• [Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί/με μάτι αριστερό το βλέπω./Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί,/οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι (Κ. Βάρναλης)]
Facebooktwitterrssyoutube
slogan

«Το ΚΚΕ είναι αθάνατο» – Νίκος Ζαχαριάδης

Γράφει ο Νίκος Μόττας //

Σαν σήμερα, πριν 46 χρόνια, άφηνε την τελευταία του πνοή στο Σουργκούτ της ΕΣΣΔ μια απ’ τις σημαντικότερες προσωπικότητες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος του 20ου αιώνα. Ο Νίκος Ζαχαριάδης.

Μια τέτοια ηγετική φυσιογνωμία, που συνδέθηκε άρρηκτα με την ιστορία και δράση του ΚΚΕ, δε μπορεί να εξετάζεται έξω και πέρα από το ιστορικό πλαίσιο και τις δοσμένες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στις οποίες έδρασε.

«Η ιστορική έρευνα – αναφέρει το Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ – οφείλει να εξετάζει την ηγετική προσωπικότητα του Ν. Ζαχαριάδη και τη διαμόρφωση της στρατηγικής και της λειτουργίας του ΚΚΕ στις συνθήκες της εποχής του. Είναι αντιεπιστημονικό να αφαιρούνται από την έρευνα οι ιστορικές συνθήκες ανάπτυξης και ωρίμανσης του ΚΚΕ, οι συνθήκες ανάπτυξης και ωρίμανσης του Ν. Ζαχαριάδη ως κομμουνιστή ηγέτη» («Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Β΄ τόμος 1949-1968», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2011).

Και πράγματι, για να κρίνει κάποιος τη ζωή και δράση του Ζαχαριάδη οφείλει να αποφύγει τόσο την οδό του μηδενισμού, όσο και την εύκολη λύση της εξιδανίκευσης. Για το ζήτημα αυτό σημειώνει χαρακτηριστικά η Αλέκα Παπαρήγα: «Υπάρχουν υποκριτές λάτρεις του Ζαχαριάδη που σκόπιμα προσεγγίζουν επιλεκτικά την προσφορά του, διαλέγουν μια φράση, ένα κομμάτι από ομιλίες του, προκειμένου να δικαιολογήσουν το συμβιβασμό τους, προβάλλοντας ως επιλογές του Νίκου Ζαχαριάδη που στο κάτω – κάτω δεν ήταν προσωπικές, ήταν συλλογικές και μάλιστα συνδέονταν και με τις στρατηγικές επιλογές του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. Αλλοι χρησιμοποιούν την τραγική περίπτωση του Νίκου Ζαχαριάδη για να χτυπήσουν το σοσιαλισμό, για να υποστηρίξουν ότι ο αγώνας αυτός είναι μάταιος και άγονος, είναι προτιμότερο να είσαι ερασιτέχνης κομμουνιστής στον καπιταλισμό» (Ομιλία στο Σουργκούτ, 7 Σεπτέμβρη 2014).

Στην πολιτική δράση του Νίκου Ζαχαριάδη αντικατοπτρίζονται μια σειρά αντιφάσεις της στρατηγικής του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, οι οποίες αναδεικνύονται και επισημαίνονται στο πλαίσιο της ιστορικής έρευνας.

Ταυτόχρονα, όμως, η ηγετική φυσιογνωμία του Ζαχαριάδη αποτελεί πρότυπο αφοσιωμένου κομμουνιστή, αγωνιστή δοσμένου στην υπόθεση της εργατικής τάξης και την πάλη για κοινωνική απελευθέρωση. Ο Ζαχαριάδης ηγήθηκε του ΚΚΕ στις πλέον δύσκολες και σκληρές συνθήκες της ταξικής πάλης, παραμένοντας αλύγιστος και ασυμβίβαστος στις ιδέες του.

Χάρη σε ανθρώπους σαν αυτόν, αλύγιστους και ασυμβίβαστους, το ΚΚΕ δεν υπέγραψε ποτέ δήλωση μετάνοιας στην αστική τάξη.

