Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

Το δώρο του Σοβιετικού στρατιώτη στον Γερμανό αντιφασίστα εργάτη το 1945

Επιμέλεια Πάνος Αλεπλιώτης //

Αληθινές μνήμες της Barbara Brädefors από την εποχή που ο Κόκκινος Στρατός πλησίαζε στο Βερολίνο. 

Η Barbara είναι γερμανίδα στην καταγωγή, έζησε επί πολλά χρόνια στην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, DDR, και κατόπιν μετακόμισε στην Σουηδία. Είναι μέλος του ΚΚ Σουηδίας. 

Το άρθρο της στην εφημερίδα Riktpunkt του ΚΚ Σουηδίας έχει τίτλο:

Απρίλιος-Μάιος του 1945

Μεταξύ τρόμου και απελευθέρωσης- προσωπικές μνήμες.  

“Στον τοίχο της κουζίνας μου στην Στοκχόλμη εδώ και χρόνια κρέμεται ένα ξύλινο πιάτο.  

Έχει χαραγμένο ένα δεμάτι, ένα δρεπάνι και κάτι άλλο γεωργικό εργαλείο της εποχής. Στο περιθώριο του πιάτου υπάρχει στο Κυριλλικό αλφάβητο χαραγμένη η φράση  “Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον”

Το πιάτο αυτό δόθηκε στον παππού μου από ένα νέο Ουκρανό αξιωματικό του Κόκκινου στρατού που το τμήμα του είχε στρατοπεδεύσει στο χωριό Frauenhain μεταξύ Δρέσδης και Βερολίνου.

Εκεί μετακινηθήκαμε και μέναμε με όλους τους παππούδες και την μητέρα μου, εγώ που ήμουν τότε 7 χρονών και ο αδελφός μου 2 μηνών μωρό, μετά την ολοκληρωτική καταστροφή της Δρέσδης τον Φεβρουάριο του 1945.

Εκείνες τις χαοτικές μέρες με την προέλαση των Σοβιετικών άδειασε το χωριό λίγες εβδομάδες πριν την πτώση του Βερολίνου στην αναμονή πολεμικών επιχειρήσεων και οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν σε απόσταση 5 χιλιομέτρων στην πιο κοντινή κωμόπολη.

Περπατήσαμε όλοι μαζί μέχρι μια εντυπωσιακή βίλα κάποιου υψηλόβαθμου Ναζί που είχε εγκαταλειφθεί άρον τον άρον, αφού βρήκαμε ακόμη και την μπουγάδα τους υγρή στην σκάφη και μείναμε εκεί για μια εβδομάδα. Η μητέρα μου έφτιαξε πάνες για τον μικρό αδερφό από την μπουγάδα. 

Στο Frauenhain συναντήσαμε και τους πρώτους Σοβιετικούς στρατιώτες. Πώς ο νεαρός αξιωματικός Pjotr, εμείς τον λέγαμε Peter, μας  βρήκε εκεί δεν το ξέρω, αλλά καθόταν πολλές φορές στην κουζίνα με τον παππού μου και τα λέγανε.

Είχε μάθει γερμανικά στο σχολείο μάλλον αλλιώς δεν θα είχε επικοινωνία και ο βαθμός του μάλλον του επέτρεπε να έχει επαφή με Γερμανούς. Τι να λέγανε άραγε;

Για τον Χίτλερ, τον πόλεμο, την παράδοση, την οικογένεια του Pjotr στην πατρίδα του;

Ο Ουκρανός συνάντησε έναν 60χρονο γερμανό Σοσιαλδημοκράτη, που την 10ετία του 30 ήταν δήμαρχος σε ένα μικρό χωριό και καθαιρέθηκε όταν δεν δέχθηκε να γίνει μέλος στο Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα του Χίτλερ. 

Ο παππούς ήταν σιδηροδρομικός είχε χτίσει μόνος του ένα μικρό σπίτι και ήταν αντίπαλος του Χίτλερ. Ο Pjotr του είχε εμπιστοσύνη και όταν ήρθε το σήμα μετά από λίγες μέρες να μετακινηθεί ο λόχος του έδωσε ένα δώρο. Ο νεαρός Σοβιετικός στρατιώτης έδωσε δώρο το ξύλινο πιάτο στον ηλικιωμένο Γερμανό εργάτη μέσα στην χώρα του εχθρού. 

Πώς μπορούσε να έχει ο Pjotr μαζί του ένα δώρο από την Ουκρανία; Είχε ο Κόκκινος Στρατός δώρα να μοιράσει στους Γερμανούς αντιφασίστες σαν μια συμβολική χειρονομία και ένα μήνυμα: Δεν ερχόμαστε σαν κατακτητές αλλά σαν απελευθερωτές;

Το ερώτημα δεν ξέρω να το απαντήσω. Εμένα σαν 7χρονη, μου έδωσε κάποια παιχνίδια που βρήκε σε άλλα σπίτια που πάνω στον πανικό τους είχαν εγκαταλείψει άλλες οικογένειες επειδή ερχόταν οι “Ρώσοι”. 

Ο παππούς έγινε νέος αγρότης, Neubauer, όταν έγινε αναδιανομή της γης από τα μεγάλα αγροκτήματα το 1945 και δούλευε ό ίδιος για να βγάλει τον “άρτον τον επιούσιον”, μπήκε στον γεωργικό συνεταιρισμό και έγινε μέλος στο Ενοποιημένο κόμμα που ιδρύθηκε από τους κομμουνιστές και τους Σοσιαλδημοκράτες. 

Το ξύλινο πιάτο κρεμόταν επί δεκαετίες στην κουζίνα των παππούδων. 

Πριν από μερικά χρόνια από ανησυχία μήπως οι νεότερες γενιές δεν εκτιμήσουν την αξία αυτού του μοναδικού δώρου ζήτησα να το κληρονομήσω”.