• [ Δικοί σου εχθροί, δικοί μου εχθροί /του σκεφτόμενου ανθρώπου είναι εχθροί]
Facebooktwitterrssyoutube

Χρήστος Δημούλας: «Γιώργος Φαρσακίδης, Ο Ζωγράφος του Λαού, εκδ. Εντύποις» (ποιητική συλλογή)

Παρουσιάζει ο Ειρηναίος Μαράκης //

«..Μακάριοι οι πορευόμενοι σήμερα κι αύριο πορεία τραχιά, προς μιά Ιθάκη όπου θα μπορεί ν’ ανθρωπέψει ο άνθρωπος. Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας τον σύντροφο Χρήστο που καταπιάστηκε μ’ εμένα, έναν εκπρόσωπο της Δρακογενιάς, που αγωνίστηκε προσδοκώντας τον ερχομό ενός καλύτερου κόσμου…»

(Απόσπασμα από γράμμα του Γ. Φαρσακίδη στον Χ. Δημουλά)

Στην ποιητική συλλογή που παρουσιάζουμε σήμερα τρία πρόσωπα έρχονται να συνομιλήσουν με την ιστορία και με την κοινωνική πραγματικότητα. Ένας παλιός αγωνιστής αλλά παράλληλα τόσο μοντέρνος και σύγχρονος, ο εικαστικός, χαράκτης και πεζογράφος Γιώργος Φαρσακίδης. Ακολουθεί ένας νέος δημιουργός, ένας από τους νέους αγωνιστές αυτού του τόπου, πτυχιούχος του Παντείου Πανεπιστημίου στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Ιστορίας, ο Χρήστος Δημούλας. Και στη συνέχεια έρχεται η βασανισμένη μορφή του Λαού, οι απλοί καθημερινοί, ανώνυμοι κι επώνυμοι άνθρωποι του μόχθου, που σάρκα από τη σάρκα τους είναι τόσο ο παλιός ανταρτοεπονίτης όσο κι ο νέος ποιητής.

«Ο Ζωγράφος του Λαού» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εντύποις είναι αφιερωμένη με όλη της την καρδιά στον μεγάλο χαράκτη της Εθνικής Αντίστασης, Γιώργο Φαρσακίδη, η οποία περιέχει πολλές γκραβούρες και φωτογραφίες. Είναι μια έμμετρη ποιητική βιογραφία του Γιώργου Φαρσακίδη, ένα ιστορικό της δράσης του αλλά και της πολιτικής του συνειδητοποίησης μέσα στο πέρασμα των χρόνων και μέσα από τις κακουχίες της εξορίας, των διωγμών και των βασανιστηρίων από τους διάφορους δικτάτορες που πέρασαν από αυτό τον τόπο. Αλλά είναι και μια ποιητική συλλογή που δεν ξεχνά τους μεγάλους δασκάλους κι αγαπημένους συντρόφους του γνωστού αγωνιστή, τους Γιάννη Ρίτσο και Κώστα Βάρναλη, κι όπου με σχετικό ποίημα αναδεικνύεται η δυναμική τους ως καλλιτεχνών, η επιρροή τους στα ελληνικά γράμματα και άλλα πολλά. Ακόμα δεν λείπουν από το βιβλίο οι με αδρές γραμμές περιγραφές του τρόπου ζωής των εξόριστων, οι τόποι της εξορίας και οι πόθοι ότι σε αυτή τη γη χτίζεται η αυριανή ελευθερία μας.

Όμως ο Χρήστος Δημούλας δεν σταματάει εδώ, στη συνέχεια προχωράει και σε μία καλοδεχούμενη από την πλευρά μας κριτική εκτίμηση του έργου του γνωστού πεζογράφου και ζωγράφου, αναγνωρίζοντας ότι η καλλιτεχνική και πολιτική εξέλιξη του καθορίστηκε από την οργανική του σχέση με το ΚΚΕ, τους αγώνες της εργατικής τάξης συνολικότερα και την πολιτική κατάσταση στη χώρα όλα τα προηγούμενα χρόνια αλλά και καθόρισε τις μνήμες μας, αποτελώντας ζωντανό παράδειγμα ανυπόταχτου αγώνα. Σε αυτό το σημείο μάλιστα, αξίζει να θυμηθούμε και προς επιβεβαίωση των παραπάνω, την απάντηση που είχε δώσει ο ίδιος ο Γιώργος Φαρσακίδης σε σχετική ερώτηση που του είχαν απευθύνει οι καλλιτέχνιδες Ε. Μνατσακανιάν – Ε. Μπαντάζου σε πρόσφατη συνέντευξη του στο Ατέχνως (6/7/2016) ότι ”Κάθε μορφή τέχνης διαδραματίζει το ρόλο της και διαμορφώνεται ανάλογα με τις συνθήκες της δοσμένης εποχής. Και έτσι την εκφράζει. […]”

