Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

3 Ιούλη 1969 –η εξέγερση της εργατικής τάξης στο Corso Traiano

Στις 3 Ιου­λί­ου 1969, στο Corso Traiano του Mirafiori, μια νέα επο­χή κοι­νω­νι­κών αγώ­νων ξημέ­ρω­σε. Μια επο­χή που για είκο­σι χρό­νια θα είναι στε­νά συν­δε­δε­μέ­νη με την ιστο­ρία του ταξι­κού κινή­μα­τος στην Ιτα­λία, που θα προ­σπα­θή­σει –ανε­πι­τυ­χώς, να αλλά­ξει την πεπα­τη­μέ­νη… Περισ­σό­τε­ροι από μισό εκα­τομ­μύ­ριο εργά­τες της βιο­μη­χα­νι­κής περιο­χής του Τορί­νο κατε­βαί­νουν σε απερ­γία, που συνο­δεύ­ε­ται από μεγά­λης έντα­σης συγκρού­σεις με την αστυ­νο­μία. Ήταν η έναρ­ξη των “autunno caldo” — «καυ­τών φθι­νο­πώ­ρων» για τις ΣΣΕ

σσ. στην περιο­χή Mirafiori (Sud –νότιο τμή­μα σε αντί­θε­ση με το αστι­κό βόρειο) χτύ­πα­γε η καρ­διά των μεταλ­λουρ­γών του Τορί­νο και της αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νί­ας Fiat ‑εργο­στα­σια­κό συγκρό­τη­μα μαμούθ, σήμε­ρα περι­λαμ­βά­νει βασι­κά, βίλες και πολυ­κα­τοι­κί­ες δια­κο­σμη­μέ­νες με τοι­χο­γρα­φί­ες, ενώ η πολυ­σύ­χνα­στη Corso Unione Sovietica (λεω­φό­ρος ΕΣΣΔ) είναι γεμά­τη καφε­τέ­ριες, κατα­στή­μα­τα και φαστφου­ντά­δι­κα και ο επι­σκέ­πτης οδη­γεί­ται στις εκκλη­σί­ες ‑Chiesa della Visitazione, San Barnaba του 17ου αιώ­να παρά­δειγ­μα ρου­στίκ μπα­ρόκ αρχι­τε­κτο­νι­κής κλπ., στο νεο­κλα­σι­κό Mausoleo della Bela Rosin αντί­γρα­φο του Πάν­θε­ον της Ρώμης και στο κατα­πρά­σι­νο Parco Colonnetti με σιντρι­βά­νια και παι­δι­κές χαρές.

Αλλά εμείς που υπήρ­ξα­με πάντα ταξι­διώ­τες παντός και­ρού θα μιλή­σου­με για το ιστο­ρι­κό Corso Traiano –και όχι για το σημε­ρι­νό κακέ­κτυ­πό του, όπου στις 3 Ιού­λη 1969 και για περισ­σό­τε­ρες από 50 ημέ­ρες άρχι­σε να ανα­δύ­ε­ται ένας ταξι­κός αγώ­νας, έξω από τα συμ­βι­βα­σμέ­να συν­δι­κά­τα και το τότε PCI –KKΙ­τα­λί­ας του “Compromesso storico” – «ιστο­ρι­κού συμ­βι­βα­σμού» που ψάχνει ενα­γω­νί­ως δρό­μους ανα­βάθ­μι­σης του ρόλου του στην αστι­κή δια­χεί­ρι­ση. Όλα αυτά είχαν να κάνουν με το κορυ­φαίο στρα­τη­γι­κό ζήτη­μα της δια­φο­ρε­τι­κής στά­σης των κομ­μου­νι­στι­κών κομ­μά­των πάνω στο δίλημ­μα επα­νά­στα­ση ή μεταρ­ρύθ­μι­ση, δηλα­δή ανα­τρο­πή ή δια­χεί­ρι­ση του συστήματος

Η 3η Ιού­λη έρχε­ται μετά την primavera di Mirafiori ‑η άνοι­ξη του Mirafiori, που ξεκι­νά στις 11-Απρ-1969 με την πρώ­τη εσω­τε­ρι­κή απερ­γία μετά από 20 χρό­νια ‑δια­μαρ­τυ­ρί­ας για τη δολο­φο­νία εργα­τών από την αστυ­νο­μία της Battipaglia.