«Όποιος δεν ξέρει να πεθαίνει όταν χρειάζεται, δεν ξέρει να ζει και τη ζωή του θ’ αποτύχει. Όποιος φοβάται μην πέσει, πρέπει σε όλο του το βίο να σέρνεται χάμου» έγραφε ο ίδιος, συμπυκνώνοντας σε δυο προτάσεις την φιλοσοφία μιας ολόκληρης γενιάς κομμουνιστών που, παρά τις διώξεις, τις φυλακίσεις, τις εξορίες, τα βασανιστήρια και τα εκτελεστικά αποσπάσματα, παρέμειναν όρθιοι και αγέρωχοι, πρωτοπόροι στον αγώνα για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Στην ειδική απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (16 Ιούλη 2011), με την οποία αποκαταστάθηκε επίσημα και πλήρως ο Νίκος Ζαχαριάδης, αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Τον διέκριναν επαναστατική επαγρύπνηση, ταχύτητα στην ανάληψη πρωτοβουλιών, σθένος στην υπεράσπιση της γνώμης του. Ήταν λαϊκός ηγέτης, με διάθεση και πνεύμα ασυμβίβαστο, πρωτοπόρο και μαχητικό».

Στην ίδια απόφαση γίνεται μνεία στην σημαντική συμβολή του Ν. Ζαχαριάδη στην ανάπτυξη του ΚΚΕ την πενταετία 1931-1936, ενώ υπογραμμίζεται το γεγονός ότι ο Ζαχαριάδης πρωτοστάτησε στη δημιουργία και δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (1946 – 1949), την κορυφαία έκφραση της ταξικής πάλης στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα. Στο ίδιο πλαίσιο μνημονεύεται η ακλόνητη επιμονή του στην ανάγκη ύπαρξης και ενίσχυσης των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων στα χρόνια 1949 – 1955, στο συνδυασμό της παράνομης με τη νόμιμη δράση.

Σήμερα αξίζει να ανατρέξουμε στη ζωή και δράση του Νίκου Ζαχαριάδη. Να διδαχθούμε και να εμπνευστούμε απ’ τον γνήσιο πατριωτισμό του, την συνέπεια με την οποία υπηρέτησε τις αρχές του προλεταριακού διεθνισμού, το ολοκληρωτικό δόσιμο του στην υπόθεση της κοινωνικής απελευθέρωσης της εργατικής τάξης αλλά και την ανιδιοτελή αγάπη και προσφορά του στο ΚΚΕ. Έτσι όπως μόνο οι πραγματικοί κομμουνιστές ξέρουν να αγαπάνε και να προσφέρουν…

«Το ΚΚΕ ήταν και παραμένει το κόμμα μου και κανένας δεν μπορεί να το χτυπήσει και να το λερώσει χρησιμοποιώντας το όνομά μου… Το Κουκουέδικο πέρασε πολλές αντάρες και μπόρες, όμως να το ξεριζώσει κανένας δεν μπόρεσε, γιατί αυτό θα σήμαινε να ξεριζώσει τον ίδιο το λαό. Παρόλες τις δοκιμασίες που το ‘δερναν και το δέρνουν, το ΚΚΕ είναι αθάνατο. Το γράμμα αυτό το γράφω για να βουλώσω το στόμα σε όλους αυτούς που θα βάλουν τώρα τις φωνές. Με το ΚΚΕ δεν είχα ούτε έχω ανοιχτούς λογαριασμούς. Ούτε μπορούσα ποτέ να ‘χω. Απ’ όλη μου την ψυχή εύχομαι σ’ αυτούς που φορτώθηκαν το πολύ δύσκολο έργο να ξαναστήσουν το Κουκουέδικο στα πόδια του, να πετύχουν απόλυτα και ολοκληρωτικά» (Τελευταίο γράμμα, 28 Ιούλη 1973).

____________________________________________________________________________

Νίκος Μόττας Γεννήθηκε το 1984 στη Θεσσαλονίκη. Είναι υποψήφιος διδάκτορας (Phd) Πολιτικής Επιστήμης, Διεθνών Σχέσεων και Ιστορίας. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Westminster του Λονδίνου και είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων (Master of Arts) στις διπλωματικές σπουδές (Παρίσι) και στις διεθνείς διπλωματικές σχέσεις (Πανεπιστήμιο Τελ Αβίβ). Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε ελληνόφωνα και ξενόγλωσσα μέσα.