Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

«Χειροτέχνημα» 200.000+ ετών κοντά σε Θιβετιανή θερμή πηγή

Διεθνής ομάδα ερευνητών ανέφερε την ανακάλυψη παλαιολιθικών αποτυπωμάτων χεριών και ποδιών στο Quesang του Θιβετιανού υψιπέδου.
Οι απολιθωμένες «πατημασιές», ηλικίας 169.000-226.000 ετών φαίνεται ότι δημιουργήθηκαν σκόπιμα και θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν την αρχαιότερη γνωστή τέχνη του είδους της.
ℹ️  Τα προσεκτικά οργανωμένα αποτυπώματα μπορεί να έχουν γίνει από παιδιά

Η βρεγματική τέχνη (parietal art- cave art), όπως ονομάζεται, αυτή η μορφή αρχαίας οπτικής έκφρασης εμφανίζεται συνήθως στους τοίχους των σπηλαίων, αλλά μπορεί να γίνει και στο έδαφος, όπως φαίνεται να συμβαίνει στην πρόσφατη ανακάλυψη του Θιβέτ. Το απολίθωμα είναι μια σειρά ίχνη χεριών και ποδιών, κανένα από τα οποία δεν επικαλύπτεται.

Εκτός από το ότι είναι πιθανότατα η παλαιότερη γνωστή τέτοια τέχνη, η τοποθεσία είναι μια πρώτη ένδειξη ανθρώπινης ζωής τόσο ψηλά στο Θιβέτ, το οποίο βρίσκεται περίπου 3.700μ πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το έργο της ομάδας που περιγράφει τις απολιθωμένες εκτυπώσεις δημοσιεύτηκε αυτήν την εβδομάδα στο Science Bulletin.

«Το πώς δημιουργούνται τα αποτυπώματα κατά τη διάρκεια της κανονικής δραστηριότητας, όπως περπάτημα, τρέξιμο, άλματα, είναι καλά κατανοητό, συμπεριλαμβανομένων φαινόμενων όπως η ολίσθηση», δήλωσε ο Thomas Urban, ερευνητής επιστήμονας στο εργαστήριο tree ring του Πανεπιστημίου Cornell και συν-συγγραφέας μιας νέας σχετικής εργασίας.

«Αυτές οι “εκτυπώσεις”, ωστόσο, δείχνουν  πιο προσεκτικές και έχουν συγκεκριμένη διάταξη – σκεφτείτε το πώς ένα παιδί δημιουργεί αποτύπωμά του στο φρέσκο τσιμέντο».

Τα 5+5 ίχνη – πέντε από χέρια και πέντε από πόδια – έγιναν σε μια λάσπη που ήταν τότε κοντά στην θερμή πηγή Quesang. Η λάσπη λιθιοποιήθηκε σε βράχο τραβερτίνης κατά τη διάρκεια των χιλιετιών. Διαφορετικά αποτυπώματα χειρός κοντά στον τόπο ανακαλύφθηκαν από τον συγγραφέα David Zhang το 1988 κοντά σε ένα σύγχρονο λουτρό και είναι έργα τέχνης που οριστικοποιήθηκαν σαν τέτοια το 2018.
Αν και το εκτιμώμενο εύρος ημερομηνιών για τα απολιθώματα είναι ευρύ, ακόμη και το πιο πρόσφατο η ηλικία προηγείται των ζωγραφικών σπηλαίων όπως εκείνων στο Lascaux και το Sulawesi (πάνω από 120.000 χρόνια).

Με βάση το μέγεθος των ιχνών, η ομάδα πιστεύει ότι οι «καλλιτέχνες» θα μπορούσαν να ήταν ένα 7χρονο και ένα 12χρονο (τα αποτυπώματα ποδιού είχαν μέγεθος 7χρονου, αλλά των χεριών μεγαλύτερης ηλικίας)

Αυτό το συμπέρασμα οδηγεί στο ότι έγιναν από τον Homo sapiens, ωστόσο οι ερευνητές δεν είναι απόλυτα σίγουροι. Εάν το είδος δεν ήταν Homo sapiens, οι εικασίες για την ηλικία μπορεί να είναι άκυρες. Το χρονοδιάγραμμα των ιχνών ευθυγραμμίζεται κατά προσέγγιση με τα υπολείμματα τύπου Denisovan που βρέθηκαν στο Θιβετιανό οροπέδιο, οπότε αυτός είναι ένας εναλλακτικός υποψήφιος δημιουργός (σσ. οι Ντενίσοβαν είναι ένα εξαφανισμένο είδος ή υποείδος αρχαϊκού ανθρώπου του γένους Homo χωρίς συμφωνημένη ταξινομική ονομασία, που αναφέρεται ως Χόμο ντενίσοβα, Χόμο αλταϊένσις ή Χόμο σάπιενς ντενίσοβα).

Το αν οι «εκτυπώσεις» είναι τέχνη είναι επίσης προς ερμηνεία. Σύμφωνα με τον Matthew Bennett, γεωλόγο στο Πανεπιστήμιο Bournemouth που ειδικεύεται στα αρχαία ίχνη και διαδρομές, είναι πιθανό ότι αυτά τα αρχαία αποτυπώματα ήταν σκόπιμα.
«Είναι η σύνθεση, η οποία είναι σκόπιμη, το γεγονός ότι τα ίχνη δεν έγιναν από την κανονική μετακίνηση και η προσοχή που πρέπει να ληφθεί ώστε το ένα ίχνος να μην επικαλύπτει το επόμενο, όλα δείχνουν σκόπιμη φροντίδα», δήλωσε.

«Το κατά πόσον μια τέτοια συμπεριφορά είναι καλλιτεχνική εξαρτάται από τον ορισμό που εφαρμόζει – αλλά μπαίνει σε μια κατηγορία συμπεριφορών που είναι γενικά πιο πολύπλοκη και που παρατηρείται με άλλα ζώα», δήλωσε ο Urban.
«Συμβολικές συμπεριφορές όπως η γλώσσα, η θρησκεία και η τέχνη πρέπει να έχουν απλούστερες εκδηλώσεις στην αρχή της ανθρώπινης ιστορίας – οπότε αν ψάχνετε για την παλαιότερη τέχνη, αναζητώντας μια Μόνα Λίζα πιθανόν να απογοητευτείτε».

Αν αυτά τα αποτυπώματα δημιουργήθηκαν από πρόθεση και όχι τυχαία, τότε θα μπορούσε να θεωρηθούν το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα «ακίνητης» τέχνης, τουλάχιστον τρεις έως τέσσερις φορές παλαιότερο από αντίστοιχες περιπτώσεις στη Γαλλία (σπήλαιο Σοβέ), στην Ισπανία (σπήλαιο Ελ Καστίγιο) και στην Ινδονησία (νήσο Σουλαβέζι), που χρονολογούνται πριν από 30.000 έως 45.000 χρόνια.
Απολιθωμένες πατημασιές και πιο σπάνια αποτυπώματα παλάμης έχουν κατά καιρούς βρεθεί σε διάφορα μέρη του κόσμου και τα περισσότερα έγιναν μάλλον χωρίς πρόθεση, αλλά μέσα από κάποια γεωλογική διαδικασία στην πορεία απολιθώθηκαν.

σσ. Εικόνες και Graphics: D.D. Zhang | Science Bulletin
Πηγή