τους σπουδαιότερους ποδοσφαιριστές στην ιστορία του Παναθηναϊκού, βασικό στέλεχος και πρώτος σκόρερ της «χρυσής ομάδας» του 1930 που στέφθηκε πρωταθλήτρια αήττητη –ξεκίνησε από την ΟΚΝΕ, ο Σπύρος Κοντούλης ο Πάνος Αλεξάς κλπ.

Η ιστορία της ΕΠΟΝ, είναι γεμάτη χρυσές -βαμμένες με αίμα, σελίδες, αγώνων και θυσιών. Ιστορία που, παρά τις διώξεις, παρά τις επιθέσεις που δέχτηκε, από την ντόπια και ξένη αντίδραση, δεν μπόρεσαν να την εκτοπίσουν από τη συλλογική συνείδηση της νέας γενιάς, στο διάβα των χρόνων. Οι μάχες που έδωσαν οι ΕΠΟΝίτες και οι ΕΠΟΝίτισσες, δεν ήταν μόνο στα πεδία των μαχών, στο πλάι του ΕΛΑΣ. Ηταν κύρια μάχες για το κέρδισμα της νεολαίας και τη συστράτευσή της στις αγωνιστικές αξίες ζωής, που αντηχούν μέχρι και σήμερα στο πέρασμα των χρόνων. Οι αγώνες της ΕΠΟΝ, τα ιδανικά της και οι θυσίες της, μεταλαμπαδεύτηκαν γενιά με γενιά μέχρι και το σήμερα

12 Σεπ 1948 αεροπειρατεία 6 ΕΠΟΝίτες12-Σεπ-1948 «αεροπειρατεία» από 6 διωκόμενους ΕΠΟΝίτες Αλέξανδρος Κουφουδάκης (21 ετών), Δημήτριος Κουφουδάκης (23), Αχιλλέας Κετιμλίδης (19), Αντώνης Βογιάζος (18), Γιώργος Κέλας (17), Σπύρος Χελμιάδης (18)
Στόχος να περάσουν μέσα από τη Γιουγκοσλαβία στο μέτωπο του Γράμμου και να ενωθούν με τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδος
Οι ΕΠΟΝίτες δικάσθηκαν ερήμην από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης και καταδικάσθηκαν σε θάνατο

Παναγιώτης Μακρής

Παναγιώτης Μακρής ΕΑΜουσείο

Παναγιώτης Μακρής              

✔️  Γνήσιο τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής
Γεννήθηκε στο Μπισχίνι Ολυμπίας από αγρότες γονείς.
Από μαθητής μέλος της ΟΚΝΕ και δηλώνοντας και «άθεος».
Τελείωσε το παλιό Γυμνάσιο, τη Σχολή Ραδιοτηλεγραφητή με προορισμό το Εμπορικό Ναυτικό, αλλά μετά την αποφοίτηση –με εντολή της οργάνωσης πέρασε στην Αεροπορία και σαν Ραδιοτηλεγραφιτής Ιπτάμενων παίρνει μέρος στον πόλεμο του ’40 κατά των Ιταλών εισβολέων. Έτυχε τιμητικών διακρίσεων.
Στις 23/4/41 η μοίρα του μετακινείται στην Αίγυπτο. Ο ίδιος βρίσκεται συνέχεια στην πρώτη γραμμή και συμμετέχει ενεργά του αντιφασιστικού κινήματος.
Γίνεται ιδρυτικό μέλος της Αντιφασιστικής Οργάνωσης Αεροπορίας (Α.Ο.Α). Συμμετέχει στις δημοκρατικές εκδηλώσεις των Ενόπλων Δυνάμεων για εκδημοκρατισμό τους και τη δημιουργία δημοκρατικού στρατού για την επικράτηση του απελευθερωτικού αγώνα του λαού για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας και της λαϊκής κυριαρχίας.
✔️  Οι Εγγλέζοι διαλύουν τις Ένοπλες δυνάμεις και κλείνουν πάνω από 10.000 σε στρατόπεδα και φυλακές.
Στη Μέση Ανατολή αγωνίζεται  από τη Γραμμή της Αντιφασιστικής Πρωτοπορίας.
Επιστρέφει στην Ελλάδα το 1946 και εντάσσεται στο ΚΚΕ.
Εξορίζεται το 1948 στην Ικαρία, Μακρόνησο, Αν. Σπάρτη.
Αφήνεται ελεύθερος το 1961-γραμματέας της ΕΔΑ Καισαριανής μέχρι το 1965.
🔻  Πανηγυρικά Δήμαρχος το 1964 με ποσοστό 64%. Δύο φορές τέθηκε σε αργία για την αγωνιστική του στάση.
Στις 21 Απρ 67 συλλαμβάνονται από τη Χούντα και εκτοπίζεται στα Γιούρα-Λέρο μέχρι το τέλος του 1970. Το 1973 γίνεται αναπληρωματικό μέλος ΚΕ του ΚΚΕ μέχρι το 1986.
Μετά μεταπολίτευση επανέρχεται σαν Δήμαρχος και το 1975-1978-1982-1986.
Διετέλεσε και αντιπρόεδρος ΚΕΔΚΕ και ΤΕΔΚΝΑ, όταν άλλοι ήταν οι συσχετισμοί στην τοπική Αυτοδιοίκηση.
Πήρε μέρος σε παγκόσμιες Συνδιασκέψεις, Μαδρίτη, Ρώμη, Παρίσι, Βιέννη, Βρυξέλλες, Κύπρο κ.α. Δραστήριο μέλος του κινήματος και Διεθνών Συνδέσμων φιλίας.
Αποχώρησε από Δήμαρχος το 1990, ΟΧΙ όμως και από την ενεργό και κοινωνική δράση στο ΚΚΕ.
🔻  «Έφυγε» από τη ζωή στις 26/7/2015, σε ηλικία 98 χρόνων, όρισε με τη διαθήκη του μοναδικό κληρονόμο του το ΚΚΕ
«Αφήνω μοναδικό κληρονόμο μου (…) το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ), που από τις γραμμές του αγωνίστηκα σε όλη μου τη ζωή, για να συνεχίσει τους αγώνες του».

Ν. Μπελογιάννης Ν. Πλουμπίδης – Στο σπίτι των ηρώων