Ο ίδιος ο Χρήστος Δημούλας είναι επίσης ένας ποιητής που λειτουργεί με ανάλογο τρόπο κι όπου η τέχνη του έρχεται σε γόνιμη επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα – κι αυτό μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε όχι μόνο μέσα από τον «Ζωγράφο του Λαού» αλλά κι από τις δύο προηγούμενες ποιητικές του συλλογές (Με λάδι του παρόντος ανάβουν του μέλλοντος καντήλια, Εντός (2013), Οι λαικατζήδες, Εντός (2014) όπου στο ένα βιβλίο έρχεται σε επαφή με τον έρωτα και την αλλοτριωμένη ζωή της εποχής μας και όπου στο επόμενο έχει ως πηγή έμπνευσης και δημιουργίας τους ανθρώπους που εργάζονται για τον επιούσιο στις λαϊκές αγορές και στα παζάρια αναδεικνύοντας τα ψυχικά προτερήματα των απλών ανθρώπων. Όσο για τον «Ζωγράφο του Λαού» μπορούμε να πούμε ότι ο ποιητής συμπυκνώνει κι αναδεικνύει σε όλο το μεγαλείο της την προηγούμενη κατάσταση μέσα από το εμβληματικό πρόσωπο του «αθόρυβου εν ενεργεία ποταμού» Γιώργου Φαρσακίδη.

Το συγκεκριμένο εγχείρημα βέβαια δεν χρειάζεται πολλά λόγια για να το περιγράψουμε. Αποτελεί το ίδιο ένα έργο ζωντανό που ψάχνει αναγνώστη και διεκδικεί να είναι ένα έργο αναφοράς για το κομμουνιστικό κίνημα – έστω και ασυναίσθητα, έστω και χωρίς φανερή επιθυμία από την πλευρά του δημιουργού. Επίσης, είναι ένα έργο που θέλει με πάθος να κριθεί από τους ανθρώπους στο οποίο απευθύνεται εννοώντας πως θέλει μια κρίση τολμηρή και αληθινή στις εκτιμήσεις της. Πρέπει να γνωρίζουμε, κι αυτή την εντύπωση αποκόμισα διαβάζοντας ξανά και ξανά τον «Ζωγράφο», πως είναι ένα δύσκολο εγχείρημα κι όχι ένα βιβλιαράκι που απλώς γράφτηκε μόνο και μόνο για να κάνει εντύπωση. Η έμμετρη αυτή βιογραφία, μπορεί να μοιάζει μονότονη και ξεπερασμένη στιχουργικά ή ποιητικά, τουλάχιστον με την πρώτη ματιά και γι’ αυτόν που δεν έχει ανοιχτό το μυαλό του στην ποικιλία των διαφορετικών μορφών έκφρασης, όμως καταφέρνει να μεταφέρει το επικό στοιχείο που ντύνει μετά από τόσα χρόνια τόσο τη δράση του Γιώργου Φαρσακίδη όσο και τους αγώνες του λαού μας. Και με αυτό ακριβώς το ανοιχτό μυαλό, με βλέμμα που δεν περιορίζεται πουθενά θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτό το βιβλίο.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Χρήστος Δημούλας γεννήθηκε το 1977 και είναι κάτοικος Αθηνών, ελεύθερος επαγγελματίας, πτυχιούχος του Παντείου Πανεπιστημίου στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Ιστορίας ενώ κατέχει επίσης τίτλο σπουδών στο Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας. Η πρώτη του εμφάνιση στα γράμματα πραγματοποιήθηκε το 2001 με το «Ψάχνοντας ένα αστέρι που χάθηκε» στο εφημεριδάκι «Παλμός της Λαικής Αγοράς» που εξέδιδαν για πολλά χρόνια ο πατέρας και ο θείος του. Του απονεμήθηκε έπαινος στον ΚΗ’ Πανελλαδικό Λογοτεχνικό Διαγωνισμό του 2010 απ’ τον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός» για την ως τώρα ανέκδοτη ποιητική του συλλογή «Ποθητός ρεαλισμός». Έχει επιμεληθεί το χρονολόγιο του φιλειρηνικού περιοδικού «Δρόμοι της Ειρήνης» (2013) ενώ μέχρι σήμερα συνεργάζεται με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά ενώ έχει παρουσιάσει τη δουλειά του στο λογοτεχνικό περιοδικό «ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ». Κυκλοφορούν επίσης οι ποιητικές του συλλογές (Με λάδι του παρόντος ανάβουν του μέλλοντος καντήλια, Εντός (2013), Οι λαικατζήδες, Εντός (2014).

