Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Facebooktwitterrssyoutube
slogan

H προσεδάφιση «Λούνα 9» στη Σελήνη… (και η απήχηση στην Ελλάδα)

Γράφει ο Αλέκος Χατζηκώστας // 

Όταν στις 3 Φλεβάρη 1966 το μη επανδρωμένο σοβιετικό διαστημικό όχημα – «Λούνα 9» πραγματοποιούσε την πρώτη επιτυχημένη προσεδάφιση στη Σελήνη… (και η απήχηση στην Ελλάδα)

Στις 3 Φλεβάρη 1966 η ανθρωπότητα πανηγύρισε για την υλοποίηση ενός από τα αρχαιότερα όνειρά της, καθώς το σοβιετικό μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο “Λουνά 9” έγινε το πρώτο διαστημικό όχημα που προσεδαφίστηκε, και μάλιστα ομαλά, στη Σελήνη.

Το σκάφος είχε πλάτος μόλις 60 εκατοστά και βάρος 100 κιλά (στη Γη -στη Σελήνη είχε βάρος 17 κιλά. Εξοπλισμένο με αυτόματα συστήματα που του επέτρεπαν να μετακινείται, με τηλεοπτική κάμερα και δορυφορική κεραία, το διαστημόπλοιο προσεδαφίστηκε στον λεγόμενο Ωκεανό των Καταιγίδων  και μετέδωσε στη  Γη εξαιρετικής ποιότητας φωτογραφίες του σεληνιακού εδάφους – τόσο καλές ώστε να διακρίνονται πετραδάκια διαμέτρου δύο εκατοστών. Οι εικόνες αυτές ανέτρεψαν τις επικρατούσες αντιλήψεις για τη επιφάνεια της Σελήνης και επέτρεψαν το σχεδιασμό των επόμενων βημάτων δηλαδή για την προσελήνωση όχι μόνο διαστημοπλοίων αλλά και αστροναυτών.

luna 9 makedonia

Τι προηγήθηκε

Στην έναρξη του διαστημικού ανταγωνισμού μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και ΗΠΑ, η Σοβιετική Ένωση ήταν νικήτρια εξαιτίας του σοσιαλιστικού της καθεστώτος και της τεράστιας ώθησης που έδωσε στις επιστήμες: Ετσι το 1957 έθεσε τον πρώτο δορυφόρο (Sputnik 1) σε τροχιά, ένα μήνα μετά έστειλε στο διάστημα τον πρώτο ζωντανό οργανισμό, τη σκυλίτσα Laika, το 1961 τον Yuri Gagarin τον πρώτο άνθρωπο σε τροχιά αλλά και την Valentina Tereshkova – πρώτη γυναίκα στο διάστημα το 1963.

Τότε ήταν που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε και το διαστημικό πρόγραμμα Luna.

Επρόκειτο για 24 μη επανδρωμένες διαστημοσυσκευές Luna, που εκτοξεύτηκαν μεταξύ 1959 και 1975. Οι συσκευές αυτές είχαν σχεδιαστεί για να συλλέξουν όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες για το φυσικό δορυφόρο του πλανήτη μας, αλλά και με προφανή στόχο να προετοιμάσουν το έδαφος για την πρώτη σοβιετική επανδρωμένη πτήση στη Σελήνη.

luna9 efhmeridaΑν και επτά διαστημοσυσκευές Luna καταστράφηκαν πριν την ολοκλήρωση της αποστολής τους και κάποιες άλλες εκτοξεύτηκαν μετά την επιτυχή προσσελήνωση του αμερικανικού Apollo 11, οι υπόλοιπες χάρισαν αρκετές ακόμα διαστημικές πρωτιές στη Σοβιετική Ένωση. Μεταξύ αυτών ήταν η πρώτη ελεγχόμενη πρόσκρουση στην επιφάνεια της Σελήνης, οι πρώτες φωτογραφίες από τη σκοτεινή της πλευρά, η πρώτη ελεγχόμενη προσσελήνωση, η πρώτη τοποθέτηση σεληνιακού δορυφόρου και η πρώτη ρομποτική διαστημοσυσκευή που κατάφερε να συλλέξει και να επιστρέψει στη Γη σεληνιακά πετρώματα. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος Luna στάλθηκαν επίσης για πρώτη φορά σε άλλο ουράνιο σώμα του Ηλιακού μας Συστήματος και δύο αυτόματα οχήματα Lunokhhod, τα οποία έκαναν «περίπατο» εκατοντάδων μέτρων στη Σελήνη συλλέγοντας πολύτιμες πληροφορίες και φωτογραφίες.

Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού ήταν και η αποστολή Luna 9 – το σκάφος (μη επανδρωμένο) που πραγματοποίησε την πρώτη ομαλή επιτυχημένη προσγείωση σε ουράνιο σώμα του ηλιακού μας συστήματος.

Το Luna 9 έφτασε στη Σελήνη στις 3 Φεβρουαρίου 1966 και έστειλε τις πρώτες εικόνες από την επιφάνεια της Σελήνης.

Η προσελήνωση του Luna 9 αποτέλεσε άθλο για την εποχή του. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε χαρακτηρίζεται ιδιοφυής, με την συνεχή επιβράδυνση, τον κινητήρα σε λειτουργία κατά την κάθοδο και προέκταση ράβδου από το κάτω μέρος του σκάφους που άγγιξε την επιφάνεια.

Η επαφή αυτή προκάλεσε απενεργοποίηση του κινητήρα και εκτόξευση της κάψουλας, η οποία έπεσε στο έδαφος, καλυμμένη με κάλυμμα – αερόσακο, που στη συνέχεια απορρίφθηκε.

Η ωοειδής κάψουλα στη συνέχεια άνοιξε τα «πέταλά» της και άρχισε τη λειτουργία της. Υπάρχει μια γενική εικόνα σχετικά με την περιοχή όπου προσεληνώθηκε το Luna 9 και θεωρείται ότι οι εικόνες που είχαν τραβηχτεί από το σκάφος το 1966 ίσως μπορέσουν να βοηθήσουν τον προσδιορισμό της θέσης του.

luna 9 makedonia1

Και η απήχηση στη χώρα μας

Η υπόθεση γίνεται πρωτοσέλιδο και σε αρκετές εφημερίδες της χώρας και είχε τεράστια απήχηση στους πολίτες. (Παραθέτουμε χαρακτηριστικές ΦΩΤΟ και σχολιασμό από τη εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ)

Σε πρωτοσέλιδα αναφορά της η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (4/2/1966 αναφέρει: «..Είναι η πρώτη φορά εις τη ιστορίαν κατά την οποίαν η ανθρώπινη διάνοια επιτυγχάνει διά της τελειοποιήσεως των τεχνικών μέσων και με την βοήθειαν σειράς επιστημών να πραγματοποιήση το γιγαντιαίον αυτό βήμα εις τον φρενήρη δρόμον διά την αποστολήν ανθρώπου εις την Σελήνην. Η επιτυχία του εγχειρήματος αποτελεί νέον θριάμβον δια τους Ρώσσους επιστήμονας αι οποίοι προηγούνται πλέον κατά πολύ εις την προσπάθειαν κατακτήσεως της σελήνης.»

Μάλιστα αναφέρει και το σχετικό μήνυμα του προέδρου των ΗΠΑ Τζόνσον προς τον Ποντγκόρνυ: «Ο λαός της Σοβιετικής Ενώσεως είναι  άξιος συγχαρητηρίων δια το έα επίτευγμα του «Λούνα 9». Η επιτυχία ημπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα δι’ ολόκληρον την ανθρωπότητα. Η ανθρωπότης χαιρετίζει τον άθλον σας. Οι επιστήμονές σας προσφέρουν τα μέγιστα εις τον τομέα των ανθρώπινων γνώσεων δια την σελήνην και το διάστημα».

Σκέψεις γυναικών, της Μαρίας Παπαϊωαννίδου