• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Τα σημαντικότερα γεγονότα της 1 Μαΐου

1328 Με τη Συνθήκη του Εδιμβούργου- Νόρτθαμπτον η Αγγλία αναγνωρίζει τη Σκοτία ως ανεξάρτητο κράτος, μετά τους πολέμους για την ανεξαρτησία της.

1714 Ο Γεώργιος Α’ του Οίκου του Ανόβερο επιλέγεται ως διάδοχος για το θρόνο της Βρετανίας μετά το θάνατο της βασίλισσας Άννας.

1776 Ο Γερμανός καθηγητής της Νομικής, Άνταμ Βάισχαουπτ, ιδρύει το «Τάγμα των Πεφωτισμένων», πιο γνωστό με τη λατινική ονομασία « Ιλλουμινάτι», που αποτέλεσε το πιο ριζοσπαστικό παρακλάδι του Διαφωτισμού.

1811 Γεννήθηκε ο Ανδρέας Λασκαράτος, σατιρικός συγγραφέας από το Ληξούρι

Ανδρέας Λασκαράτος: Ενας μαχητής συγγραφέας

1827 Η Γ’ Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα ψηφίζει το «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος». Το νέο Σύνταγμα στηρίχθηκε κυρίως στο αμερικανικό του 1787. Ενίσχυε σημαντικά τον αστικοφιλελεύθερο χαρακτήρα του πολιτεύματος, ενώ έπαυε να έχει προσωρινή ισχύ όπως τα προηγούμενα, υποδηλώνοντας τη βούληση των επαναστατών για πλήρη ανεξαρτησία (και όχι καθεστώς υποτέλειας). Στο νέο Σύνταγμα κατοχυρώνονταν η λαϊκή κυριαρχία («η κυριαρχία ενυπάρχει εις το έθνος, πάσα εξουσία πηγάζει εξ αυτού και υπάρχει υπέρ αυτού»), η ισονομία, η ανεξιθρησκία, καταργούνταν οι τίτλοι ευγενείας, ενώ προβλεπόταν άσυλο για τους κατατρεγμένους.

1848 Στην Αγγλία ορίζεται με νόμο η δεκάωρη εργάσιμη ημέρα για τις γυναίκες και τα ανήλικα παιδιά που εργάζονταν στην υφαντουργική βιομηχανία.

1886 Οι εργάτες του Σικάγου απεργούν ζητώντας 8 ώρες δουλειά 8 ώρες ύπνου 8 ώρες ανάπαυση.  Οι απεργοί χτυπήθηκε από την αστυνομία και την εργοδοσία. Πρωτοπόροι εργάτες απαγχονίστηκαν. Η πρωτομαγιάτικη, όμως, απεργία του 1886 δεν πήγε χαμένη. Είχε ως αποτέλεσμα 185.000 εργάτες να κερδίσουν το 8ωρο και τουλάχιστον 200.000 εργάτες να μειώσουν το χρόνο εργασία τους από τις 12 στις 10 και 9 ώρες. Σε πολλές, επίσης, περιοχές κερδίθηκε η ημιαργία του Σαββάτου, ενώ αρκετές βιομηχανίες σταμάτησαν την κυριακάτικη εργασία. Τρία χρόνια αργότερα, το 1889, η Β΄ Διεθνής στο Παρίσι, καθιέρωσε την 1η του Μάη ως Διεθνή Ημέρα των Εργατών.

Πρωτομαγιά 1886: Η απολογία του Αύγουστου Σπις – Η διαχρονική απολογία των προλετάριων

1893 Στη Διεθνή Έκθεση του Σικάγο, ο Γκρόβερ Κλήβελαντ, ο 24ος πρόεδρος των ΗΠΑ, φωταγωγεί την πόλη με λάμπες που λειτουργούν με εναλλασσόμενο ρεύμα.

1904 Πεθαίνει ο Τσέχος συνθέτης Αντονίν Ντβόρζακ

1906 Στη Γαλλία, στρατιωτικές δυνάμεις συλλαμβάνουν 1.000 άτομα που συμμετέχουν σε διαμαρτυρία για την Ημέρα της Πρωτομαγιάς. Την ίδια μέρα, στη Γερμανία, απολύονται 6.000 εργάτες.

1907 Πέθανε ο ευεργέτης, Γρηγόριος Μαρασλής

1908 Έπειτα από επιθυμία του βασιλιά Γεώργιου Α’, απολύονται όλοι οι ηθοποιοί και το προσωπικό του Βασιλικού Θεάτρου. Ως αφορμή προβάλλεται το γεγονός ότι συχνά οι παραστάσεις δίνονταν προ «κενών εδωλίων».

1909 Γεννήθηκε ο κομμουνιστής ποιητής, Γιάννης Ρίτσος

Γιάννης Ρίτσος: Ο ποιητής που κατάλαβε καλύτερα τον Μαρξ

1920 Στην Γαλλία 250.000 σιδηροδρομικοί κατεβαίνουν σε γενική απεργία, που διαρκεί 25 μέρες. Με τους σιδηροδρομικούς ενώνονται σύντομα οι ανθρακωρύχοι, οι λιμενεργάτες και οι ναυτεργάτες. Έτσι, το σύνολο των απεργών ξεπερνά το 1.000.000. Κύρια αιτήματα της απεργίας ήταν: η εφαρμογή του 8ώρου, η αύξηση των μισθών, η εθνικοποίηση των σιδηροδρόμων και η παραίτηση από τη σχεδιαζόμενη τρίτη αντισοβιετική εκστρατεία.

1924 Αιματηρά επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας σημειώνονται στη μεγάλη συγκέντρωση που διοργανώνει το ΚΚΕ στην πλατεία Θεάτρου για την Εργατική Πρωτομαγιά, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένα άτομο και να τραυματιστούν 17

1929 Η κυβέρνηση Βενιζέλου απαγορεύει κάθε συγκέντρωση για την Πρωτομαγιά, ενώ η αστυνομία από την παραμονή ακόμα ενήργησε στην Αθήνα συλλήψεις 400 εργατικών στελεχών, κατέλαβε τα γραφεία των ταξικών συνδικάτων και κατάσχεσε τον Ριζοσπάστη. Παρά τα τρομοκρατικά αυτά μέτρα οι εργάτες πραγματοποιούν σε πολλά σημεία συγκεντρώσεις όπου γίνονται σύντομες ομιλίες. Η αστυνομία επιτίθεται παντού και διενεργεί νέες συλλήψεις. Πολλοί από τους συλληφθέντες θα σταλούν στη συνέχεια στην εξορία. Ανάμεσά τους και ο οργανωτικός Γραμματέας της ταξικής Ενωτικής ΓΣΕΕ.

1924 Παρά την απαγόρευση από την κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπαναστασίου (του λεγόμενου και «Πατέρα της Δημοκρατίας»), οι εργάτες της Αθήνας και του Πειραιά ανταποκρίνονται στο κάλεσμα του ΣΕΚΕ(Κ) πραγματοποιώντας μεγάλη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση. Στρατός και αστυνομία επιτίθενται στους απεργούς, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας εργάτης και να τραυματιστούν 12. Ο βουλευτής των Φιλελευθέρων Κώστας Ζαβιτσιάνος κάνει λόγο για «ερυθρό κίνδυνο».

1925 Η Κύπρος ανακηρύσσεται βρετανική αποικία.

1931 Πραγματοποιούνται στη Νέα Υόρκη τα επίσημα εγκαίνια του Εμπάιαρ Στέιτ Μπίλντινγκ, του ψηλότερου κτιρίου στον κόσμο την εποχή εκείνη.

1941 Η ταινία «Πολίτης Κέιν», στην οποία πρωταγωνιστεί και σκηνοθετεί ο Όρσον Ουέλς, κάνει πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη.

1944 Οι δυνάμεις κατοχής, σε αντίποινα για την εκτέλεση από τον ΕΛΑΣ Πελοποννήσου του Γερμανού υποστράτηγου Φρανζ Κρες και του επιτελείου του, εκτελούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής 200 κομμουνιστές, που κρατούνταν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Απ’ αυτούς, περίπου 170 ήταν πρώην Ακροναυπλιώτες και οι υπόλοιποι πρώην εξόριστοι στην Ανάφη. Ένα από τους 200 ο Ναπολέων Σουκατζίδης

Η Πρωτομαγιά του Κώστα Βάρναλη

1946 Η διάσκεψη των Παρισίων αποφασίζει να δοθούν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα.

1947 Η Σφαγή της Πορτέλα ντελα Τζινέστρα στη Σικελία. 11 άτομα σκοτώνονται και 33 τραυματίζονται από επίθεση ανδρών του Σαλβατόρε Τζουλιάνι κατά συγκέντρωσης του Κομμουνιστικού Κόμματος για το εορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς.

1948 Ιδρύεται η Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας (Βόρεια Κορέα) με πρόεδρο τον Κιμ Ιλ Σουνγκ.

1955 Εκτελείται στην Αλικαρνασσό ο 26χρονος Χρήστος Καρανταής, στέλεχος του ΚΚΕ, που είχε έρθει από το εξωτερικό με κομματική αποστολή.

1958 Πρωτομαγιάτικη παρέλαση στη Λευκωσία με τη συμμετοχή Ελλήνων και Τούρκων εργαζομένων, με πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ

1960 Πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στο θέατρο «Κεντρικόν». Η αστυνομία επιτίθεται στους απεργούς. Ανάμεσα στους τραυματίες και ο πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών Βασίλης Μεσολογγίτης.

1960 Ο Αμερικανός πιλότος Φράνσις Γκάρυ Πάουερς συλλαμβάνεται από τις σοβιετικές αρχές. Ο Πάουερς εκτελούσε κατασκοπευτική πτήση πάνω από τον σοβιετικό εναέριο χώρο, όταν το αεροπλάνο του, τύπου U-2, καταρρίφθηκε.

1966 Ο Νίκος Ζαχαριάδης ξεκινά απεργία πείνας, με αίτημα την κατάργηση των διοικητικών μέτρων εναντίον του, η οποία κρατά 19 μέρες.

1976 Πεθαίνει μετά από αυτοκινητιστικό δυστύχημα ο Αλέκος Παναγούλης, που στις 13 Αυγούστου 1968 επιχείρησε να σκοτώσει τον δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλο, χωρίς ωστόσο να τα καταφέρει. Συνελήφθη και υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια. Καταδικάστηκε σε θάνατο, απέδρασε και συνελήφθη εκ νέου.

1978 πέθανε ο Σοβιετικός συνθέτης αρμενικής καταγωγής Αράμ Χατσατουριάν

Αράμ Χατσατουριάν: «Η Οκτωβριανή Επανάσταση μου άλλαξε ριζικά τη ζωή»

1983 Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με το βραβείο Λένιν για την ειρήνη.

1986 Η Νότια Αφρική παραλύει ολοσχερώς, καθώς 1,5 εκατομμύριο έγχρωμοι κάνουν αποχή από την εργασία τους, σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της πολιτικής των φυλετικών διακρίσεων που εφαρμόζει η κυβέρνηση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαμαρτυρία κατά του Απαρτχάιντ.

1994 Σκοτώθηκε σε ατύχημα στο Γκραν Πρι της Ίμολα ο βραζιλιάνος άσος της Φόρμουλα 1, Άιρτον Σένα.

1997 Στη Βρετανία διεξάγονται οι κοινοβουλευτικές εκλογές που φέρνουν στην εξουσία τους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ, μετά από 18 χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από τους Συντηρητικούς.

2004 Η Κύπρος μαζί με τις Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία και Τσεχία εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πανηγυρισμοί στη Λευκωσία. Η νύχτα γίνεται μέρα από τα πυροτεχνήματα, ενώ χιλιάδες Ελληνοκύπριοι συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία της πόλης για να γιορτάσουν την ένταξη.