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

 

ΓΥΑΡΟΣ

Οχετός και μπόχα πνιγηρή
φυλακή ανήλιαγη,τα κελλιά υγρά
νύχτα αφέγγαρη,σκληρή και πονηρή
παντού εκβιασμού λουλούδια με μπουμπούκια ανθηρά.

Φώς ούτε σ’ενα λαμπογυάλι
μια ανάμνηση που πασχίζει να σωθεί
κι ο πόθος για κοινωνία άλλη
ενας έρωτας που έχει λαβωθεί.

Κορμιά που εξόντωναν κάθε σκυμένο και ραγιά
ψυχάνεμοι τα ζώνουν με καλές προθέσεις
παίρνουν την μορφή δήμιου που προσμένει στα σκαλιά
στο γόνα να τους σφάξει τις γόνιμες διαθέσεις.

Κόκκινα τα δειλινά
μια ελπίδα έρμη τριγυρνάει
ξοπίσω της ενα φίδι που γερνά
δεν λέει να ψοφήσει κι όλο την πονάει.

ΒΑΡΝΑΛΗΣ ΚΑΙ ΡΙΤΣΟΣ

Αηδόνια γλυκόλαλητα
των πόνων του λαού μας
γεράκια στις ψηλές κορφές
του συνεχούς καημού μας.

Βλαστάρια των μεγάλων αλλαγών
φωνές τ’απέραντου δικαίου
κόσμε παλιέ που καίγεσαι
μες στις φωτιές του νέου.

Γραφίδα ηλεκτρισμένη
σε χέρια ματωμένα
στο χαρτί σας φτερουγίζουνε πουλιά
μ’αφοβιά φτιαγμένα.

Σπίτι και ναός ακλόνητος
η ζωή σας ίσια
κοντά σας συστρατεύονται αετοί
και μεγάλα κυπαρίσσια.

Ατέλειωτο ποτάμι
στην εργατιά το κάλεσμά σας
νους και χέρι,ειρήνη κι ανθρωπιά
στέκουνε σιμά σας.

Καρδιά δίνετε στ’άψυχα
νερό στα μαραμένα
κουράγιο στ’άνεργα
και στης ζωής τα μαραμένα.

Βιβλία εκατότομα
γεμίζουνε οι προτροπές σας
το φιλικό σας χτύπημα στην πλάτη
κι οι εγκάρδιες ματιές σας.

Ιστορίας χρονογράφοι
μελετητές της κοινωνίας
υπέρμαχοι ανθρωπίνων αξιών
εχθροί της αστικής μανίας.

Τιμητές του δημοτικισμού
κάστρα της λαϊκής παιδείας
φάροι φεγγοδότες
της έντιμης φιλίας.

Σε κομμάτια χίλια σπάτε
του άδικου τα χέρια
το πλατύ χαμόγελό σας
όλων των ουράνων τ’αστέρια.

Σε μάχες άνισες βγήκατε νικητές
στις έδρες των εξόριστων σχολειών
τρανοί καθηγητές.

Γραφιάδες του ξεσηκωμού
με τ’ανυπότακτο το βλέμμα
στο βήμα σας έντρομο τσακίστηκε
των αστόδουλων το ψέμα.

Για την Ρωμιοσύνη τα γραπτά σας
για της Παναγιάς τους πόνους
για το Φως που καίει τους κακούς
στις Γειτονιές του κόσμου.

Λαξευτές της πέτρας σε ξερά νησιά
πόσες πετριές δεχτήκατε
απ΄τη σιχασιά.

Αίμα πηχτό ξεστόμισε
το γλυκό σας στόμα
μα δεν μπόρεσαν να σας το βουλώσουνε
κι ούτε μπορούν ακόμη.

‘Άνθη πα στην κεφαλή
σας φόρεσε ο λαός
πρωτοξάδελφα του ήλιου
τιμάτε αιώνια το φως!