• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Το φτερούγισμα του παράνομου «Ριζοσπάστη»

Γράφει ο Γιώργος Μουσγάς //

Οι διήμερες εκδηλώσεις τιμής για την εκτέλεση 22 αγωνιστών στις 15.3.1944 στο Μπλόκο της Καλογρέζας, που οργανώθηκαν απ’ το ΚΚΕ, την ΚΝΕ και το Παράρτημα ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Νέας Ιωνίας, ήταν ενταγμένες στον εορτασμό για τα 100 χρόνια απ’ την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας.

Στις 16.3.2018 έγινε εκδήλωση με θέμα «Η συμβολή της εργατικής τάξης στη δράση του ΕΑΜ. Τα μπλόκα των Γερμανών» στο πολιτιστικό κέντρο Παναιτώλιο της Αλσούπολης. Στις 17.3. 2018 οργανώθηκε πορεία στις γειτονιές της Καλογρέζας που κατέληξε στο μνημείο των 22 εκτελεσμένων αγωνιστών (Αναλυτικό ρεπορτάζ ΕΔΩ και ΕΔΩ).

Η εκδήλωση στο Παναιτώλιο, εκτός απ’ την ομιλία του Παναγιώτη Παπαγεωργόπουλου, Γραμματέα της ΤΕ του Βόρειου Τομέα, περιελάμβανε βίντεο για το εργατικό κίνημα στην περιοχή και την την ιδιαίτερη συμβολή σ’ αυτή των εργατών στα εργοστάσια και στα λιγνιτωρυχεία της Ν. Ιωνίας και της Καλογρέζας. Ολοκληρώθηκε με καλλιτεχνικό πρόγραμμα από το συγκρότημα «οι Βόρειοι», που περιελάμβανε και θεατρικά δρώμενα, τα οποία παρουσίασαν νέοι και νέες της ΚΝΕ. Αναβίωσαν ηρωικές στιγμές από την ΕΑΜική Αντίσταση στην Αθήνα, με τα χωνιά του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ, τους σαλταδόρους και τη διανομή του παράνουμου «Ριζοσπάστη».

Μια νέα και ένας νέος άρχισαν να μοιράζουν μέσα στην αίθουσα –φωνάζοντας δυνατά αυτή τη φορά: «Ο Ριζοσπααάστης!»- το παράνομο φύλλο της εφημερίδας της 18.3.1944 για τις «Ομαδικές σφαγές στην Καλογρέζα».

«Το αίμα του λαού γυρεύει εκδίκηση» είναι ο κεντρικός τίτλος και παρακάτω το ρεπορτάζ «Πως έγιναν τα γεγονότα». Η εφημερίδα αναφέρει 26 εκτελεσμένους, εκ των «οι 20 είταν ανθρακορύχοι, οι 3 υφαντουργοί και οι 3 επαγγελματίες». Δεν είναι γνωστό γιατί γράφει για 26 νεκρούς. Προφανώς αντικατοπτρίζεται και η δυσκολία των πληροφοριών στις συνθήκες της Κατοχής.

Έχουν ιδιαίτερη αξία τρία ολιγόλογα κειμενάκια.

Το πρώτο: «Οι Έλληνες στα βουνά πολεμάν ενάντια στους γερμανοβούλγαρους. Οι προδότες του Ράλλη-Γονατά ενωμένοι με τους γερμανούς πολεμάν στην Κοκκινιά και στους Ποδαράδες (σσ: ονομασία της Νέας Ιωνίας) ενάντια στον ελληνικό λαό».

Το δεύτερο: «Το αίμα του λαού της Κοκκινιάς, της Καλογρέζας, το αίμα που χύνουν οι Ράλληδες βαραίνει τους αρχηγούς Γονατάδες, Παπανδρέηδες, που προμηθεύουν αξιωματικούς στα τάγματα των δολοφόνων».

Και το τρίτο (κάτω δεξιά στη σελίδα) που, λόγω των γεγονότων στην ευρύτερη περιοχή- αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα.

Με τίτλο «ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ» γράφει:

«Οι Γερμανοί παν να σας τυλίξουν όλους στο έγκλημα και να σας βουτήξουν στο αίμα του Ελληνικού λαού. Μην πουλάτε την τιμή σας και τη ζωή σας για τα χαρτονομίσματα της προδοσίας που σας δίνει ο Ράλλης. Φύγετε στο βουνό. Μπήτε στον Εθνικό λαϊκό στρατό και πολεμήστε για την Ελλάδα». Και το αρθράκι καταλήγει στους «τιμημένους στρατηγούς» Μπακιρτζή, Μάντακα, Σαράφη αλλά ο επίλογος είναι φαγωμένος.

Σε κάποια επέτειο ο αείμνηστος σύντροφος Νίκος Καραντηνός* έφερε στα γραφεία του «Ριζοσπάστη» (στη Λεωφόρο Ηρακλείου 145) είκοσι φύλλα παράνομου «Ριζοσπάστη» σαν κι αυτό που μοιράστηκε στην εκδήλωση για το Μπλόκο της Καλογρέζας. Δυο σελίδες ήταν το κάθε φύλλο. Αλλά αυτές οι δυο σελίδες ήταν οι φτερούγες, που με την ενημέρωσή τους συνέβαλαν να μείνει αδούλωτη η ψυχή του λαού της Αθήνας, όπως υπογράμμισε, τότε, ο Νίκος Καραντηνός με την ιδιαίτερο τόνο της φωνής του όταν αναφερόταν σε σημαντικά γεγονότα.

Ένα τέτοιο φτερούγισμα προκάλεσε στην αίθουσα του Παναιτωλίου η στιγμή της διανομής του φύλλου του «Ριζοσπάστη» για τις σφαγές στην Καλογρέζα.

kalogreza

* Νίκος Καραντηνός (1920 -25.6.2008) γεννήθηκε στα Μιχαλιτσάτα Ληξουρίου της Κεφαλονιάς. Η Κατοχή τον βρήκε να σπουδάζει στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1941 οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ και το ΕΑΜ Νέων Φιλοσοφικής. Υπήρξε υπεύθυνος της «Νίκης», της παράνομης εφημερίδας της Οργάνωσης Αθήνας και στη συνέχεια μέλος στη συντακτική επιτροπή της «Νέας Γενιάς», οργάνου του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ, ενώ συμμετείχε σε αντιστασιακές δραστηριότητες με το ψευδώνυμο «Διονύσης» στήνοντας παράνομα τυπογραφεία. Ήταν μαθητής της Ηλέκτρας Αποστόλου, που τον δίδαξε να γράφει απλά και κατανοητά, να μεταδίδει άμεσα και χωρίς ρητορείες την ουσία. Και η είδηση, η ουσία σε εκείνες τις – όχι και τόσο μακρινές – εποχές ήταν μία: κάλεσμα αγώνα.Μεταπολεμικά, εξορίστηκε (1948-1950) στην Ικαρία και στη Μακρόνησο. Εργάστηκε σε εφημερίδες, κυρίως στην Αθηναϊκή, της οποίας υπήρξε αρχισυντάκτης, και επίσης στις Δημοκρατική Αλλαγή, Ημέρα, Εξπρές, Άλφα Ρεπορτάζ. Μετά τη μεταπολίτευση εργάστηκε στο Ριζοσπάστη.

Διετέλεσε γενικός γραμματέας στο πρώτο διοικητικό συμβούλιο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ), στην ίδρυση της οποίας πρωτοστάτησε, καθώς και αντιπρόεδρος, γενικός γραμματέας και ταμίας της ΕΣΗΕΑ. Ακόμη, διετέλεσε πρόεδρος του «Συνδέσμου Δημοσιογράφων-Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης 1941-1944».

karantinos1

Το 2015 η μορφή του Νίκου Καραντηνού κόσμησε την αναμνηστική σειρά γραμματοσήμων των ΕΛΤΑ για τα «100 χρόνια από την ίδρυση της ΕΣΗΕΑ». Η σειρά περιελάμβανε και άλλες εφτά φυσιογνωμίες του δημοσιογραφικού κόσμου, μεταξύ των οποίων η πρώτη γυναίκα στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ, Μαρία Ρεζάν (που εικονίζεται δίπλα στο Ν. Καραντηνό).

 

___________________________________________________________________________________________

Γιώργος Μουσγάς – Δημοσιογράφος Γενήθηκε στο χωριό Ρετσιανά Άρτας το 1958. Τελείωσε το εξατάξιο Α’ Γυμνάσιο Αρρένων Άρτας. Σπούδασε στο Τμήμα Οικονομικών Σπουδών της Νομικής Σχολής Αθηνών. Για 28 χρόνια κάλυψε το υγειονομικό ρεπορτάζ του «Ριζοσπάστη» του οποίου υπήρξε –όπως και στον «Οδηγητή»- μέλος της Συντακτικής Επιτροπής. Είναι μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών. Το 2005 βραβεύτηκε απ΄ το Ίδρυμα Προαγωγής Δημοσιογραφίας Αθανασίου Βασ. Μπότση με το «Βραβείο Ανθρωπιστικού Ρεπορτάζ», για τον τρόπο παρουσίασης των θεμάτων Υγείας και Πρόνοιας από τις σελίδες του «Ριζοσπάστη».