• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

1903: Οι ΗΠΑ αρπάζουν τη διώρυγα του Παναμά

Στις αρχές του 20ού αιώνα έχουμε την ενίσχυση του ιμπεριαλιστικού επεκτατισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Με το στόμα του Θ. Ρούζβελτ, οι ΗΠΑ αυτοανακηρύχτηκαν ανώτατος κριτής στις υποθέσεις ολόκληρου του δυτικού ημισφαιρίου και οικειοποιήθηκαν δικαιώματα «διεθνούς αστυνομικής δύναμης». Ειδικά στη Θάλασσα της Καραϊβικής και στις χώρες που περιβρέχονταν από αυτήν, οι ΗΠΑ τις θεωρούσαν σφαίρα της αποκλειστικής τους επιρροής.

Την επιθετική τους πολιτική στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές προσπαθούσαν να τη θεμελιώσουν θεωρητικά. Γι’ αυτό διαδίδανε ψεύτικες θεωρίες για «υπεροχή» της αγγλοσαξονικής φυλής απέναντι στους «κατώτερους» λαούς των λατινοαμερικάνικων χωρών. Στη συνέχεια, πάνω σ’ αυτή τη βάση διατυπώθηκε η θεωρία του παναμερικανισμού (δόγμα Μονρόε) και αργότερα προστέθηκε το δόγμα Ολντι για το μονοπωλιακό «δικαίωμα» των ΗΠΑ να παίζουν το ρόλο του διαιτητή στις υποθέσεις της Λατινικής Αμερικής. Αυτό το θεωρητικό «οπλοστάσιο» συμπληρώθηκε με την πολιτική της «μεγάλης μαγκούρας» («Big stick»), την οποία διατύπωσε το 1914 ο Ρούζβελτ.

Οι ΗΠΑ στο ζήτημα της κατασκευής της διώρυγας του Παναμά ενεργήσανε με διαθέσεις εξαιρετικά επιθετικές. Στα 1901 υπέγραψαν με την Αγγλία μια συνθήκη που αντικατέστησε την προηγούμενη του 1850 και παραχώρησε στις ΗΠΑ το μονοπωλιακό δικαίωμα να κατασκευάσουν τη διώρυγα και να έχουν τον έλεγχό της. Η δημοκρατία της Κολομβίας, στην οποία ανήκε ο ισθμός του Παναμά, δε δέχτηκε τους όρους των ΗΠΑ. Τότε οι Αμερικανοί πράκτορες σκηνοθέτησαν στο έδαφος του ισθμού μια «επανάσταση» και η δημοκρατία- μαριονέτα του Παναμά που ιδρύθηκε εδώ, δήλωσε πως αποχωρίζεται από την Κολομβία (1903). Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν αμέσως τη δημοκρατία του Παναμά και την υποχρέωσαν να υπογράψει, στις 18 Νοέμβρη 1903, μια συνθήκη που παραχωρούσε στις ΗΠΑ τον παντοτινό έλεγχο στη ζώνη της διώρυγας του Παναμά. Η διώρυγα αυτή που συνέδεσε δυο ωκεανούς, άρχισε να λειτουργεί το 1914.

Ταυτόχρονα οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές στερέωσαν την κυριαρχία τους στην Κούβα. Στα 1901 το κογκρέσο ψήφισε τη λεγόμενη τροποποίηση του γερουσιαστή Πλατ στο σχέδιο Συντάγματος της Κούβας. Η ουσία αυτής την τροποποίησης ήταν πως η Κούβα έχανε το δικαίωμα να υπογράφει κατά την κρίση της σαν ανεξάρτητο κράτος συμφωνίες με ξένα κράτη και να δανείζεται χρήματα από άλλα κράτη…

Πηγή: Ριζοσπάστης