• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

22 Ιούλη 1943 – Όπλα δεν είχαν κι όμως ήταν πάνοπλοι

rizos1Σαν σήμερα, 22 Ιουλίου 1943, 500.000 λαού στην κατεχόμενη Αθήνα με κάλεσμα του ΕΑΜ πραγματοποιούν μαχητική διαδήλωση εναντίον της απόφασης των Γερμανών να παραχωρήσουν στη Βουλγαρία ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα ως τον Αξιό. Τα γερμανικά τανκς επιχείρησαν χωρίς επιτυχία να διαλύσουν τις φάλαγγες των διαδηλωτών, 30 από τους οποίους πέφτουν νεκροί, 200 τραυματίζονται και 500 συλλαμβάνονται.Ο Χίτλερ αναγκάζεται να αναστείλει την απόφαση «επ’ αόριστον».

***

«Ήρθε η μεγάλη μέρα, γι’ αυτήν μιλούσαν τα βράδια στις γειτονιές. Και οι τοίχοι το έλεγαν στους διαβάτες. Η Αθήνα στο πόδι. Όπλα δεν έχει κι όμως είναι πάνοπλη. Χτυπάει τις καμπάνες και βαράει συναγερμό. Κι οι στρατιώτες έτοιμοι στις θέσεις. Είναι γέροι και γριές και κορίτσια. Τα τανκς δείξαν τα κανόνια τους. Οι γεκσταπίτες τα μαρσιπ. Και τα παιδιά τα δικά μας δείξανε τα στήθια. Κι ύστερα πολλοί πέσανε όταν άρχισε η μάχη. Στη μνήμη άσβηστα γράφτηκαν τα ονόματα των ηρώων: Παναγιώτα Σταθοπούλου η μία, Κούλα Λίλη η άλλη, Και μαζί τους ο Θανάσης Τεριάκης, ο Χατζηθωμάς. Ο Καλοζύμης και άλλοι» (Νέα Γενιά, περιοδικό της ΕΠΟΝ)

***
«Τον Ιούλη του 1943, η χιτλερική διοίκηση, αντιμέτωπη με τα κρίσιμα προβλήματα του πολέμου, πήρε την απόφαση να παραχωρήσει ολόκληρη τη Μακεδονία και τη Θράκη στους Βούλγαρους φασίστες. Η μάχη ξεκίνησε στις 7 Ιούλη απ’ τη Θεσσαλονίκη. Χιλιάδες νέοι και πλήθη λαού ξεκίνησαν με διαδήλωση από την Αποστόλου Παύλου. Το ίδιο βράδυ στη Νεάπολη μιλούν, σε συγκέντρωση λαού και νεολαίας, στελέχη του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ, ξεσηκώνοντας την πόλη. Τις επόμενες μέρες, σε Επτάλοφο, Νεάπολη, Τούμπα, Καλαμαριά κινητοποιούνται 50.000 λαού. Στις 10 Ιούλη κηρύσσεται παλλαϊκή απεργία. Την ίδια μέρα ξεσηκώνεται το Κιλκίς. Στις 17 η Εδεσσα, τα Γιαννιτσά. Ολη η Μακεδονία , με πρωτοπόρους το ΕΑΜ και την ΕΠΟΝ, δίνει τη μάχη ενάντια στο διαμελισμό της χώρας.

Τη μάχη αυτή, όμως, την έκρινε η ασύγκριτη σε μαζικότητα και μαχητικότητα διαδήλωση του λαού της Αθήνας, στις 22 Ιούλη 1943. Σε αυτή την πρωτοφανέρωτη μεγαλειώδη διαδήλωση, χιλιάδες λαού πλημμύρισαν το κέντρο της πρωτεύουσας. Σε αυτή τη μάχη, οι κατακτητές ήταν αποφασισμένοι να χτυπήσουν. Τη στιγμή που οι σημαίες έχουν φτάσει στην οδό Ομήρου, μπροστά στην Τράπεζα της Ελλάδας, τα τανκς έρχονται. Μια ξανθιά κοπέλα ορμά με τη σημαία και την ανεμίζει μπροστά απ’ το τανκ. Μια ριπή τη ρίχνει κάτω νεκρή. Και οι ερπύστριες περνούνε πάνω απ’ το άψυχο κορμί της. Ηταν η Παναγιώτα Σταθοπούλου. Μια άλλη ΕΠΟΝίτισσα ορμά στο τανκ, σκαρφαλώνει και χτυπά τον τανκίστα στο πρόσωπο. Μια σφαίρα, τη ρίχνει κι αυτή νεκρή. Ηταν η Κούλα Λίλη.

Στο ρεπορτάζ για τη μεγάλη διαδήλωση, η «Νέα Γενιά» γράφει: «Στη μεγάλη διαδήλωση της 22 /7 πέσανε ηρωικά οι ΕΠΟΝίτες και ΕΠΟΝίτισσες: Μ. Καλοζύμης εφαρμοστής στη ΒΙΟ, Παναγιώτα Σταθοπούλου, Θώμης Χατζηθωμάς, σπουδαστής, Αντωνιάδου, φοιτήτρια. Ορκιζόμαστε να εκδικηθούμε το θάνατο των συναγωνιστών μας».

Οι ΕΠΟΝίτες και οι ΕΠΟΝίτισσες που έπεσαν στη μάχη έφτασαν τους 22 . Ομως η επέκταση της βουλγαρικής κατοχής σ’ ολόκληρη τη Μακεδονία ματαιώθηκε!» (Ριζοσπάστης)

 

Παναγιώτα Σταθοπούλου: Ήταν 22 Ιουλίου όταν την κομμάτιασαν οι ερπύστριες του γερμανικού τανκς