Δολο­φο­νία εργα­τών στην Battipaglia ‑Φτά­νει! Να αφο­πλι­στεί η αστυνομία!

Στις 13 Μαΐ­ου, οι εργα­ζό­με­νοι παρέ­τει­ναν από μόνοι τους την απερ­γία που είχε προ­κη­ρύ­ξει το σωμα­τείο και διεύ­ρυ­ναν την πλατ­φόρ­μα διεκ­δι­κή­σε­ων. Τους επό­με­νους μήνες ο αγώ­νας εμπλέ­κει όλο το Mirafiori και αρχί­ζει να επε­κτεί­νε­ται και στα άλλα εργο­στά­σια. Οι δομές μέσα από απερ­για­κές επι­τρο­πές και γενι­κές συνε­λεύ­σεις και οι αυτό­νο­μες –από τα συμ­βι­βα­σμέ­να «επί­ση­μα» συν­δι­κά­τα οργα­νω­τι­κές μέθο­δοι αρχί­ζουν να ριζώ­νουν όλο και περισσότερο.

Σε αυτό το απί­στευ­το ταξι­κό –με τα όποια προ­βλή­μα­τα –(δεί­τε «La classe operaia va in paradiso» η Εργα­τι­κή Τάξη Πάει του Elio Petri με Gian Maria Volontè, Mariangela Melato, Gino Pernice στα νιά­τα τους), εργα­στή­ρι αρχί­ζουν να ριζώ­νουν τα στοι­χεία που θα οδη­γή­σουν στην ημέ­ρα της 3ης Ιουλίου.Το συν­δι­κά­το κατέ­λη­ξε σε γενι­κή απερ­γία προ­βάλ­λο­ντας και το στε­γα­στι­κό και ανα­κτώ­ντας –σε κάποιο βαθ­μό την ηγε­μο­νία του στους αγώ­νες που βρί­σκο­νταν σε εξέ­λι­ξη. Δεδο­μέ­νης αυτής της αφορ­μής, η συνέ­λευ­ση εργα­τών-φοι­τη­τών (ένας οργα­νι­σμός που γεν­νή­θη­κε ακρι­βώς από την αυτο­ορ­γά­νω­ση) απο­φα­σί­ζει μια πορεία από τα κάτω κάτω και ξεκι­νά συνά­ντη­ση μπρο­στά από την πύλη 2 του Mirafiori και συρ­ρέ­ουν προ­συ­γκε­ντρώ­σεις (από Lingotto και Nichelino).

Η οπλι­σμέ­νη αστυ­νο­μία ‑με δυσα­νά­λο­γη δύνα­μη, επι­τί­θε­ται στην πορεία πριν καν ξεκι­νή­σει. Εργά­τες συγκε­ντρώ­νο­νται μερι­κές εκα­το­ντά­δες μέτρα παρα­δί­πλα στο Corso Traiano και αρχί­ζουν να χτί­ζουν τα οδο­φράγ­μα­τα πάνω στα οποία θα εμφα­νι­στεί για πρώ­τη φορά το σύν­θη­μα “Cosa vogliamo? Vogliamo tuttoΤι θέλου­με; Τα θέλου­με όλα».

Εν τω μετα­ξύ, η λαϊ­κή οικο­γέ­νεια, ο κόσμος της γει­το­νιάς αρχί­ζει να συρ­ρέ­ει για να δώσει το χέρι στους δια­δη­λω­τές και αρχί­ζουν οι αψι­μα­χί­ες με την αστυ­νο­μία να απα­ντά με πυκνή ρίψη δακρυ­γό­νων και χημι­κών. Οι συγκρού­σεις τώρα επε­κτεί­νο­νται σε όλη τη συνοι­κία Mirafiori και στις πέντε το από­γευ­μα «το Corso Traiano και όλη η περιο­χή είναι στα χέρια των δια­δη­λω­τών, αρχί­ζει να νυχτώ­νει και ο ήχος από το ρυθ­μι­κό σφυ­ρο­κό­πη­μα των δια­δη­λω­τών στους μεταλ­λι­κούς στύ­λους φωτι­σμού σκε­πά­ζει την πόλη του Τορί­νο» (από το Il giorno più lungo ‑La rivolta di corso Traiano \ η μακρύ­τε­ρη μέρα ‑εξέ­γερ­ση του Corso Traiano του D. Giachetti).

Η αστυ­νο­μία πολ­λα­πλα­σιά­ζει τις δυνά­μεις της και κάνει γενι­κή επί­θε­ση ‑ανα­κα­τα­λαμ­βά­νο­ντας την περιο­χή αργά το βρά­δυ με πρω­το­φα­νή βία αδιά­κρι­τα ενα­ντί­ον παι­διών και μεγά­λων. Η μάχη συνε­χί­ζε­ται μέχρι τα ξημε­ρώ­μα­τα προ­χω­ρώ­ντας προς το Nichelino όπου οι εργά­τες συνε­χί­ζουν σκλη­ρά να υψώ­νουν οδοφράγματα.

Ο απο­λο­γι­σμός της ημέ­ρας θα είναι 200 προ­σα­χθέ­ντες, 29 συλ­λή­ψεις και εκα­το­ντά­δες τραυ­μα­τί­ες (τα αστι­κά ΜΜΕ της επο­χής ανα­φέ­ρουν –ως συνή­θως «αστυ­νο­μι­κοί».

Mariano Rumor Ι‑ΙΙ-ΙΙΙ-ΙV‑V …

Να θυμί­σου­με –προς απο­φυ­γή των όποιων σκέ­ψε­ων σε λάθος κατεύ­θυν­ση πως επι­κε­φα­λής της κυβέρ­νη­σης δεν ήταν κάποιος «φασί­στας» αλλά ο μέγας «δημο­κρά­της»- χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­της (DC), ο πολύς Mariano Rumor (1915 ‑1990) που ηγεί­το κυβέρ­νη­σης συνα­σπι­σμού (με τους «σοσια­λι­στές» και τους «ρεπου­μπλι­κά­νους»).

Το 1968 έγι­νε πρω­θυ­πουρ­γός για πρώ­τη φορά, οδη­γώ­ντας τρεις δια­φο­ρε­τι­κές κεντρο­α­ρι­στε­ρές κυβερ­νή­σεις και συνα­σπι­σμούς μέχρι το 1970 και αργό­τε­ρα, σε επό­με­νο κύκλο. Με εύση­μα της «Εθνι­κής Αντί­στα­σης — Resistenza vicentina», ανα­πό­σπα­στο μέρος του ιτα­λι­κού κινή­μα­τος (Ιουν-1943 \ Ιουλ-1945), με τη συγκρό­τη­ση της λεγό­με­νης «δια­κομ­μα­τι­κής αντι­φα­σι­στι­κής επι­τρο­πής», όπου έπαιρ­ναν μέρος επί­σης μέλη του «κεντρο­α­ρι­στε­ρού» Partito d’Azione (Κόμ­μα­τος Δρά­σης), του Ιτα­λι­κού Κομ­μου­νι­στι­κού Κόμ­μα­τος και του Σοσια­λι­στι­κού Κόμματος…

Στον αντί­πο­δα της «κεντρο­δε­ξιάς» μονο­κομ­μα­τι­κής –με στή­ρι­ξη του φασι­στι­κού MSI, κυβέρ­νη­σης Tambroni –αρχές 10ετίας 1960.

Το αστι­κό κρά­τος και τότε «στο ύψος του» απα­γο­ρεύ­ο­νται οι δια­δη­λώ­σεις και οι συγκε­ντρώ­σεις στη Σικε­λία, η αστυ­νο­μία σκο­τώ­νει ένα νέο παι­δί, οι καρα­μπι­νιέ­ροι στη Ρώμη χτυ­πά­νε στο ψαχνό και μετά στο Reggio Emilia, έδω­σε εντο­λή να ανοί­ξουν πυρ σε «κατά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης» νέοι δια­δη­λω­τές νεκροί από σφαί­ρες της αστυ­νο­μί­ας (έντε­κα οι νεκροί και εκα­το­ντά­δες οι τραυματίες).

