Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

13 Ιουλίου 1878: Η Συνθήκη του Βερολίνου διαμελίζει την Οθωμανική Αυτοκρατορία

H Συν­θή­κη του Αγί­ου Στε­φά­νου (Μάρ­της 1878) ήταν το απο­τέ­λε­σμα της στρα­τιω­τι­κής νίκης της Ρωσί­ας επί της Τουρ­κί­ας και οδη­γού­σε στη δημιουρ­γία της «Μεγά­λης Βουλ­γα­ρί­ας». Οπως ήταν επό­με­νο, η Αγγλία και η Αυστρία δυσα­ρε­στή­θη­καν, αφού έβλε­παν τη ρωσι­κή επέ­κτα­ση και την ταυ­τό­χρο­νη συρ­ρί­κνω­ση των δικών τους συμ­φε­ρό­ντων. Μπρο­στά στο ενδε­χό­με­νο ενός πολέ­μου με τους Αγγλους και τους Αυστρια­κούς, η τσα­ρι­κή Ρωσία (εξα­ντλη­μέ­νη από τον πόλε­μο ενα­ντί­ον της Τουρ­κί­ας) υπο­χρε­ώ­νε­ται να συμ­βι­βα­στεί. Επι­χει­ρεί κατ’ αρχήν να δια­σπά­σει την αγγλο­αυ­στρια­κή συμ­μα­χία, υπο­γρά­φο­ντας ξεχω­ρι­στή συν­θή­κη με την Αγγλία, όπου παραι­τεί­ται από το σχέ­διο για τη «Μεγά­λη Βουλ­γα­ρία». Ταυ­το­χρό­νως, όμως, η Αγγλία υπο­γρά­φει συμ­φω­νία με την Τουρ­κία όπου υπό­σχε­ται να βοη­θή­σει τους Τούρ­κους κατά των Ρώσων και παίρ­νει ως αντάλ­λαγ­μα την Κύπρο. Κατα­κτά έτσι αναί­μα­κτα το πιο στρα­τη­γι­κό σημείο της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γεί­ου. Υπ’ αυτές τις συν­θή­κες συγκλή­θη­κε το ευρω­παϊ­κό συνέ­δριο στο Βερο­λί­νο στις 13 Ιού­νη 1878.
Στο συνέ­δριο αντι­προ­σω­πεύ­ο­νταν η Ρωσία, η Αγγλία, η Γαλ­λία, η Γερ­μα­νία, η Αυστρoουγ­γα­ρία, η Ιτα­λία, η Τουρ­κία, το Ιράν και τα βαλ­κα­νι­κά κρά­τη (ως παρα­τη­ρη­τές). Μετά από έντο­νο διπλω­μα­τι­κό αγώ­να οι δυνά­μεις υπέ­γρα­ψαν στις 13 Ιού­λη 1878 τη Συν­θή­κη του Βερολίνου.

Με τη συν­θή­κη αυτή, η Αγγλία και η Αυστρoουγ­γα­ρία με την υπο­στή­ρι­ξη της Γερ­μα­νί­ας πέτυ­χαν να τρο­πο­ποι­ή­σουν σημα­ντι­κά τους όρους της Συν­θή­κης του Αγί­ου Στεφάνου.

Τα προ­βλή­μα­τα του εθνι­κο­α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κού κινή­μα­τος των βαλ­κα­νι­κών λαών έμει­ναν ουσια­στι­κά άλυ­τα. Στην κυριαρ­χία των Τούρ­κων απέ­μει­ναν ακό­μη περιο­χές με πολυά­ριθ­μο μη τουρ­κι­κό πλη­θυ­σμό (Νότια Βουλ­γα­ρία, Μακε­δο­νία, Αλβα­νία, Θεσ­σα­λία, νησιά του Αιγαί­ου). Η Βοσ­νία και η Ερζε­γο­βί­νη κατέ­χο­νταν στρα­τιω­τι­κά από την Αυστρoουγγαρία.

Το συνέ­δριο του Βερο­λί­νου, κόβο­ντας σε και­νού­ρια μέτρα το χάρ­τη της Βαλ­κα­νι­κής Χερ­σο­νή­σου, δημιούρ­γη­σε πολ­λές αφορ­μές, για να ξεσπά­σουν και­νού­ριες συγκρού­σεις στην περιο­χή αυτή και γενι­κά για να οξυν­θεί η διε­θνής κατά­στα­ση. Και μετά την απε­λευ­θέ­ρω­σή τους οι βαλ­κα­νι­κές χώρες ήταν στί­βος του αντα­γω­νι­σμού μετα­ξύ των μεγά­λων ευρω­παϊ­κών δυνά­με­ων που επε­νέ­βαι­ναν στις εσω­τε­ρι­κές τους υπο­θέ­σεις και επη­ρέ­α­ζαν ενερ­γά την εξω­τε­ρι­κή τους πολι­τι­κή. Ετσι, τα Βαλ­κά­νια έγι­ναν η «πυρι­τι­δα­πο­θή­κη της Ευρώπης».

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο