Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί / με μάτι αριστερό το βλέπω.
Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, / οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. (Κ. Βάρναλης)

Πολιτικός γάμος και τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια: Ορισμένες νομικές πλευρές

Με αφορ­μή το νομο­σχέ­διο για τον γάμο και την τεκνο­θε­σία ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών, η συζή­τη­ση σε κύκλους νομι­κών και άλλων επι­στη­μό­νων, καθώς και η αρθρο­γρα­φία από καθη­γη­τές του Οικο­γε­νεια­κού Δικαί­ου, απο­κα­λύ­πτουν ενδια­φέ­ρου­σες πλευ­ρές και ενι­σχύ­ουν τους προ­βλη­μα­τι­σμούς γύρω από τη συγκε­κρι­μέ­νη ρύθ­μι­ση. Ενα από τα ζητή­μα­τα που ξεκα­θα­ρί­ζε­ται είναι ότι ο πολι­τι­κός γάμος θεσπί­ζε­ται για να δοθεί η δυνα­τό­τη­τα στα ομό­φυ­λα ζευ­γά­ρια να απο­κτή­σουν παι­διά. Οπως σημειώ­νουν νομι­κοί, «εάν (ο γάμος) απο­συν­δε­θεί από το ζήτη­μα των παι­διών, οι ίδιες οι σχέ­σεις του ζευ­γα­ριού καλύ­πτο­νται πλή­ρως από το σύμ­φω­νο συμ­βί­ω­σης (…) Από τη σκο­πιά, επο­μέ­νως, μόνο των σχέ­σε­ων των ζευ­γα­ριών ομο­φυ­λό­φι­λων, το αίτη­μα για θέσπι­ση γάμου φαί­νε­ται να έχει κυρί­ως συμ­βο­λι­κή και ιδε­ο­λο­γι­κή λειτουργία».

Αρα, ουσια­στι­κά υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι παρ’ όλα τα επι­χει­ρή­μα­τα της κυβέρ­νη­σης και των άλλων υπο­στη­ρι­κτών του νομο­σχε­δί­ου, δεν ευστα­θεί η άπο­ψη ότι το ν/σ έρχε­ται να ρυθ­μί­σει απλώς σχέ­σεις συμ­βί­ω­σης δύο ομό­φυ­λων ατό­μων, αλλά ουσια­στι­κά την από­κτη­ση παιδιών.

Θυμί­ζου­με ότι το άρθρο 10 του νομο­σχε­δί­ου νομι­μο­ποιεί την τεκνο­θε­σία στο εξω­τε­ρι­κό για όλα τα ομό­φυ­λα ζευ­γά­ρια (με παρέν­θε­τη μητέ­ρα για ομό­φυ­λα ζευ­γά­ρια ανδρών), ενώ είναι βέβαιο ότι ο δρό­μος θα ανοί­ξει διά­πλα­τα και στη χώρα μας μετά την πρώ­τη δικα­στι­κή από­φα­ση που θα δια­πι­στώ­νει «αρνη­τι­κές δια­κρί­σεις» ανά­με­σα σε ομό­φυ­λα και ετε­ρό­φυ­λα ζευ­γά­ρια. Με το νομο­σχέ­διο, δηλα­δή, γίνε­ται ένα μεγά­λο βήμα στην παρα­πέ­ρα εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­ση της τεκνο­θε­σί­ας και της τεκνο­ποι­ί­ας σε βάρος των πραγ­μα­τι­κών δικαιω­μά­των και συμ­φε­ρό­ντων της γυναί­κας και του παιδιού.
* * *

Κεντρι­κή θέση στην αντι­πα­ρά­θε­ση με αφορ­μή το νομο­σχέ­διο έχει η υπο­βοη­θού­με­νη ανα­πα­ρα­γω­γή. Οπως σημειώ­νουν νομι­κοί, στην περί­πτω­ση των μονα­χι­κών άγα­μων γυναι­κών η δυνα­τό­τη­τα της υπο­βοη­θού­με­νης ανα­πα­ρα­γω­γής «προ­ϋ­πο­θέ­τει να συντρέ­χει η βασι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση του νόμου, ότι δηλα­δή η γυναί­κα εμφα­νί­ζει μία φυσι­κή αδυ­να­μία ως προς την ανα­πα­ρα­γω­γι­κή λει­τουρ­γία της, που θα προ­κύ­πτει από ιατρι­κή γνω­μά­τευ­ση». Στη βιβλιο­γρα­φία κατα­γρά­φε­ται η περί­πτω­ση μονα­χι­κών άγα­μων ανδρών που προ­σπά­θη­σαν να απο­κτή­σουν παι­δί με παρέν­θε­τη μητέ­ρα, αλλά το δικα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε το αίτη­μά τους, με το σκε­πτι­κό ότι «η παρέν­θε­τη μητέ­ρα ανα­πλη­ρώ­νει την αδυ­να­μία της γυναί­κας να κυο­φο­ρή­σει, αλλά ο άνδρας από τη φύση του δεν μπο­ρεί να κυο­φο­ρή­σει, οπό­τε δεν συντρέ­χει στο πρό­σω­πό του η ίδια φυσι­κή αδυ­να­μία, ώστε να εφαρ­μο­στεί ανα­λο­γι­κά η διά­τα­ξη για λόγους ίσης μεταχείρισης».

«Από τις σεξουα­λι­κές συνευ­ρέ­σεις όμως ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών δεν είναι δυνα­τό από τη φύση να προ­κύ­ψει κυο­φο­ρία, ώστε να δια­γνω­στεί ενδε­χό­με­νη φυσι­κή αδυ­να­μία», σημειώ­νε­ται στην αρθρο­γρα­φία. Από εκεί προ­κύ­πτει το συμπέ­ρα­σμα ότι «θα πρέ­πει να απα­λει­φθεί η βασι­κή αυτή προ­ϋ­πό­θε­ση από τον Αστι­κό Κώδι­κα και η προ­σφυ­γή σε μεθό­δους υπο­βοη­θού­με­νης ανα­πα­ρα­γω­γής από ανα­γκαιό­τη­τα να γίνει επι­λο­γή. Μία τέτοια νομο­θε­τι­κή μετα­βο­λή συνι­στά πολύ σοβα­ρή αλλα­γή πολι­τι­σμι­κού παρα­δείγ­μα­τος ως προς τη χρή­ση της τεχνο­λο­γί­ας για την από­κτη­ση παιδιών».
* * *

Σε ό,τι αφο­ρά το επι­χεί­ρη­μα ότι σε ένα ομό­φυ­λο ζευ­γά­ρι ο σύντρο­φος του φυσι­κού ή θετού γονιού είναι «αόρα­τος» για το κρά­τος, επει­δή δεν εγκα­θι­δρύ­ε­ται γονι­κή σχέ­ση με το παι­δί, με τον κίν­δυ­νο, αν απο­βιώ­σει ο γονέ­ας, το παι­δί να κατα­λή­ξει σε κάποιον μακρι­νό συγ­γε­νή ή σε ίδρυ­μα, νομι­κοί σημειώ­νουν ότι η απου­σία γονεϊ­κής σχέ­σης στο πλαί­σιο της συμ­βί­ω­σης δύο ομό­φυ­λων ατό­μων «δεν απο­τε­λεί μονα­δι­κή περί­πτω­ση στο Οικο­γε­νεια­κό μας Δίκαιο», αφού ισχύ­ει και στις σχέ­σεις μετα­ξύ ετερόφυλων.

Για παρά­δειγ­μα, αν ένας πατέ­ρας δια­ζευγ­μέ­νος έχει την επι­μέ­λεια του παι­διού του και μία μητέ­ρα δια­ζευγ­μέ­νη έχει επί­σης την επι­μέ­λεια του παι­διού της και οι δύο γονείς τελέ­σουν γάμο, το παι­δί του καθε­νός δεν θα έχει κανέ­να νομι­κό δεσμό με τον άλλο σύζυ­γο, ούτε τα δύο παι­διά θα έχουν νομι­κό δεσμό μετα­ξύ τους. Για τέτοιες περι­πτώ­σεις δεν έχει τεθεί ζήτη­μα θέσπι­σης γονεϊ­κής σχέ­σης. Ανα­φέ­ρε­ται επί­σης ότι «η γονεϊ­κή σχέ­ση στο Οικο­γε­νεια­κό μας Δίκαιο συν­δέ­ε­ται με τη συγ­γέ­νεια, βιο­λο­γι­κή ή κοι­νω­νι­κο­συ­ναι­σθη­μα­τι­κή (υιο­θε­σία, από­κτη­ση παι­διού με παρέν­θε­τη μητέ­ρα). Δεν προ­βλέ­πε­ται άλλου είδους ανα­γνώ­ρι­ση γονεϊ­κής σχέ­σης, εκτός αν ανα­τρα­πεί ριζι­κά όλο το Δίκαιο της συγγένειας».
* * *

Για το τι θα συμ­βεί αν απο­βιώ­σει ο γονέ­ας, υπάρ­χουν σύμ­φω­να με νομι­κούς «λύσεις και κατά το ισχύ­ον Δίκαιο, μέσω του θεσμού της επι­τρο­πεί­ας ανη­λί­κου, ο οποί­ος επι­λέ­γε­ται με κρι­τή­ριο το συμ­φέ­ρον του παι­διού, αλλά προ­βλέ­πε­ται ένα προ­βά­δι­σμα των συγ­γε­νών». Στην περί­πτω­ση των ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών, είτε οι συγ­γε­νείς θα έχουν απο­δο­κι­μά­σει τη σχέ­ση και θα έχουν αρνη­θεί να καλ­λιερ­γή­σουν οποια­δή­πο­τε σχέ­ση με το ζευ­γά­ρι, οπό­τε και με το παι­δί, είτε θα έχουν απο­δε­χθεί τη σχέ­ση και θα έχουν καλ­λιερ­γή­σει σχέ­σεις με το ζευ­γά­ρι, άρα και με το παι­δί. Στην πρώ­τη περί­πτω­ση το καταλ­λη­λό­τε­ρο πρό­σω­πο για να ορι­στεί επί­τρο­πος με βάση το συμ­φέ­ρον του παι­διού θα είναι ο επι­ζών σύντρο­φος, ενώ στη δεύ­τε­ρη θα είναι ανα­με­νό­με­νο οι συγ­γε­νείς να μην επι­διώ­ξουν να γίνουν επί­τρο­ποι, αλλά να συνη­γο­ρή­σουν για να ορι­στεί επί­τρο­πος ο σύντρο­φος του συγ­γε­νούς τους, που μεγά­λω­νε μαζί του το παιδί…
* * *

Τέλος, δια­τυ­πώ­νε­ται ο προ­βλη­μα­τι­σμός ότι «η ιδιαι­τε­ρό­τη­τα στα παι­διά των ζευ­γα­ριών ομο­φυ­λό­φι­λων είναι πως εκτός του ότι στε­ρού­νται το γονεϊ­κό πρό­τυ­πο του ενός φύλου, βιώ­νουν διπλά το γονεϊ­κό πρό­τυ­πο του άλλου φύλου. Η διε­ρεύ­νη­ση για το πώς η ιδιαί­τε­ρη αυτή κατά­στα­ση επι­δρά στη δια­μόρ­φω­ση της ψυχο­σύν­θε­σης και της προ­σω­πι­κό­τη­τας των παι­διών αυτών απαι­τεί τη διε­νέρ­γεια ερευ­νών σε μεγά­λα δείγ­μα­τα και πολ­λές δια­φο­ρε­τι­κές κοι­νω­νί­ες, με παρα­κο­λού­θη­ση της εξέ­λι­ξης των παι­διών έως ότου δια­μορ­φώ­σουν τις δικές τους συντρο­φι­κές και οικο­γε­νεια­κές σχέ­σεις. Τέτοιου είδους έγκυ­ρες έρευ­νες και αξιό­πι­στες ανα­λύ­σεις των ευρη­μά­των τους δεν φαί­νε­ται να έχουν ακό­μα διενεργηθεί (…)».

Ταυ­τό­χρο­να εκφρά­ζο­νται αμφι­βο­λί­ες για την αντι­κει­με­νι­κό­τη­τα μιας σει­ράς ερευ­νών που επι­κα­λού­νται η κυβέρ­νη­ση και τα άλλα κόμ­μα­τα και «έχουν διε­νερ­γη­θεί σε άλλες χώρες», που εξω­ρα­ΐ­ζουν τις οικο­γέ­νειες ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών, σημειώ­νο­ντας ότι οι περισ­σό­τε­ρες απ’ αυτές παραγ­γέλ­θη­καν από τις οργα­νώ­σεις ΛΟΑΤΚΙ+ ή δεν στη­ρί­ζο­νται σε αντι­προ­σω­πευ­τι­κά δείγματα.

Ψ. Μ.

 

Σαρλ Πιερ Μπω­ντλαίρ: Τ’ απα­γο­ρευ­μέ­να και τα επιλήψιμα

 

Μοι­ρα­στεί­τε το:

Μετάβαση στο περιεχόμενο