182 ριπές πολυ­βό­λων, 14 με του­φέ­κι και 39 με πιστό­λι θερί­ζουν 5 ακί­νη­τα σώμα­τα, 5 κομ­μου­νι­στές εργά­τες παρα­μέ­νουν στο έδα­φος μετά το πρώ­το κύμα. Είναι οι «νεκροί του Reggio»: Lauro Farioli (εργά­της), Ovidio Franchi (εργά­της), Emilio Reverberi (εργά­της, παρ­τι­ζά­νος στην 144η Ταξιαρ­χία Garibaldi, πολι­τι­κός επί­τρο­πος), Marino Serri (βοσκός, παρ­τι­ζά­νος της κομ­μου­νι­στι­κής 76ης ταξιαρ­χί­ας) και Afro Tondelli (εργά­της, παρ­τι­ζά­νος της 76ης).

40 χρό­νια μετά (2009) σε ένα φυλ­λά­διο της –ζωντα­νής ακό­μη !!, εργα­τι­κής-φοι­τη­τι­κής συνέ­λευ­σης αναφέρεται:
Ο αγώ­νας συνεχίζεται!

Ήταν απερ­γία χθες εδώ στο Τορί­νο ‑συμ­βο­λι­κή με προ­φα­νείς τις προ­θέ­σεις των συν­δι­κά­των …συλ­λο­γή υπο­γρα­φών και τέλος. Αλλά για τους εργά­τες ήταν μια μέρα αλη­θι­νού αγώ­να, μια ευκαι­ρία να τον μετα­φέ­ρουν έξω από το εργο­στά­σιο, να συν­δυά­σουν την εμπει­ρία των πενή­ντα ημε­ρών αγώ­να –τότε στο Μιρα­φιό­ρι με αυτή των άλλων εργα­τών, των γει­το­νιών, των φοι­τη­τών, της συνοι­κί­ας. Αυτόν τον αγώ­να, την ικα­νό­τη­τά του να συνε­χί­σει και να δυνα­μώ­σει τον εαυ­τό του, φοβού­νται οι Ανιέ­λι και οι κυβερ­νή­σεις τους τους.

Στις τρεις το μεση­μέ­ρι χιλιά­δες εργα­ζό­με­νοι και φοι­τη­τές συγκε­ντρώ­νο­νται μπρο­στά στο Μιρα­φιό­ρι για να την πορεία. Αστυ­νο­μι­κοί και καρα­μπι­νιέ­ροι ‑παρα­τε­ταγ­μέ­νοι κατά χιλιά­δες από τις πέντε το πρωί- εξα­πο­λύ­ο­νται ενα­ντί­ον τους, χωρίς προει­δο­ποί­η­ση και χωρίς λόγο. Γκλό­μπς, κοντά­κια, βόμ­βες δακρυ­γό­νων, συλ­λή­ψεις: τίπο­τα δεν λεί­πει. Οι εργα­ζό­με­νοι αντι­δρούν. Η πορεία σχη­μα­τί­ζε­ται ξανά και ξεκι­νά. Στο Corso Traiano νέοι αστυ­νο­μι­κοί, ακό­μα πιο βίαιοι. Φυλο­κο­πούν στα τυφλά, απερ­γούς και παι­διά. Αλλά η κτη­νώ­δης βία των αφε­ντι­κών δεν περ­νά­ει! η απά­ντη­ση έρχε­ται πό την ιερή βία των εκμε­ταλ­λευό­με­νων –το «ιερό πεζο­δρό­μιο». Η απά­ντη­ση στα του­φέ­κια, ρόπα­λα, δακρυ­γό­να και χτυ­πή­μα­τα με κοντά­κια απα­ντιού­νται με οδο­φράγ­μα­τα, από εργα­ζό­με­νους, νέους και τα παι­διά της γει­το­νιάς, τις γυναί­κες και φοι­τη­τές. Από εκεί­νους που ξέρουν ότι είναι και­ρός να στεί­λουν τα αφε­ντι­κά και αυτούς που τους υπε­ρα­σπί­ζο­νται στον διά­βο­λο και ξέρουν ότι έχουν τη δύνα­μη. Αστυ­νο­μι­κοί και καρα­μπι­νιέ­ροι, αυτοί οι ήρω­ες που είναι ικα­νοί να νική­σουν το μονα­χι­κό αγό­ρι ‑όπως έγι­νε χθες- τρέ­χουν να φύγουν… μελα­νια­σμέ­νοι από φόβο.

Δει­λά συλ­λαμ­βά­νουν ξεμο­να­χι­σμέ­νους για το αστυ­νο­μι­κό τμή­μα, οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς νεα­ροί | άβγαλ­τοι ακό­μη εργάτες.

Ένα ένα τα εργα­λεία με τα οποία μας ελέγ­χουν τα αφε­ντι­κά γκρε­μί­ζε­ται. Στο εργο­στά­σιο ο κύκλος των εκβια­σμών από τα αφε­ντι­κά και η απά­της των συμ­βι­βα­σμέ­νων συν­δι­κά­των, η επο­χή του φόβου της αστυ­νο­μί­ας, ή των ψεμά­των εφη­με­ρί­δων (από τη «Stampa» μέχρι τη «L’Unità»), TV και ραδιο­φώ­νου έχει τελειώ­σει. Ο αγώ­νας μας ενι­σχύ­ε­ται, οργα­νώ­νε­ται, διευ­ρύ­νε­ται, στο Τορί­νο όπως και σε όλη την Ιτα­λία. Αυτό είναι που βάζει την κυβέρ­νη­ση των αφε­ντι­κών σε κρί­ση και την ανα­γκά­ζει να είναι σκλη­ρή. Πίσω από αυτό το σκλη­ρό χαμό­γε­λο υπάρ­χει ένας μορ­φα­σμός φόβου, όπως στα πρό­σω­πα των χθε­σι­νών μπά­τσων. Μάθα­με ένα σημα­ντι­κό πράγ­μα: ότι η δύνα­μη είναι με το μέρος μας και ότι μπο­ρού­με να νική­σου­με. Όχι βέβαια από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά με μακρο­χρό­νιο και συνε­χή αγώ­να. Η χθε­σι­νή ημέ­ρα ήταν ορό­ση­μο ‑τώρα πάμε παρακάτω…

Στις 12 Δεκέμ­βρη του 1969 με τη λεγό­με­νη “Στρα­τη­γι­κή της έντα­σης” — το αστι­κό κρά­τος δεί­χνει τα δολο­φο­νι­κά δόντια του στην piazza Fontana, με βομ­βι­στι­κή επί­θε­ση ‑προ­βο­κά­τσια — Η σφα­γή στην Piazza Fontana ήταν μόνο η αρχή…

Εγώ-εσύ-αυτός-εμείς \ εσείς δου­λεύ­ου­με Αυτοί μας εκμεταλλεύονται …

Η αντί­στρο­φη μέτρη­ση του PCI ολο­κλη­ρώ­νε­ται με το θάνα­το του Enrico Berlinguer στις 11-Ιουν-1984 … Το κόμ­μα τυπι­κά δια­λύ­θη­κε το 1991, κατά τη διάρ­κεια του 20ού Συνέ­δριου, (με την «ιστο­ρι­κή» “svolta della Bolognina ”) και μετά …PDS κ.λπ. [click εδώ]

Θέλου­με την κόκ­κι­νη σημαία; Ναι! | Επει­δή το σύμ­βο­λο είναι της εξέ­γερ­σης! | Θέλου­με κόκ­κι­νη σημαία; Ναι!
Επει­δή το σύμ­βο­λο είναι της εξέ­γερ­σης! | της επα­νά­στα­σης! Θέλου­με την κόκ­κι­νη σημαία; Ναι!

“Στρα­τη­γι­κή της έντα­σης” — “Strage di Stato”
Όταν το αστι­κό κρά­τος δεί­χνει τα δολο­φο­νι­κά δόντια του

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο