Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Από πού προήλθε η “περίεργη” παραλλαγή Όμικρον; Τα τρία επικρατέστερα σενάρια

 Καθώς η παραλ­λα­γή Όμι­κρον εξα­πλώ­νε­ται ραγδαία παγκο­σμί­ως και το πρώ­το κρού­σμα της ανι­χνεύ­θη­κε πλέ­ον και στην Ελλά­δα, οι επι­στή­μο­νες σε όλο τον κόσμο ανα­ρω­τιού­νται από πού προ­έ­κυ­ψε αυτό το φορ­τω­μέ­νο με τόσες μεταλ­λά­ξεις στέ­λε­χος του κορο­νοϊ­ού που προ­κα­λεί ανησυχία.

Τρία είναι τα επι­κρα­τέ­στε­ρα μέχρι στιγ­μής σενά­ρια σχε­τι­κά με τη νέα παραλ­λα­γή, σύμ­φω­να με το “Science”:

   * Να κυκλο­φο­ρεί εδώ και και­ρό (ίσως από το 2020) μετα­ξύ ενός πλη­θυ­σμού ανθρώ­πων με μικρή επι­δη­μιο­λο­γι­κή επι­τή­ρη­ση, μετα­δι­δό­με­νη αργά κάτω από τα “ραντάρ” των επι­στη­μό­νων, γι’ αυτό πέρα­σε απαρατήρητη.

   * Να “μαγει­ρεύ­τη­κε” αθό­ρυ­βα στον οργα­νι­σμό κάποιου χρο­νί­ως πάσχο­ντα ανο­σο­κα­τε­σταλ­μέ­νου ασθε­νούς, π.χ. με HIV/AIDS, όπου είχε χρό­νο για να συσ­σω­ρεύ­σει μεταλλάξεις.

   * Να κρυ­βό­ταν σε κάποιο ζώο από όπου πρό­σφα­τα “πήδη­ξε” ξαφ­νι­κά στους ανθρώπους.

Η επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα είναι βέβαιη ότι η Όμι­κρον δεν προ­ήλ­θε από κάποια από τις προη­γού­με­νες παραλ­λα­γές, όπως η ‘Αλφα και η Δέλ­τα. Αντί­θε­τα, φαί­νε­ται να εξε­λί­χτη­κε παράλ­λη­λα με αυτές και στο ‘σκο­τά­δι’. Είναι τόσο δια­φο­ρε­τι­κή από τα γονι­διώ­μα­τα των άλλων παραλ­λα­γών, που ο εντο­πι­σμός του πλη­σιέ­στε­ρου “συγ­γε­νούς” της είναι πολύ δύσκο­λος, σύμ­φω­να με την ιολό­γο Έμμα Χόντ­κροφτ του ελβε­τι­κού Πανε­πι­στη­μί­ου της Βέρ­νης. Όπως εκτι­μά, η Όμι­κρον “δια­χω­ρί­στη­κε νωρίς από τα άλλα στε­λέ­χη, κάτι που μπο­ρεί να συνέ­βη στα μέσα του 2020”.

Με άλλα λόγια, για πάνω από ένα χρό­νο κάπου μπο­ρεί να “κρυ­βό­ταν”. Ο κορυ­φαί­ος Γερ­μα­νός ιολό­γος Κρί­στιαν Ντρό­στεν του Πανε­πι­στη­μια­κού Νοσο­κο­μεί­ου Charite του Βερο­λί­νου θεω­ρεί πιθα­νό­τε­ρο το πρώ­το σενά­ριο. Όπως εκτι­μά, “η Όμι­κρον δεν εξε­λί­χτη­κε στη χώρα της Νότιας Αφρι­κής όπου γίνε­ται πολ­λή γενε­τι­κή ανά­λυ­ση δειγ­μά­των, αλλά κάπου αλλού στη νότια Αφρι­κή στη διάρ­κεια του χει­μω­νιά­τι­κου επι­δη­μι­κού κύμα­τος. Υπήρ­ξαν πολ­λές μολύν­σεις που συνέ­βη­σαν για πολύ και­ρό και για να ανα­πτυ­χθεί αυτό το είδος του ιού, χρειά­ζε­ται πραγ­μα­τι­κά τερά­στια εξε­λι­κτι­κή πίεση”.

‘Αλλοι επι­στή­μο­νες, όπως ο δρ ‘Αντριου Ραμπό του σκω­τσέ­ζι­κου Πανε­πι­στη­μί­ου του Εδιμ­βούρ­γου, δεν πιστεύ­ουν ότι είναι δυνα­τό η Όμι­κρον να παρέ­μει­νε για τόσο πολύ και­ρό κρυμ­μέ­νη σε μια ομά­δα ανθρώ­πων. Όπως λέει, “δεν είμαι βέβαιος ότι υπάρ­χει πραγ­μα­τι­κά κάποιο μέρος στον κόσμο αρκε­τά απο­μο­νω­μέ­νο, ώστε ένας τέτοιου είδους ιός να μετα­δί­δε­ται για τόσο χρό­νο, χωρίς να γίνει αντι­λη­πτός σε διά­φο­ρα μέρη”.

Γι’ αυτό, ο Ρεμπό και άλλοι αντι­τεί­νουν ότι η Όμι­κρον πιθα­νό­τε­ρα ανα­πτύ­χθη­κε σε έναν μονα­δι­κό ασθε­νή με χρό­νια λοί­μω­ξη Covid-19, ο οποί­ος ταυ­τό­χρο­να είχε εξασθενημένο/κατασταλμένο ανο­σο­ποι­η­τι­κό σύστη­μα λόγω άλλης πάθη­σης ή λήψης φαρ­μά­κου, πιθα­νώς κάποιος άνθρω­πος με τον ιό HIV που προ­κα­λεί AIDS. Σύμ­φω­να με τον λοι­μω­ξιο­λό­γο Ρίτσαρντ Λέσελς του νοτιο­α­φρι­κα­νι­κού Πανε­πι­στη­μί­ου του Κβα-Ζού­λου-Νατάλ, “τα στοι­χεία που υπο­στη­ρί­ζουν κάτι τέτοιο, γίνο­νται ολο­έ­να πιο ισχυρά”.

Ο Ντρό­στεν όμως θεω­ρεί ότι η έως τώρα εμπει­ρία με τις χρό­νιες λοι­μώ­ξεις από γρί­πη και άλλους ιούς σε ανο­σο­κα­τε­σταλ­μέ­νους ασθε­νείς δεν υπο­στη­ρί­ζει αυτή την υπό­θε­ση για την εμφά­νι­ση της Όμι­κρον. Όπως λέει, όντως παραλ­λα­γές που δια­φεύ­γουν της ανο­σια­κής προ­στα­σί­ας, εμφα­νί­ζο­νται σε αυτούς τους ανθρώ­πους, αλλά μαζί με άλλες αλλα­γές που τους καθι­στούν λιγό­τε­ρο πιθα­νούς μετα­δό­τες από άνθρω­πο σε άνθρω­πο. “Αυτοί οι ιοί έχουν πολύ μικρή καταλ­λη­λό­τη­τα για τον πραγ­μα­τι­κό κόσμο”, σύμ­φω­να με τον Ντρό­στεν. Με την εκτί­μη­ση του συμ­φω­νεί η εξε­λι­κτι­κή βιο­λό­γος Τζέ­σι­κα Μέτ­καλφ του Ινστι­τού­του Προ­ω­θη­μέ­νων Μελε­τών του Βερολίνου.

Κάποιοι άλλοι επι­στή­μο­νες προ­τι­μούν το τρί­το σενά­ριο: ότι η Όμι­κρον κρυ­βό­ταν σε τρω­κτι­κά ή άλλα ζώα παρά σε ανθρώ­πους (έναν ή πολ­λούς). Όπως λέει ο καθη­γη­τής ανο­σο­λο­γί­ας και μικρο­βιο­λο­γί­ας Κρί­στιαν ‘Αντερ­σεν του αμε­ρι­κα­νι­κού Ινστι­τού­του Ερευ­νών Scripps, “το γονι­δί­ω­μα της Όμι­κρον είναι τόσο παρά­ξε­νο”, εμφα­νί­ζο­ντας ένα ασυ­νή­θι­στο μίγ­μα μεταλ­λά­ξε­ων, πολ­λές από τις οποί­ες δεν υπήρ­ξαν σε καμία προη­γού­με­νη παραλ­λα­γή του κορο­νοϊ­ού, κάτι που, κατά τον ίδιο, συνη­γο­ρεί ότι αυτές εμφα­νί­στη­καν μέσα σε κάποιο ζώο ξενιστή.

         “Είναι πραγ­μα­τι­κά ενδια­φέ­ρον πόσο τρε­λά δια­φο­ρε­τι­κή είναι η Όμι­κρον”, δήλω­σε και ο εξε­λι­κτι­κός βιο­λό­γος Μάικ Γουο­ρο­μπέι του Πανε­πι­στη­μί­ου της Αρι­ζό­να, ο οποί­ος προ­τι­μά το δεύ­τε­ρο σενά­ριο της προ­έ­λευ­σης από έναν ανο­σο­κα­τε­σταλ­μέ­νο ασθε­νή, αλλά χωρίς να απο­κλεί­ει και το τρί­το σενάριο.

Ο Έλλη­νας εξε­λι­κτι­κός βιο­λό­γος Αρης Κατζου­ρά­κης του Πανε­πι­στη­μί­ου της Οξφόρ­δης εκτι­μά ότι είναι πολύ νωρίς για να απο­κλεί­σει κανείς οποια­δή­πο­τε θεω­ρία για την κατα­γω­γή της Όμι­κρον, αν και ο ίδιος είναι ιδιαί­τε­ρα σκε­πτι­κι­στής σχε­τι­κά με το τρί­το σενά­ριο περί ζώων.

vivlio mpelogiannis

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο